Metro Line 14: 43.69 किमीच्या कांजुरमार्ग-बदलापूर मेट्रोला मोठा धक्का; DPR मधील 7 गंभीर त्रुटी दुरुस्त करणार MMRDA
मुंबई महानगर प्रदेशातील सर्वात महत्त्वाकांक्षी आणि सर्वाधिक लांबीच्या Metro प्रकल्पांपैकी एक असलेल्या मेट्रो लाइन 14 च्या कामाला पुन्हा विलंब होण्याची चिन्हे दिसत आहेत. कांजुरमार्ग ते बदलापूर या 43.69 किलोमीटर लांबीच्या प्रस्तावित मेट्रो मार्गिकेचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) पुन्हा तयार करण्याचा निर्णय मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) ने घेतला आहे.
यापूर्वी तयार करण्यात आलेल्या DPR मध्ये अनेक तांत्रिक आणि व्यवहार्यतेशी संबंधित त्रुटी असल्याचे IIT मुंबईच्या परीक्षणात स्पष्ट झाले. त्यामुळे MMRDA ने नव्याने सल्लागार नियुक्त करण्यासाठी ई-निविदा प्रक्रिया सुरू केली असून संपूर्ण प्रकल्पाचा नव्याने अभ्यास केला जाणार आहे.
Related News
अकोल्यात गजानन महाराज पालखीसोबत रस्ता सुरक्षा जनजागृती; 5 नियमांनी हजारो भाविकांना दिला ‘सुरक्षित प्रवासाचा’ शक्तिशाली संदेश
“६०% पगाराच्या मोहात नोकरी बदलण्याची धक्कादायक चूक: IT क्षेत्रातील 1 मोठा करिअर शिकवणारा व्हायरल केस स्टडी”
मुंबई लोकलमध्ये पुन्हा थरार! चालत्या ट्रेनमध्ये दारुड्याचा धिंगाणा; 7 धक्कादायक गोष्टींनी प्रवाशांची वाढली भीती
बदलापूर हादरलं! घटस्फोटाला नकार दिल्याने पत्नीची निर्घृण हत्या; पोस्टमॉर्टमच्या 1 रिपोर्टने उघड केला पतीचा भयंकर कट
NCERT च्या नव्या पुस्तकात ‘आणीबाणी’चा धडा; 21 महिन्यांच्या वादग्रस्त कालखंडाची कहाणी आता 9 वीच्या अभ्यासक्रमात
Siya Chetan Affair: 7 धक्कादायक खुलासे! साखरपुडा केतनशी, पण प्रेम चेतनवर; हत्याकांडाची दुसरी बाजू समोर
रोहित पवारांनी उघडले नवे पान ; 80-90 कोटी कॅश, 250 कोटी निधी अन् 6 खासदारांचे बंड
कारंजा लाड : 5 हद्दवाढ कॉलण्यांतील गंभीर समस्यांवर नागरिक आक्रमक, मुख्याधिकाऱ्यांना निवेदन;
TT लस घेतल्यानंतर 17 वर्षीय श्रावणीचा दुर्दैवी मृत्यू; तपासासाठी विशेष पथक रवाना
हृदयद्रावक! नसरापूर प्रकरणात आरोपी दोषी ठरला; न्यायालयात काय घडलं? वाचा 8 महत्त्वाचे मुद्दे
केतन अग्रवाल Death Case: 7 धक्कादायक खुलासे! लोहगडावर प्लॅन A फसला, महाबळेश्वरसाठी प्लॅन C तयार?
8th Pay Commission 2026: HRA 13,600 रुपयांपर्यंत वाढणार? केंद्रीय कर्मचाऱ्यांसाठी 5 मोठे बदल
मुंबईतील सर्वात लांब Metro मार्ग
कांजुरमार्गपासून घणसोली, कल्याण, अंबरनाथ मार्गे बदलापूरपर्यंत धावणारी ही Metro सुमारे 43.69 किलोमीटर लांबीची असेल. पूर्ण झाल्यानंतर ही मुंबई महानगर प्रदेशातील सर्वात लांब मेट्रो मार्गिका ठरणार आहे.
या प्रकल्पामुळे मुंबई, ठाणे आणि बदलापूर परिसरातील लाखो प्रवाशांचा प्रवास अधिक जलद आणि सुलभ होईल. विशेषतः मध्य रेल्वेवरील गर्दी कमी करण्यास या मेट्रोची मोठी मदत होईल.
IIT मुंबईने दाखवून दिल्या त्रुटी
2019 मध्ये नियुक्त करण्यात आलेल्या सल्लागार कंपनीने DPR तयार केला होता. त्याचा IIT मुंबईने अभ्यास केला असता अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांमध्ये सुधारणा आवश्यक असल्याचे स्पष्ट झाले.
त्यामध्ये प्रामुख्याने
- मेट्रोचे संरेखन (Alignment)
- प्रवासी संख्येचा अंदाज
- आर्थिक व्यवहार्यता
- स्थानकांची रचना
- भविष्यातील वाहतूक नियोजन
- खर्चाचा अंदाज
- अभियांत्रिकी डिझाइन
या सर्व बाबींमध्ये सुधारणा करण्याची आवश्यकता असल्याचे सांगण्यात आले.
नव्याने होणार व्यवहार्यता अभ्यास
MMRDA आता नवीन सल्लागार नेमणार असून त्याला सुमारे सात महिन्यांचा कालावधी दिला जाणार आहे.
या कालावधीत खालील बाबींचा सखोल अभ्यास केला जाईल.
1. मार्गाचे अंतिम संरेखन
मेट्रो नेमकी कोणत्या मार्गाने जाईल याचा पुन्हा अभ्यास केला जाईल.
2. तांत्रिक तपासणी
जमिनीचा प्रकार, भूगर्भ, पूल, बोगदे आणि इतर अभियांत्रिकी बाबींचे परीक्षण केले जाईल.
3. प्रवासी संख्या
भविष्यात किती प्रवासी या मार्गाचा वापर करतील याचा नव्याने अंदाज घेतला जाईल.
4. आर्थिक व्यवहार्यता
प्रकल्पाचा खर्च आणि उत्पन्न यांचा अभ्यास करून तो आर्थिकदृष्ट्या किती व्यवहार्य आहे हे तपासले जाईल.
5. PPP मॉडेल
सार्वजनिक-खासगी भागीदारी (PPP) अंतर्गत प्रकल्प राबविणे शक्य आहे का याचाही अभ्यास केला जाईल.
24 स्थानकांचा प्रस्ताव
या Metro मार्गावर सध्या 24 स्थानकांचा प्रस्ताव आहे.
महत्त्वाची स्थानके
- कांजुरमार्ग
- घणसोली
- कल्याण
- अंबरनाथ
- बदलापूर
याशिवाय अनेक वाढत्या उपनगरांना या मार्गामुळे थेट जोडणी मिळणार आहे.
3.25 किमी लांबीचा बोगदा
या मार्गातील सर्वात आव्हानात्मक भाग म्हणजे 3.25 किलोमीटर लांबीचा खाडीखालून जाणारा बोगदा.तसेच कांजुरमार्ग येथे आधुनिक भुयारी स्थानक उभारण्याचाही प्रस्ताव आहे.
अनेक मेट्रो मार्गांशी इंटरचेंज
Metro लाइन 14 ला अनेक महत्त्वाच्या मेट्रो मार्गांशी जोडले जाणार आहे.
यामध्ये
- मेट्रो लाइन 4
- मेट्रो लाइन 12
- मेट्रो लाइन 12A
- मध्य रेल्वे
- ट्रान्स हार्बर रेल्वे
यांचा समावेश असेल.यामुळे प्रवाशांना एकाच तिकीट व्यवस्थेत विविध मार्गांवर प्रवास करणे अधिक सोपे होणार आहे.
इतर प्रकल्पांचाही होणार अभ्यास
या मार्गाच्या परिसरात अनेक मोठे पायाभूत सुविधा प्रकल्प सुरू आहेत.
त्यामध्ये
- विरार-अलिबाग मल्टीमोडल कॉरिडॉर
- ऐरोली-कटाई नाका मार्ग
- कल्याण रिंग रोड
- घणसोली ट्रान्स हार्बर कॉरिडॉर
- कल्याण-बदलापूर रस्ते प्रकल्प
- शिळफाटा-भिवंडी राजनोळी उड्डाणपूल
या सर्वांचा अभ्यास करून मेट्रोचे अंतिम नियोजन केले जाणार आहे.
7 जुलैपर्यंत निविदा
MMRDA ने नव्या सल्लागारासाठी ई-निविदा मागवल्या आहेत.
- 3 जुलै – पूर्वनिविदा बैठक
- 7 जुलै – निविदा सादर करण्याची अंतिम तारीख
यानंतर पात्र सल्लागाराची निवड केली जाईल.
विलंबाचा फटका कोणाला?
DPR पुन्हा तयार होत असल्याने प्रत्यक्ष काम सुरू होण्यास आणखी काही महिने लागू शकतात.
याचा परिणाम
- बदलापूर
- अंबरनाथ
- कल्याण
- डोंबिवली
- घणसोली
- कांजुरमार्ग
या परिसरातील लाखो प्रवाशांवर होणार आहे.
भविष्यासाठी महत्त्वाचा निर्णय
तज्ज्ञांच्या मते, DPR मध्ये त्रुटी राहिल्यास पुढील टप्प्यात मोठ्या अडचणी निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे सुरुवातीलाच सर्व तांत्रिक आणि आर्थिक बाबींचा बारकाईने अभ्यास करून सुधारित अहवाल तयार करणे हा योग्य निर्णय मानला जात आहे.एकदा सुधारित DPR मंजूर झाल्यानंतर या मार्गाचे काम अधिक वेगाने आणि अचूक नियोजनासह सुरू होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
मुंबई महानगर प्रदेशातील वाहतूक व्यवस्थेला नवे बळ देणाऱ्या Metro लाइन 14 प्रकल्पासाठी नव्याने DPR तयार करण्याचा निर्णय हा प्रकल्पाच्या गुणवत्तेसाठी महत्त्वाचा मानला जात असला, तरी त्यामुळे प्रकल्पाच्या वेळापत्रकावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. IIT मुंबईने सुचविलेल्या सुधारणा पूर्ण झाल्यानंतरच पुढील कामाला गती मिळणार असून लाखो प्रवाशांच्या अपेक्षा आणखी काही काळ प्रतीक्षेत राहणार आहेत.
read also : https://ajinkyabharat.com/big-gesture-5-important-issues/
