कोकण रेल्वेच्या 263 किमी मार्गाच्या दुपदरीकरणाचा प्रस्ताव केंद्र सरकारकडे सादर. 4,704 कोटींचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प, तीन नवीन रेल्वे स्थानके, अतिरिक्त लूप मार्ग आणि कवच प्रणालीमुळे मुंबई-गोवा प्रवास होणार अधिक सुरक्षित आणि वेगवान.
कोकण रेल्वेचा महाविस्तार; 263 किमी मार्ग होणार दुपदरी, प्रवाशांसाठी मोठा दिलासा
मुंबई ते गोवा आणि पुढे कर्नाटकपर्यंत प्रवास करणाऱ्या लाखो प्रवाशांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या कोकण रेल्वेच्या दुपदरीकरणाच्या कामाला आता गती मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. कोकण रेल्वे प्रशासनाने तब्बल 263 किलोमीटर लांबीच्या मार्गाचे दुपदरीकरण करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रस्ताव रेल्वे बोर्डामार्फत केंद्र सरकारकडे सादर केला असून, या प्रकल्पासाठी सुमारे 4,704 कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे.
हा प्रकल्प मंजूर झाल्यास कोकण रेल्वेवरील वाहतूक क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढेल. सध्या प्रवाशांची वाढती संख्या आणि मालवाहतुकीमुळे या मार्गावर मोठा ताण निर्माण झाला आहे. त्यामुळे गाड्यांना वारंवार थांबावे लागते, विलंब होतो आणि वेळापत्रक विस्कळीत होते. दुपदरीकरणामुळे ही समस्या मोठ्या प्रमाणावर कमी होईल.
Related News
दहावीच्या विद्यार्थ्याने 4 वर्गमित्रांवर चाकूने केले वार; संभाजीनगरातील शाळेत खळबळ
गुणरत्न सदावर्तेंचे 5 मोठे दावे,ब्राह्मणांनी काय पाप केलं? मनोज जरांगेंवर जोरदार टीका
शाळेत अंदाधुंद गोळीबार; 6 जणांचा मृत्यू, 15 विद्यार्थी गंभीर जखमी, परिसरात भीषण खळबळ
32 सेकंदात 34 वार करून महिला शिक्षिकेची निर्घृण हत्या; CCTV मध्ये कैद थरार , भयंकर हत्याकांड!
इंजेक्शनची तुटलेली सुई 2.5 वर्षांच्या मुलाच्या कमरेत; डॉक्टरांच्या निष्काळजीपणाचा गंभीर आरोप
अकोल्यात विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू; धमकीच्या फोननंतर घडली धक्कादायक घटना , 5 मिनिटांत संपलं आयुष्य!
अकोला शिक्षक बदली घोटाळा: 33 शिक्षक निलंबित, 65 जणांची वेतनवाढ रोखली | 136 दोषींवर मोठी कारवाई
5 वर्षांत 3 कोटींचे बेडशीट-टॉवेल चोरी; रेल्वेतील धक्कादायक प्रकाराने प्रशासन हादरले
14 वर्षांच्या मुलासह बापावर सख्ख्या भावांचा चाकू हल्ला; 5 मोठे धक्कादायक खुलासे
3 मुलींनी वडिलांना दिला शेवटचा धक्का! अंत्यसंस्कारासाठीही नाही आल्या; VIDEO मागितल्याने संताप
राष्ट्रवादीच्या मिशन 2027 ची तयारी? प्रशांत किशोरांकडे सोपवणार निवडणुकीची कमान?
पाच वर्षांचा विकास आराखडा
कोकण रेल्वे प्रशासनाने पुढील पाच वर्षांसाठी व्यापक विकास आराखडा तयार केला आहे. या योजनेत दुपदरीकरणासोबत नवीन रेल्वे स्थानके, लूप लाईन, अत्याधुनिक सिग्नल प्रणाली आणि सुरक्षा व्यवस्थेचाही समावेश आहे.
कोकण रेल्वेचे संचालक आणि व्यवस्थापकीय संचालक संतोष कुमार झा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार हा प्रस्ताव रेल्वे बोर्डाकडे सादर करण्यात आला असून, जूनअखेर त्यावर अंतिम निर्णय होण्याची शक्यता आहे.
कोणत्या मार्गावर होणार दुपदरीकरण?
या प्रकल्पांतर्गत दोन महत्त्वाच्या टप्प्यांमध्ये काम केले जाणार आहे.
- ठोकूर ते मुकंबिका रोड-ब्यनदूर – 112 किमी
- वैभववाडी ते माजोर्डा – 151 किमी
अशा प्रकारे एकूण 263 किलोमीटरचा रेल्वे मार्ग दुहेरी करण्यात येणार आहे.
का आवश्यक आहे दुपदरीकरण?
नोव्हेंबर 2025 मध्ये करण्यात आलेल्या वाहतूक सर्वेक्षणात धक्कादायक आकडे समोर आले.
रोहा ते मडगाव विभागात रेल्वेची क्षमता 143 टक्क्यांपर्यंत वापरली जात आहे.
तर मडगाव ते ठोकूर या मार्गावर क्षमता 128 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे.
म्हणजेच रेल्वे मार्ग त्याच्या क्षमतेपेक्षा अधिक वापरला जात असल्याने गाड्यांना क्रॉसिंगसाठी थांबावे लागते. परिणामी विलंब, वेळेचे नुकसान आणि प्रवाशांची गैरसोय वाढते.
दुपदरीकरणानंतर एकाच वेळी दोन्ही दिशेने गाड्या अधिक सुलभपणे धावू शकतील.
तीन नवीन रेल्वे स्थानकांचा प्रस्ताव
प्रकल्पात तीन नवीन क्रॉसिंग स्टेशन उभारण्याची योजना आहे.
- मायेम
- मुकंबिका रोड-ब्यनदूर
- न्यूरा-ओ-ग्रान्डे
या स्थानकांमुळे रेल्वे वाहतूक अधिक सुरळीत होईल.
अतिरिक्त लूप लाईनची उभारणी
गर्दीच्या स्थानकांवर गाड्या थांबवण्यासाठी आणि ओव्हरटेकिंगची सुविधा निर्माण करण्यासाठी खालील स्थानकांवर नवीन लूप मार्ग तयार करण्यात येणार आहेत.
- गोकर्ण रोड
- होन्नावर
- बरकूर
- उडुपी
- अंकोला
यामुळे एक्सप्रेस आणि मालगाड्यांची वाहतूक अधिक कार्यक्षम होईल.
सुरक्षा व्यवस्थेतही मोठा बदल
कोकण रेल्वे केवळ दुपदरीकरणावर भर देत नाही तर आधुनिक सुरक्षा प्रणालीही विकसित करणार आहे.
यामध्ये—
- 11 लेव्हल क्रॉसिंग गेटचे आधुनिकीकरण
- 48 स्थानकांवर इलेक्ट्रिक इंटरलॉकिंग प्रणाली
- ‘कवच’ स्वयंचलित सुरक्षा प्रणाली
या सुविधांमुळे अपघातांचा धोका कमी होऊन रेल्वे प्रवास अधिक सुरक्षित होणार आहे.
मुंबई-गोवा वंदे भारतमध्येही वाढणार डबे?
मुंबई-गोवा वंदे भारत एक्सप्रेसला मिळणारा प्रचंड प्रतिसाद लक्षात घेऊन या ट्रेनमध्ये डब्यांची संख्या वाढवण्याचाही प्रस्ताव तयार करण्यात आला आहे.
सध्या आठ डब्यांची ही ट्रेन अनेक वेळा पूर्ण क्षमतेने भरलेली असते. त्यामुळे अतिरिक्त डबे जोडल्यास अधिक प्रवाशांना प्रवासाची सुविधा मिळू शकेल.
पर्यटन आणि अर्थव्यवस्थेला मिळणार चालना
कोकण रेल्वे हा केवळ प्रवासी मार्ग नाही, तर महाराष्ट्र, गोवा आणि कर्नाटकच्या पर्यटन उद्योगाचा महत्त्वाचा कणा आहे.
दुपदरीकरणामुळे—
- मुंबई-गोवा प्रवासाचा कालावधी कमी होऊ शकतो.
- पर्यटन व्यवसायाला चालना मिळेल.
- कृषी आणि मत्स्य व्यवसायाच्या मालवाहतुकीला वेग मिळेल.
- औद्योगिक विकासाला हातभार लागेल.
- स्थानिक रोजगाराच्या संधी वाढू शकतात.
मालवाहतुकीलाही मोठा फायदा
सध्या अनेक मालगाड्यांना प्रवासी गाड्यांना प्राधान्य देण्यासाठी थांबावे लागते. दुहेरी मार्गामुळे मालवाहतुकीचा वेग वाढेल आणि बंदरांशी जोडलेली वाहतूक अधिक कार्यक्षम होईल.
अंतिम निर्णयाकडे लक्ष
रेल्वे बोर्डाने हा प्रस्ताव केंद्र सरकारकडे सादर केला असून, जूनअखेर यावर अंतिम निर्णय अपेक्षित आहे. मंजुरी मिळाल्यानंतर या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीला सुरुवात होईल.कोकणवासीयांसह लाखो प्रवाशांच्या दृष्टीने हा निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
कोकण रेल्वेच्या 263 किलोमीटर दुपदरीकरणाचा प्रस्ताव हा केवळ रेल्वे विस्ताराचा प्रकल्प नसून संपूर्ण कोकणाच्या विकासासाठी महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकतो. वाढती प्रवासी संख्या, मालवाहतूक आणि पर्यटन लक्षात घेता या प्रकल्पामुळे रेल्वेची क्षमता वाढेल, प्रवास अधिक सुरक्षित आणि वेळेवर होईल तसेच प्रदेशाच्या आर्थिक विकासालाही मोठी चालना मिळेल. आता केंद्र सरकारच्या अंतिम मंजुरीकडे सर्वांचे लक्ष लागले असून हा महाप्रकल्प प्रत्यक्षात कधी सुरू होणार याची उत्सुकता वाढली आहे.
