ममता बॅनर्जींसमोर मोठे राजकीय संकट? तृणमूलमधील बंडामुळे भाजपच्या ‘मिशन 362’ ला नवे बळ
कोलकाता : पश्चिम बंगालच्या राजकारणात सध्या मोठी उलथापालथ होताना दिसत आहे. मुख्यमंत्रीपद गमावल्यानंतर तृणमूल काँग्रेसच्या अंतर्गत राजकारणात निर्माण झालेल्या अस्थिरतेने आता गंभीर वळण घेतले आहे. पक्षातील 80 पैकी तब्बल 60 आमदारांनी स्वतंत्र भूमिका घेतल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात रंगली असून त्यामुळे ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वावर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
राज्यातील सत्तांतरानंतर तृणमूल काँग्रेसमध्ये अस्वस्थता वाढत असल्याचे संकेत काही दिवसांपासून मिळत होते. मात्र आता परिस्थिती उघड बंडापर्यंत पोहोचल्याचे चित्र आहे. पक्षातील मोठा गट नेतृत्वाच्या निर्णयांवर नाराज असल्याचे सांगितले जात आहे. या गटाने ऋतब्रत बॅनर्जी यांना विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते म्हणून निवडल्याची माहिती समोर आली आहे. विधानसभा अध्यक्षांनी या गटाला मान्यता दिल्याने ममता बॅनर्जी यांच्यासाठी हा मोठा धक्का मानला जात आहे.
Related News
शिंदे पॅटर्नची बंगालमध्ये पुनरावृत्ती?
2022 मध्ये महाराष्ट्राच्या राजकारणात एकनाथ शिंदे यांनी शिवसेनेत मोठे बंड केले होते. त्यावेळी शिवसेनेचे 40 आमदार शिंदे यांच्यासोबत गेले आणि त्यानंतर पक्षातील अनेक खासदारांनीही त्यांची साथ दिली. या घडामोडींमुळे महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलली.
आता बंगालमध्ये घडणाऱ्या घटनांची तुलना अनेक राजकीय विश्लेषक शिंदे पॅटर्नशी करत आहेत. आमदारांच्या बंडानंतर खासदारही नेतृत्वाविरोधात उभे राहिल्यास तृणमूल काँग्रेसच्या राष्ट्रीय अस्तित्वावर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः दिल्लीतील राजकारणात ममता बॅनर्जी यांचा प्रभाव कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
ममतांच्या राष्ट्रीय महत्त्वाकांक्षांना धक्का?
गेल्या काही वर्षांत ममता बॅनर्जी यांनी स्वतःला राष्ट्रीय स्तरावरील प्रमुख विरोधी नेत्या म्हणून प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला. विविध राज्यांतील विरोधी पक्षांना एकत्र आणण्यासाठी त्यांनी अनेक बैठका घेतल्या होत्या. भाजपविरोधी राजकारणात त्यांची भूमिका महत्त्वाची मानली जात होती.
मात्र पक्षातील फूट वाढल्यास त्यांचे राष्ट्रीय नेतृत्व कमकुवत होऊ शकते. संसदेत तृणमूल काँग्रेसची ताकद कमी झाल्यास राष्ट्रीय राजकारणातील त्यांचा प्रभावही कमी होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे बंगालमधील हे संकट केवळ राज्यापुरते मर्यादित नसून राष्ट्रीय स्तरावरही त्याचे परिणाम दिसू शकतात.
भाजपचे मिशन 362 नेमके काय?
राजकीय वर्तुळात सध्या सर्वाधिक चर्चा होत आहे ती भाजपच्या ‘मिशन 362’ची. लोकसभेत घटनादुरुस्ती किंवा महत्त्वाच्या विधेयकांसाठी दोन-तृतीयांश बहुमत आवश्यक असते. सध्या राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA) कडे बहुमत असले तरी घटनात्मक बदलांसाठी आवश्यक असलेला आकडा गाठणे आव्हानात्मक आहे.
दोन-तृतीयांश बहुमतासाठी 362 खासदारांचा पाठिंबा आवश्यक मानला जातो. त्यामुळे भाजप विविध प्रादेशिक पक्षांशी संवाद साधत असल्याचे बोलले जाते. तृणमूल काँग्रेसमधील संभाव्य फूट आणि काही प्रादेशिक पक्षांचा मुद्द्यांवर आधारित पाठिंबा मिळाल्यास भाजपला हा आकडा गाठणे सोपे जाऊ शकते.
संसदेतील बदलती गणिते
संसदेतील प्रत्येक खासदाराचे महत्त्व वाढले आहे. विरोधी पक्षांतील फुटीमुळे संसदीय गणिते झपाट्याने बदलू शकतात. तृणमूल काँग्रेसकडे असलेली खासदारांची संख्या आणि त्यातील संभाव्य बदल भाजपच्या रणनीतीसाठी महत्त्वाचे ठरू शकतात.राजकीय विश्लेषकांच्या मते, जर तृणमूल काँग्रेसमधील मोठा गट स्वतंत्र भूमिका घेतो किंवा केंद्र सरकारला मुद्द्यांच्या आधारावर पाठिंबा देतो, तर अनेक महत्त्वाच्या विधेयकांवर त्याचा परिणाम दिसू शकतो.
बंगालमध्ये नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह
तृणमूल काँग्रेसची ओळख अनेक वर्षे ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाभोवती केंद्रित राहिली आहे. पक्षाची संघटनात्मक रचना, निवडणूक रणनीती आणि जनसंपर्क मोहिमा यामध्ये त्यांचे वर्चस्व राहिले. त्यामुळे पक्षातील एवढ्या मोठ्या असंतोषाची चर्चा समोर येणे हे स्वतःमध्ये मोठे राजकीय संकेत मानले जात आहेत.अनेक निरीक्षकांच्या मते, दीर्घकाळ सत्तेत राहिल्यानंतर पक्षांमध्ये अंतर्गत संघर्ष वाढण्याची शक्यता असते. नेतृत्व, तिकीट वाटप, संघटनात्मक निर्णय आणि भविष्यातील राजकीय दिशा यांसारख्या मुद्द्यांवर मतभेद निर्माण होऊ शकतात.
भाजपला मिळणार फायदा?
राजकीयदृष्ट्या पाहता विरोधी पक्षातील कोणतीही फूट ही सत्ताधारी पक्षासाठी फायदेशीर ठरू शकते. महाराष्ट्रात शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील फुटीमुळे भाजपला राजकीय लाभ झाला होता. त्यामुळे बंगालमधील घडामोडींकडे भाजप विशेष लक्ष देत असल्याचे मानले जाते.विशेषतः आगामी निवडणुका आणि संसदीय रणनीती लक्षात घेता तृणमूल काँग्रेसमधील संघर्ष भाजपसाठी संधी ठरू शकतो. मात्र याबाबत अंतिम निष्कर्ष काढणे अद्याप लवकर ठरेल.
पुढे काय होणार?
सध्या सर्वांचे लक्ष तृणमूल काँग्रेसच्या पुढील निर्णयांकडे लागले आहे. बंडखोर आमदार आणि पक्ष नेतृत्व यांच्यात समेट होतो की संघर्ष आणखी तीव्र होतो, हे येत्या काही दिवसांत स्पष्ट होईल. तसेच खासदारांची भूमिका देखील अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.जर पक्षातील मतभेद मिटले तर ममता बॅनर्जी पुन्हा संघटना मजबूत करू शकतात. परंतु संघर्ष वाढल्यास बंगालच्या राजकारणात नव्या समीकरणांचा उदय होऊ शकतो.
पश्चिम बंगालमध्ये सुरू असलेल्या राजकीय घडामोडी राज्याच्या सीमांपलीकडे जाऊन राष्ट्रीय राजकारणावर परिणाम करू शकतात. तृणमूल काँग्रेसमधील असंतोष, ममता बॅनर्जी यांचे नेतृत्व, भाजपचे मिशन 362 आणि संसदेतील बदलती गणिते यामुळे आगामी काळात भारतीय राजकारण अधिकच रोचक होण्याची चिन्हे आहेत.
सध्या एक गोष्ट निश्चित आहे—बंगालमध्ये सुरू झालेला हा राजकीय संघर्ष केवळ एका पक्षाचा अंतर्गत वाद नाही, तर देशाच्या राष्ट्रीय राजकारणातील पुढील दिशा ठरवणारा महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो.
read also : https://ajinkyabharat.com/shocking-bmu-expelled-102-students-future-of-81-lakh-students-is-in-danger/
