53 वर्षीय अनुभवी गिर्यारोहकाचा एव्हरेस्टवर मृत्यू; धार्मिक श्रद्धा आणि धोकादायक परिस्थितीमुळे कुटुंबाने ‘या’ 2 कारणांमुळे मृतदेह तिथेच ठेवला
जगातील सर्वोच्च शिखर मानल्या जाणाऱ्या Mount Everest वर चढाई करणे हे प्रत्येक गिर्यारोहकाचे मोठे स्वप्न असते. मात्र हे स्वप्न पूर्ण करताना अनेकांना जीवाची बाजी लावावी लागते. हैदराबादचे अनुभवी गिर्यारोहक अरुण कुमार तिवारी यांच्यासोबतही अशीच दुर्दैवी घटना घडली. एव्हरेस्ट सर केल्यानंतर खाली उतरत असताना त्यांचा मृत्यू झाला. या घटनेनंतर त्यांच्या कुटुंबाने अत्यंत भावनिक आणि कठीण निर्णय घेत मृतदेह परत न आणण्याचा निर्णय घेतला आहे.
53 वर्षीय अरुण कुमार तिवारी हे व्यावसायिक तसेच अनुभवी गिर्यारोहक होते. मागील वर्षी त्यांनी एव्हरेस्ट सर करण्याचा प्रयत्न केला होता, मात्र खराब हवामान आणि प्रतिकूल परिस्थितीमुळे त्यांना यश मिळाले नव्हते. यावर्षी त्यांनी पुन्हा जिद्दीने मोहीम हाती घेतली आणि अखेर जगातील सर्वोच्च शिखर सर करण्यात यश मिळवले. परंतु शिखरावरून परत येताना हिलरी स्टेप परिसरात त्यांची प्रकृती अचानक बिघडली आणि त्यांचा मृत्यू झाला.
Related News
एव्हरेस्टवरच मृतदेह ठेवण्यामागची 2 मोठी कारणं
अरुण कुमार तिवारी यांच्या कुटुंबाने मृतदेह भारतात परत न आणण्याचा निर्णय घेतला. हा निर्णय सोपा नव्हता. मात्र यामागे दोन महत्त्वाची कारणं असल्याचं कुटुंबीयांनी स्पष्ट केलं.
पहिलं कारण धार्मिक श्रद्धेशी संबंधित आहे. कुटुंबीयांच्या मते, हिमालय आणि एव्हरेस्ट हे भगवान शिवाचे निवासस्थान मानले जाते. अशा पवित्र स्थळी अरुण कुमार कायमस्वरूपी राहणं हेच योग्य असल्याची भावना कुटुंबीयांनी व्यक्त केली. त्यामुळे त्यांचा मृतदेह तिथेच ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
दुसरं कारण म्हणजे मृतदेह खाली आणण्यातील प्रचंड अडचणी. एव्हरेस्टच्या अत्यंत उंच भागातून मृतदेह खाली आणणे हे जीवघेणं आणि खर्चिक काम मानलं जातं. कमी ऑक्सिजन, खराब हवामान, हिमवादळ आणि अरुंद मार्ग यामुळे बचावकार्य करणाऱ्या टीमलाही मोठा धोका असतो. अनेक वेळा मृतदेह खाली आणण्यासाठी लाखो रुपये खर्च करावे लागतात आणि त्यासाठी विशेष प्रशिक्षित टीमची मदत घ्यावी लागते.
‘डेथ झोन’मध्ये प्रत्येक क्षण धोकादायक
एव्हरेस्टवरील 8,000 मीटरपेक्षा जास्त उंचीचा भाग “डेथ झोन” म्हणून ओळखला जातो. या भागात ऑक्सिजनचं प्रमाण अत्यंत कमी असतं. शरीराची कार्यक्षमता झपाट्याने कमी होते. त्यामुळे गिर्यारोहकांना भ्रम, थकवा, श्वास घेण्यास त्रास आणि मेंदूवर परिणाम होण्याचा धोका वाढतो.
अरुण कुमार तिवारी यांच्यासोबत चार शेरपा सहाय्यासाठी होते. त्यांनी मदतीचा प्रयत्न केला, मात्र प्रतिकूल हवामान आणि उंचीमुळे त्यांना वाचवणे शक्य झाले नाही. एव्हरेस्टवर अनेक गिर्यारोहकांना अशाच परिस्थितीचा सामना करावा लागतो.
एव्हरेस्ट मोहिमेतील कठोर वास्तव पुन्हा समोर
एव्हरेस्ट मोहिमेचं आकर्षण जगभरातील गिर्यारोहकांना खेचून आणतं. मात्र हे शिखर जितकं भव्य आहे, तितकंच धोकादायकही आहे. दरवर्षी अनेक गिर्यारोहक एव्हरेस्ट सर करण्यासाठी प्रयत्न करतात. काहींना यश मिळतं, तर काहींना आपला जीव गमवावा लागतो.
विशेष म्हणजे एव्हरेस्टवर अनेक मृतदेह आजही तिथेच आहेत. अत्यंत कठीण परिस्थितीमुळे ते खाली आणणे शक्य होत नाही. काही मृतदेह तर गिर्यारोहकांसाठी मार्गदर्शक चिन्ह म्हणूनही ओळखले जातात. त्यामुळे अरुण कुमार तिवारी यांच्या कुटुंबाचा निर्णय भावनिक असला तरी वास्तववादी असल्याचं अनेक गिर्यारोहक मानतात.
गिर्यारोहण म्हणजे केवळ साहस नाही, तर निसर्गाशी संघर्ष
गिर्यारोहण ही फक्त साहसी मोहीम नसून ती निसर्गाशी चालणारी कठोर परीक्षा असते. एव्हरेस्टवर हवामान काही मिनिटांत बदलू शकतं. हिमवादळ, गोठवणारी थंडी आणि ऑक्सिजनची कमतरता यामुळे अनुभवी गिर्यारोहकांनाही मोठ्या संकटांचा सामना करावा लागतो.
अरुण कुमार तिवारी हे अनुभवी गिर्यारोहक असूनही निसर्गाच्या कठोर परिस्थितीसमोर टिकू शकले नाहीत. त्यांच्या निधनाने गिर्यारोहण क्षेत्रात हळहळ व्यक्त होत आहे. त्यांच्या जिद्दीला आणि धाडसाला अनेकांनी सलाम केला आहे.
