देशात इलेक्ट्रिक वाहनांचा वापर वाढावा यासाठी केंद्र सरकार सातत्याने प्रयत्न करत आहे. इलेक्ट्रिक वाहनांमुळे इंधन बचत, प्रदूषणात घट आणि परकीय चलनाची बचत होऊ शकते, असा संदेश पंतप्रधान नरेंद्र मोदी अनेक मंचांवरून देताना दिसतात. मात्र, लोकांच्या मनात कायम एक प्रश्न उपस्थित होतो — “जेव्हा पंतप्रधान स्वतः EV चा प्रचार करतात, तेव्हा ते स्वतः इलेक्ट्रिक कार का वापरत नाहीत?”
याच प्रश्नाचं उत्तर आता समोर आलं असून त्यामागे केवळ तांत्रिक नव्हे तर अत्यंत महत्त्वाचं सुरक्षा कारण असल्याचं सांगितलं जात आहे.
पंतप्रधानांच्या ताफ्यात 50 टक्के कपात
जागतिक स्तरावर निर्माण झालेली तणावपूर्ण परिस्थिती, वाढत्या पेट्रोल-डिझेलच्या किंमती आणि सरकारी खर्चावर नियंत्रण ठेवण्याच्या उद्देशाने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या सुरक्षेतील गाड्यांची संख्या तब्बल 50 टक्क्यांनी कमी करण्याचे निर्देश दिल्याची माहिती समोर आली आहे.
Related News
अलीकडेच गुजरात आणि आसाम दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधानांचा ताफा नेहमीपेक्षा लहान दिसून आला होता. या निर्णयामुळे सरकारी इंधन खर्चात मोठी बचत होणार असल्याचे मानले जात आहे.
विशेष म्हणजे, या बदलासाठी नवीन गाड्या खरेदी करण्याऐवजी सध्या उपलब्ध असलेल्या वाहनांचाच अधिक कार्यक्षम वापर करण्यावर भर दिला जात आहे.
मग पंतप्रधान स्वतः EV का वापरत नाहीत?
देशभरात इलेक्ट्रिक वाहनांना प्रोत्साहन देणारे पंतप्रधान स्वतः अजूनही पेट्रोल किंवा डिझेलवर चालणाऱ्या बुलेटप्रूफ गाड्यांमध्येच प्रवास करत असल्याने अनेक जण आश्चर्य व्यक्त करतात.
यामागे सर्वात मोठं कारण म्हणजे “राष्ट्रीय सुरक्षा”.
पंतप्रधानांची कार ही सामान्य व्यक्तीच्या गाडीप्रमाणे नसते. ती अत्यंत उच्च दर्जाच्या सुरक्षा तंत्रज्ञानाने सज्ज असते. कोणत्याही दहशतवादी हल्ला, बॉम्बस्फोट किंवा गोळीबाराचा सामना करण्यासाठी त्या वाहनांची खास रचना केली जाते.
पंतप्रधानांच्या गाड्यांमध्ये असते हाय-लेव्हल सुरक्षा
पंतप्रधान वापरत असलेल्या गाड्यांमध्ये अनेक विशेष सुरक्षा सुविधा असतात. त्यामध्ये:
- बुलेटप्रूफ बॉडी
- बॉम्बरोधक कवच
- जाड स्टील आणि लोखंडी संरक्षण
- रन-फ्लॅट टायर
- अत्याधुनिक कम्युनिकेशन सिस्टम
- केमिकल अटॅकपासून संरक्षण
- ऑक्सिजन सपोर्ट सिस्टम
अशा अनेक गोष्टींचा समावेश असतो.
या सर्व सुरक्षात्मक बदलांमुळे गाडीचं वजन सामान्य वाहनांच्या तुलनेत अनेक पटींनी वाढतं.
EV बॅटरीसाठी मोठं आव्हान
इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये सर्वात महत्त्वाची भूमिका बॅटरीची असते. परंतु, पंतप्रधानांच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक असलेली बुलेटप्रूफ संरचना आणि अतिरिक्त सुरक्षा यंत्रणा यामुळे वाहन अत्यंत जड बनतं.
सध्याच्या EV तंत्रज्ञानात एवढं वजन सहजपणे वाहून नेण्याची क्षमता मर्यादित असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.
याशिवाय:
- लांब अंतराचा प्रवास
- तातडीच्या परिस्थितीत उच्च वेग
- सतत चालू ठेवावी लागणारी सुरक्षा उपकरणे
- अचानक मार्ग बदलण्याची गरज
या सर्व गोष्टींसाठी अत्यंत शक्तिशाली आणि विश्वासार्ह प्रणाली आवश्यक असते.
सध्या उपलब्ध असलेल्या बहुतेक इलेक्ट्रिक कार या नागरी वापरासाठी तयार केल्या जातात. मात्र पंतप्रधानांच्या सुरक्षेच्या निकषांनुसार वाहन तयार करणं ही अत्यंत गुंतागुंतीची प्रक्रिया आहे.
भारतात अजून यशस्वी चाचणी नाही
भारतात अद्याप पंतप्रधानांच्या सुरक्षेच्या दर्जाची पूर्णपणे बुलेटप्रूफ इलेक्ट्रिक कार यशस्वीपणे विकसित झालेली नाही.
विशेषतः SPG (Special Protection Group) च्या सुरक्षा मानकांनुसार वाहन तयार करण्यासाठी:
- प्रचंड पॉवर
- दीर्घकालीन बॅकअप
- अत्यंत मजबूत बॉडी
- तांत्रिक स्थिरता
या सर्व गोष्टी आवश्यक असतात.
यामुळेच सध्या पंतप्रधानांच्या मुख्य वाहनासाठी पारंपरिक इंधनावर चालणाऱ्या गाड्यांनाच प्राधान्य दिलं जात आहे.
मात्र ताफ्यात EV चा समावेश सुरू
पंतप्रधानांची मुख्य गाडी बदललेली नसली, तरी त्यांच्या ताफ्यातील इतर वाहनांमध्ये हळूहळू इलेक्ट्रिक वाहनांचा समावेश केला जात आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार:
- पायलट कार
- एस्कॉर्ट वाहनं
- सपोर्ट वाहनं
- रुग्णवाहिका
या विभागांमध्ये EV चा वापर वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
यामुळे इंधन खर्चात बचत होण्यासोबतच पर्यावरणपूरक संदेशही दिला जात आहे.
टाटा आणि महिंद्रासमोर मोठं आव्हान
पंतप्रधानांच्या या निर्णयामुळे भारतातील वाहन उद्योगासमोर एक नवं आव्हान उभं राहिलं आहे.
Tata Motors आणि Mahindra & Mahindra यांसारख्या भारतीय कंपन्या आता अत्याधुनिक बुलेटप्रूफ इलेक्ट्रिक वाहन विकसित करण्याच्या दिशेने प्रयत्न करत असल्याची चर्चा आहे.
जर भारतात यशस्वीपणे अशा प्रकारची सुरक्षित EV विकसित झाली, तर भविष्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे Made in India बुलेटप्रूफ इलेक्ट्रिक कारमध्ये प्रवास करताना दिसू शकतात.
भविष्यात काय बदल होऊ शकतात?
जगभरात आता अनेक देश सरकारी स्तरावर इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वळत आहेत. तंत्रज्ञान झपाट्याने बदलत असून भविष्यात:
- अधिक शक्तिशाली बॅटरी
- जलद चार्जिंग
- हलकी पण मजबूत बुलेटप्रूफ सामग्री
- AI आधारित सुरक्षा प्रणाली
यांचा वापर वाढू शकतो.
भारतामध्येही EV क्षेत्रात मोठी गुंतवणूक होत असून येत्या काही वर्षांत VIP सुरक्षा वाहनांमध्ये मोठे बदल दिसण्याची शक्यता आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी स्वतः इलेक्ट्रिक कार वापरत नाहीत यामागे पर्यावरणाविषयी उदासीनता नसून “राष्ट्रीय सुरक्षा” हे सर्वात मोठं कारण आहे. पंतप्रधानांच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक असलेली उच्चस्तरीय बुलेटप्रूफ प्रणाली आणि सध्याच्या EV तंत्रज्ञानातील मर्यादा यामुळे अजूनही पारंपरिक इंधनावर चालणाऱ्या गाड्यांचा वापर केला जात आहे.
मात्र, ताफ्यातील इतर वाहनांमध्ये EV चा समावेश सुरू झाला असून भविष्यात भारतात विकसित होणाऱ्या अत्याधुनिक बुलेटप्रूफ इलेक्ट्रिक कारमुळे चित्र बदलू शकतं.
read also : https://ajinkyabharat.com/virat-kohlis-one-statement-raises-discussion-on-cricket-worlds-retirement/
