करोना महामारीच्या भीषण आठवणी अजूनही लोकांच्या मनातून पूर्णपणे पुसल्या गेलेल्या नाहीत. अशातच आता एका नव्या व्हायरसने जागतिक आरोग्य व्यवस्थेची चिंता वाढवली आहे. ‘हंताव्हायरस’ या दुर्मिळ पण अत्यंत गंभीर संसर्गामुळे अटलांटिक महासागरात प्रवास करणाऱ्या एका क्रूझ जहाजावर खळबळ उडाली आहे. अमेरिकन नागरिकांसह अनेक प्रवासी असलेल्या एमव्ही होंडियस या आलिशान क्रूझ जहाजावर हंताव्हायरसचा संशय व्यक्त करण्यात आला असून, जहाजावरील 17 अमेरिकी नागरिकांना अमेरिकेत पोहोचताच तातडीने क्वारंटाइन करण्यात येणार असल्याची माहिती समोर आली आहे.
या घटनेमुळे अमेरिकेसह युरोपियन देशांमध्येही आरोग्य यंत्रणा सतर्क झाल्या आहेत. विमानतळ, समुद्री बंदरे आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवास व्यवस्थांवर आता विशेष आरोग्य तपासणी सुरू करण्यात आली आहे.
नेब्रास्कातील अत्याधुनिक क्वारंटाइन सेंटरमध्ये ठेवणार प्रवासी
अमेरिकेच्या सेंटर्स फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेन्शन (CDC) या संस्थेने स्थानिक माध्यमांना दिलेल्या माहितीनुसार, या 17 प्रवाशांना अमेरिकेत आणल्यानंतर ओमाहा, नेब्रास्का येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ नेब्रास्का मेडिकल सेंटरच्या नॅशनल क्वारंटाइन युनिटमध्ये ठेवण्यात येणार आहे.
Related News
हे केंद्र जगातील अत्यंत सुरक्षित आणि आधुनिक बायोकंटेन्मेंट सुविधांपैकी एक मानले जाते. यापूर्वी इबोला, सार्स आणि कोविडसारख्या संसर्गजन्य रोगांच्या काळातही या केंद्राने महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. येथील वैद्यकीय संचालक डॉ. मायकल वडमन यांनी सांगितले की, “प्रवाशांमध्ये कोणतीही लक्षणे दिसत नसली तरी प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून त्यांचे सातत्याने निरीक्षण केले जाईल.”
हंताव्हायरस नेमका काय आहे?
हंताव्हायरस हा प्रामुख्याने उंदीर आणि इतर कृंतक प्राण्यांमधून पसरणारा संसर्गजन्य विषाणू मानला जातो. संक्रमित प्राण्यांच्या लघवी, विष्ठा किंवा लाळेमुळे हा विषाणू मानवांमध्ये पसरू शकतो. विशेषतः बंद जागा, जहाजे, गोदामे किंवा जंगल परिसरात हा धोका अधिक असतो.
या विषाणूमुळे ‘हंताव्हायरस पल्मोनरी सिंड्रोम’ नावाचा गंभीर श्वसनविकार होऊ शकतो. सुरुवातीला ताप, अंगदुखी, थकवा, डोकेदुखी अशी सामान्य लक्षणे दिसतात; मात्र काही रुग्णांमध्ये अचानक श्वास घेण्यास त्रास होऊ लागतो आणि परिस्थिती गंभीर बनू शकते.
विशेष म्हणजे, सध्या या व्हायरससाठी कोणतीही निश्चित लस उपलब्ध नाही. त्यामुळे वेळेवर निदान आणि विलगीकरण हाच सर्वात प्रभावी उपाय मानला जातो.
जहाजावरील प्रवाशांमध्ये भीतीचे वातावरण
एमव्ही होंडियस या जहाजावर एकूण 17 अमेरिकी नागरिक असल्याचे सांगितले जात आहे. त्यांना मायदेशी आणण्यासाठी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्रालय विशेष विमान व्यवस्था करत असल्याची माहिती आहे.
दरम्यान, या जहाजावरून आधी उतरलेले किमान सात अमेरिकी नागरिक सध्या अमेरिकेतील पाच वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये त्यांच्या घरी क्वारंटाइनमध्ये आहेत. अद्याप त्यांच्यामध्ये कोणतीही गंभीर लक्षणे दिसून आलेली नसली तरी आरोग्य विभाग त्यांच्या हालचालींवर आणि आरोग्य स्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवून आहे.
क्रूझवरील इतर प्रवाशांमध्येही भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून, अनेकांना स्वतंत्र निरीक्षणाखाली ठेवण्यात आल्याचे समजते.
सीडीसीचा इमर्जन्सी अलर्ट सक्रिय
सद्य परिस्थिती लक्षात घेता CDC ने त्यांचे इमर्जन्सी ऑपरेशन सेंटर सक्रिय केले आहे. या प्रकरणाला त्यांनी ‘लेव्हल 3 मॉनिटरिंग’मध्ये ठेवले असले तरी प्रशासन कोणतीही जोखीम पत्करण्यास तयार नाही.
विशेषतः कोविड महामारीनंतर जगभरातील आरोग्य यंत्रणांनी संसर्गजन्य आजारांच्या नियंत्रणासाठी अधिक कठोर धोरणे अवलंबली आहेत. त्यामुळे आता आंतरराष्ट्रीय प्रवासादरम्यान प्रवाशांच्या आरोग्य तपासणीसह त्यांच्या प्रवास माहितीचे डिजिटल रेकॉर्ड अधिक काटेकोरपणे ठेवण्याचा विचार सुरू आहे.
स्पेनमध्येही संशयित महिलेवर वैद्यकीय नजर
दरम्यान, स्पेनमधील आरोग्य विभागानेही एक महत्त्वाची माहिती दिली आहे. ज्या डच नागरिकाचा हंताव्हायरस संसर्गामुळे मृत्यू झाला होता, त्याच्यासोबत विमानप्रवास केलेल्या एका महिलेची तपासणी सुरू आहे.
तिला डॉक्टरांच्या विशेष देखरेखीखाली ठेवण्यात आले असून, अद्याप कोणतीही लक्षणे दिसून आलेली नाहीत. मात्र, नव्या राष्ट्रीय आरोग्य प्रोटोकॉलनुसार तिची वैद्यकीय चाचणी सुरू ठेवण्यात आली आहे.
युरोपमध्ये विमानतळ आणि बंदरांवर तपासणी वाढली
एमव्ही होंडियस हे जहाज युरोपच्या दिशेने प्रवास करत असल्यामुळे अनेक युरोपीय देशांनी आधीच सतर्कता वाढवली आहे. विमानतळ, समुद्री बंदरे आणि सीमावर्ती भागांवर आरोग्य तपासणी अधिक कडक करण्यात आली आहे.
प्रवाशांचा प्रवास इतिहास, त्यांची वैद्यकीय स्थिती आणि संपर्कात आलेल्या व्यक्तींची माहिती गोळा केली जात आहे. भविष्यात अशा प्रकारच्या संसर्गजन्य संकटांचा सामना अधिक प्रभावीपणे करता यावा यासाठी जागतिक स्तरावर नवीन आरोग्य नियम लागू करण्याबाबत चर्चा सुरू आहे.
जागतिक आरोग्य क्षेत्रासाठी मोठा इशारा?
तज्ज्ञांच्या मते, हंताव्हायरसचा हा प्रकार मोठ्या महामारीचे स्वरूप घेईल असे सध्या तरी दिसत नाही. मात्र, समुद्रमार्गे किंवा आंतरराष्ट्रीय प्रवासादरम्यान संसर्गजन्य आजार किती वेगाने पसरू शकतात, याचा हा मोठा इशारा मानला जात आहे.
कोरोनानंतर जगाने आरोग्य सुरक्षेचे महत्त्व नव्याने अनुभवले आहे. त्यामुळे आता प्रत्येक देश संसर्ग नियंत्रण, क्वारंटाइन व्यवस्था आणि जैवसुरक्षा यंत्रणा अधिक मजबूत करण्यावर भर देत आहे.
सध्या तरी अमेरिकी आणि युरोपीय आरोग्य संस्था परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. येत्या काही दिवसांत या प्रकरणाबाबत आणखी महत्त्वाची माहिती समोर येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/rs-100-crore-gst-scam-will-be-exposed-against-punjab-minister-sanjeev-arora/
