मुंबईसह संपूर्ण महाराष्ट्रात उष्णतेची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढत असून, येत्या 1 ते 5 मे दरम्यान परिस्थिती आणखी गंभीर होणार असल्याचा इशारा भारतीय हवामान विभागाने दिला आहे. आधीच एप्रिल महिन्यात विक्रमी तापमानाचा अनुभव घेतलेल्या नागरिकांना आता मेच्या सुरुवातीलाच उष्णतेच्या लाटेचा प्रचंड फटका बसणार आहे. विशेषतः मुंबई शहरात उष्णतेचा तडाखा अधिक तीव्र होणार असल्याने प्रशासनाने सतर्कता बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.
गेल्या काही दिवसांत मुंबईत तापमान सातत्याने 33 ते 35 अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान राहिले आहे. सांताक्रुझ वेधशाळेत किमान 28 आणि कमाल 34 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली. हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार पुढील चार ते पाच दिवस तापमानात फारशी घट होणार नसून उष्णतेची लाट कायम राहण्याची शक्यता आहे. गुरुवारी तापमान किंचित घटून 33 अंशांवर येईल, मात्र आठवड्याच्या शेवटी पुन्हा 34 अंशांपर्यंत वाढ होईल.
या पार्श्वभूमीवर मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) नागरिकांसाठी सविस्तर मार्गदर्शक सूचना (SOP) जारी केल्या आहेत. उष्णतेच्या या लाटेमुळे विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि आजारी व्यक्तींना अधिक धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे या घटकांनी अधिक काळजी घेणे आवश्यक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
Related News
उष्णतेचा वाढता धोका
सध्या मुंबईसह विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातही उष्णतेची तीव्रता वाढलेली दिसत आहे. विदर्भात तर तापमान 46 अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेले असून, परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक बनली आहे. नागपूर, अकोला, अमरावती, चंद्रपूर या भागात उष्णतेचा कहर सुरूच आहे. तज्ज्ञांच्या मते, वातावरणातील आर्द्रता आणि उष्णतेचा मिलाफ यामुळे शरीरावर अधिक ताण येतो, ज्यामुळे हीट स्ट्रोकसारख्या गंभीर समस्या निर्माण होऊ शकतात.
प्रशासनाचा इशारा आणि मार्गदर्शक सूचना
मुंबई महापालिकेने नागरिकांना खालील महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत:
- दुपारी 12 ते 4 या वेळेत घराबाहेर पडणे टाळावे
- थेट सूर्यप्रकाशात जास्त वेळ राहू नये
- भरपूर पाणी आणि द्रवपदार्थांचे सेवन करावे
- हलक्या रंगाचे, सैल कपडे वापरावेत
- बाहेर जाताना टोपी, छत्री किंवा गॉगलचा वापर करावा
- घरातील खिडक्यांना पडदे किंवा शेड्स लावून सूर्यप्रकाश रोखावा
यासोबतच, मुलांना किंवा पाळीव प्राण्यांना बंद वाहनात एकटे सोडू नये, असा कडक इशाराही देण्यात आला आहे. कारण अशा परिस्थितीत वाहनाच्या आत तापमान झपाट्याने वाढून जीवघेणा ठरू शकतो.
आरोग्यविषयक धोके
उष्णतेच्या लाटेमुळे शरीरावर होणाऱ्या परिणामांमध्ये डोकेदुखी, चक्कर येणे, उलट्या होणे, थकवा, त्वचेवर पुरळ येणे यांचा समावेश होतो. ही लक्षणे दिसताच तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. विशेषतः वृद्ध आणि लहान मुलांनी जास्त काळजी घेणे आवश्यक आहे.
शाळा आणि कार्यालयांवर परिणाम
राज्यातील अनेक भागात उष्णतेच्या पार्श्वभूमीवर शाळा, महाविद्यालये आणि कोचिंग क्लासेसच्या वेळांमध्ये बदल करण्यात आले आहेत. काही ठिकाणी सकाळी लवकर वर्ग घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे, तर काही ठिकाणी सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे.
हवामान बदलाचा परिणाम?
तज्ज्ञांच्या मते, वाढती उष्णता ही केवळ हंगामी बदल नसून, जागतिक हवामान बदलाचा परिणाम आहे. गेल्या काही वर्षांत तापमानात सातत्याने वाढ होत असल्याचे निरीक्षण आहे. त्यामुळे भविष्यात अशा उष्णतेच्या लाटा अधिक तीव्र आणि वारंवार येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
मुंबईकरांसाठी विशेष सूचना
मुंबईसारख्या महानगरात उष्णतेचा परिणाम अधिक जाणवतो. गर्दी, प्रदूषण आणि काँक्रीट जंगल यामुळे ‘हीट आयलंड इफेक्ट’ निर्माण होतो. त्यामुळे शहरातील तापमान आसपासच्या ग्रामीण भागांपेक्षा अधिक असते. अशा परिस्थितीत नागरिकांनी शक्यतो घरात राहून सावलीत वेळ घालवावा.
