“रशियाला G8 मधून बाहेर काढणं चूक ठरलं” डोनाल्ड ट्रम्प यांची कबुली; जागतिक राजकारणाला नवं वळण
वॉशिंग्टन/मॉस्को : मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव, इराण-अमेरिका संघर्ष आणि जागतिक राजनैतिक समीकरणांमध्ये सुरू असलेल्या हालचालींच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald ट्रम्प यांनी एक महत्त्वपूर्ण विधान केलं आहे. “रशियाला G8 मधून वगळणं ही मोठी चूक होती,” अशी थेट कबुली देत त्यांनी आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नवी चर्चा सुरू केली आहे.
जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांचं वक्तव्य
सध्या Iran आणि United States यांच्यातील तणाव वाढलेला आहे. विशेषतः Strait of Hormuz परिसरातील घडामोडींमुळे जगभरात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. तेल पुरवठा, सागरी व्यापार आणि सुरक्षा या सर्व बाबींवर त्याचा परिणाम होत आहे.
या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी संवादाची गरज अधोरेखित करत “जागतिक समस्या केवळ चर्चेतूनच सोडवता येतात,” असे मत व्यक्त केले.
रशियाबाबत भूमिका बदलली?
ट्रम्प यांच्या वक्तव्यातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे Russia बाबतचा बदलता सूर. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, रशियाला G8 समूहातून वगळणे योग्य नव्हते.
G8 हा जगातील प्रमुख औद्योगिक देशांचा समूह होता, ज्यातून २०१४ मध्ये क्रिमिया प्रकरणानंतर रशियाला बाहेर काढण्यात आले. त्यानंतर हा समूह G7 म्हणून ओळखला जाऊ लागला.
पुतिन अमेरिकेत येणार?
दरम्यान, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष Vladimir Putin यांना अमेरिकेकडून G20 शिखर परिषदेसाठी आमंत्रण देण्यात आले आहे. ही परिषद डिसेंबरमध्ये मियामी येथे होण्याची शक्यता आहे.
मात्र, पुतिन या परिषदेला उपस्थित राहणार की नाही, याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही. काही अहवालांनुसार, ते स्वतः उपस्थित राहण्याऐवजी प्रतिनिधी पाठवू शकतात.
G20 आणि बदलती समीकरणे
G20 हा जागतिक आर्थिक सहकार्याचा महत्त्वाचा मंच मानला जातो. रशियाला या मंचावर कायम आमंत्रित केलं जात असलं, तरी गेल्या काही वर्षांत रशिया-पाश्चिमात्य देशांतील संबंध ताणलेले राहिले आहेत. कोरोना महामारी आणि युक्रेन युद्धानंतर या संबंधांमध्ये आणखी तणाव वाढला. त्यामुळे पुतिन यांनी काही परिषदांकडे पाठ फिरवली होती.
युक्रेन युद्ध आणि अमेरिकेची भूमिका
Russia-Ukraine War दरम्यान अमेरिका मध्यस्थी करत असल्याचा दावा करत असली, तरी काही देशांनी अमेरिकेवरच युद्ध भडकवण्याचा आरोप केला आहे. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांचे वक्तव्य महत्त्वाचे मानले जात आहे, कारण ते पुन्हा एकदा संवाद आणि सहकार्याचा मार्ग सुचवत आहेत.
इराण-अमेरिका संघर्षाचा परिणाम
मध्यपूर्वेतील तणावामुळे अमेरिका काही प्रमाणात एकटी पडल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे. इराणसोबत थेट चर्चा टाळण्याची भूमिका आणि सागरी नाकेबंदीमुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाली आहे. यामुळे अमेरिका आता इतर मोठ्या देशांसोबत संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
तज्ज्ञांचे विश्लेषण
आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांच्या मते, ट्रम्प यांचे वक्तव्य हे केवळ वैयक्तिक मत नसून बदलत्या जागतिक राजकारणाचे प्रतिबिंब आहे.
- रशियाला पुन्हा मुख्य प्रवाहात आणण्याचा प्रयत्न
- संवादाद्वारे संघर्ष सोडवण्याची गरज
- बहुपक्षीय सहकार्यावर भर
हे सर्व मुद्दे या वक्तव्यातून स्पष्ट होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
पुढे काय?
पुतिन अमेरिकेच्या G20 परिषदेला उपस्थित राहतात की नाही, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे. जर ते उपस्थित राहिले, तर अमेरिका-रशिया संबंधांमध्ये नवे पर्व सुरू होऊ शकते.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रशियाबाबत व्यक्त केलेली खंत आणि संवादावर दिलेला भर हा सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीत महत्त्वाचा ठरतो. इराण-अमेरिका संघर्ष, युक्रेन युद्ध आणि जागतिक अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर हे वक्तव्य नवे राजनैतिक संकेत देणारे आहे. जगातील महासत्तांमध्ये पुन्हा संवाद सुरू होतो का, आणि त्यातून संघर्षाला आळा बसतो का, हे येत्या काळात स्पष्ट होणार आहे.
