लाडकी बहीण योजनेच्या नावाखाली धक्कादायक प्रकार; ई-केवायसी प्रक्रियेत गैरवर्तन, जळगावात खळबळ
राज्यात महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी सुरू करण्यात आलेली Mukhyamantri लाडकी Bahin Yojana ही योजना सध्या एका अत्यंत धक्कादायक आणि गंभीर प्रकारामुळे चर्चेत आली आहे. योजनेच्या ई-केवायसी प्रक्रियेच्या नावाखाली काही ठिकाणी गैरप्रकार घडल्याचे समोर आल्याने राज्यभरात खळबळ उडाली आहे.
विशेषतः जळगाव जिल्ह्यात घडलेल्या एका घटनेमुळे या योजनेच्या अंमलबजावणीबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून, महिलांच्या सुरक्षिततेचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
ई-केवायसी प्रक्रिया आणि वाढलेली अनियमितता
Mukhyamantri लाडकी Bahin Yojana अंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा आर्थिक सहाय्य दिले जाते. मात्र अलीकडेच लाभार्थ्यांची पडताळणी करण्यासाठी ई-केवायसी प्रक्रिया अनिवार्य करण्यात आली आहे.
या प्रक्रियेसाठी सरकारने 30 सप्टेंबर 2025 पासून सुरुवात केली असून, पूर्वी ठरवलेली मुदत 31 डिसेंबर आणि नंतर 31 मार्च होती. आता ती वाढवून 30 एप्रिल 2026 पर्यंत करण्यात आली आहे. मात्र या प्रक्रियेत काही ठिकाणी तांत्रिक अडचणींचा फायदा घेत गैरप्रकार होत असल्याच्या तक्रारी समोर येत आहेत.
जळगावातील धक्कादायक प्रकार
मिळालेल्या माहितीनुसार, जळगावमध्ये ई-केवायसी करून देण्याच्या बहाण्याने एका व्यक्तीने महिलेकडे अत्यंत आक्षेपार्ह मागणी केल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. या प्रकरणात आरोपीने शासकीय योजनेचा लाभ मिळवून देण्यासाठी अनैतिक मागण्या केल्याचे फिर्यादीत नमूद करण्यात आले आहे.
पीडित महिलेने दिलेल्या तक्रारीनुसार, आरोपीने तिच्या घरी येऊन कागदपत्रे घेतली आणि ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्याच्या बदल्यात गैरवर्तनाची मागणी केली. या प्रकारामुळे महिला हादरली असून तिने धैर्य दाखवत थेट पोलिसांत तक्रार दाखल केली.
दुसऱ्या प्रकरणाचाही उल्लेख
याच आरोपीविरुद्ध आणखी एका महिलेनेही तक्रार नोंदवली आहे. संबंधित व्यक्तीने निवृत्ती वेतन पुन्हा सुरू करून देण्याच्या नावाखाली दुसऱ्या महिलेशीही गैरवर्तन केल्याचा आरोप आहे. या दोन्ही घटनांमुळे जळगाव परिसरात मोठी खळबळ उडाली असून, महिलांच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे.
पोलिसांची कारवाई
या प्रकरणात आरोपीविरुद्ध विनयभंगाचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पुढील तपास शहर पोलीस करत असून, या प्रकारामागे आणखी कोणी सहभागी आहे का, याचा शोध घेतला जात आहे.
योजनेचा उद्देश आणि लाभार्थी महिला
Mukhyamantri लाडकी Bahin Yojana ही योजना राज्यातील कोट्यवधी महिलांना आर्थिक मदत देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा 1500 रुपये थेट बँक खात्यात दिले जातात.
योजनेचा उद्देश महिलांचे आर्थिक सक्षमीकरण करणे आणि त्यांना स्वावलंबी बनवणे हा आहे. मात्र अशा प्रकारच्या घटनांमुळे योजनेच्या अंमलबजावणीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
सरकारकडून ई-केवायसी अनिवार्य
योजनेत पारदर्शकता आणण्यासाठी सरकारने ई-केवायसी प्रक्रिया अनिवार्य केली आहे.
- लाभार्थ्यांची पडताळणी
- अपात्र लाभार्थ्यांची छाननी
- तांत्रिक त्रुटी दूर करणे
या उद्देशाने ही प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. मात्र ग्रामीण भागात आणि तांत्रिकदृष्ट्या मागास भागात महिलांना अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याच्या तक्रारी आहेत.
महिलांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर
या घटनेनंतर शासकीय योजनांच्या अंमलबजावणीदरम्यान महिलांच्या सुरक्षिततेचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.
- घरपोच सेवा देणाऱ्या व्यक्तींची पडताळणी
- अधिकृत प्रतिनिधींची ओळख
- डिजिटल प्रक्रियेची सुरक्षितता
या बाबी अधिक कठोर करण्याची मागणी केली जात आहे.
राजकीय आणि सामाजिक प्रतिक्रिया
या घटनेनंतर सामाजिक संस्था आणि महिला संघटनांकडून तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. शासकीय योजनेच्या नावाखाली अशा प्रकारचे गैरप्रकार गंभीर असल्याचे सांगत कठोर कारवाईची मागणी होत आहे.
सरकारचे आवाहन
दरम्यान, राज्य सरकारने नागरिकांना आवाहन केले आहे की ई-केवायसी प्रक्रिया फक्त अधिकृत पोर्टल किंवा अधिकृत केंद्रांद्वारेच पूर्ण करावी. कोणत्याही अनधिकृत व्यक्तीकडे कागदपत्रे किंवा वैयक्तिक माहिती देऊ नये, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
Mukhyamantri लाडकी Bahin Yojana ही योजना महिलांसाठी अत्यंत महत्त्वाची असून तिचा उद्देश समाजातील आर्थिक असमानता कमी करणे हा आहे. मात्र जळगावमध्ये समोर आलेल्या प्रकारामुळे या योजनेच्या अंमलबजावणीवर गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
ई-केवायसीसारख्या प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि सुरक्षितता वाढवण्याची गरज अधोरेखित झाली असून, भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी कठोर उपाययोजना करणे अत्यावश्यक ठरत आहे.
या प्रकरणाचा पुढील तपास कसा पुढे जातो आणि सरकार यावर काय भूमिका घेते, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
