नवी दिल्ली: दोन महिन्यांपूर्वी महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यासह बारामतीजवळ झालेल्या विमान अपघाताने संपूर्ण राज्यात धक्का दिला. हा अपघात लीयरजेट कोसळून झाला होता आणि त्यात अजित पवारांसह चार जणांचा मृत्यू झाला. या दुर्घटनेनंतर, विमान सुरक्षिततेसंबंधी गंभीर चर्चा सुरू झाली आणि DGCA (Directorate General of Civil Aviation) ने VIP प्रवाशांसाठी विमान उड्डाणाच्या नियमांमध्ये मोठे बदल जाहीर केले आहेत.
DGCA ने घोषित केलेल्या नव्या नियमांनुसार, व्हीआयपी विमान उड्डाणांमध्ये पायलटचा निर्णय अंतिम असेल आणि कोणालाही त्याला आव्हान देता येणार नाही. याचा उद्देश असा आहे की, विमान क्रूमध्ये कोणत्याही प्रकारचा दबाव निर्माण होऊ नये आणि सुरक्षिततेवर परिणाम होऊ नये. भारतीय वायुयान अधिनियम, 2024 च्या अंतर्गत हा आदेश जाहीर केला गेला असून, यात लोकसभेचे अध्यक्ष, राज्यसभेचे उपाध्यक्ष, मुख्यमंत्री, राज्यपाल, केंद्रीय मंत्रिमंडळातील मंत्री, तसेच भारताचे सरन्यायाधीश यांसह उच्चस्तरीय VIP प्रवाशांसाठी लागू होणारे नियम नमूद आहेत.
पायलटचा निर्णय अंतिम – सुरक्षिततेसाठी महत्त्वपूर्ण बदल
DGCA ने स्पष्ट केले आहे की, कोणत्याही तांत्रिक कारणामुळे पायलटने विमान उड्डाण रद्द करण्याचा निर्णय घेतल्यास, त्या निर्णयाचे उल्लंघन करू नये. अशा प्रकारे, पायलटवर होणारा दबाव कमी करणे आणि विमान सुरक्षिततेचा सर्वोच्च दर्जा राखणे हे या नियमांचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
Related News
भारताचे अनोखे स्टेशन ! सिंहाबादवर एकही ट्रेन थांबत नाही
डिझेल ₹21.5, विमान इंधन ₹29.5 महाग; हवाई तिकिटांच्या किमती वाढू शकतात
सलमान खानला अटक होणार ? ‘केशर’ प्रकरणातील कायदेशीर झळा
इराण-यूएस युद्धात भारतासाठी दिलासा; होर्मुजमार्गावर 5 देशांच्या जहाजांना परवानगी!
देशांतर्गत विमान भाडे वाढणार ? सरकारने भाडे मर्यादा हटवली, काय बदलणार प्रवाशांचा अनुभव!
“अजितदादांवर काळी जादू?” अशोक खरात प्रकरणात राष्ट्रवादी नेत्याचा स्फोटक दावा
लक्ष्मण हाकेंकडून बारामती पोटनिवडणुकीची तयारी; युगेंद्र पवार म्हणाले, “लोकशाहीत प्रत्येकाला हक्क आहे”
अमेरिका–इराण युद्ध: मध्य पूर्वेत तणाव, आज सातवा दिवस सुरू
इस्त्रायल-इराण युद्ध: चीनने मध्यपूर्वेत पाठवला स्पेशल दूत, शांततेसाठी मोठा निर्णय
इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारताला दिलासा; रशिया 95 लाख बॅरल कच्चे तेल पाठवण्यास तयार
VIP प्रवाशांनी शेवटच्या क्षणी केलेले बदल विमान क्रूमध्ये दबाव निर्माण करतात, ज्यामुळे दुर्घटना होण्याची शक्यता वाढते. यामुळे आता कोणत्याही बदलासाठी विमान कंपनीच्या व्यवस्थापनाचे समन्वय आवश्यक असेल आणि क्रूशी थेट संपर्क साधता येणार नाही. यामुळे उड्डाण क्रूवर अनावश्यक दबाव निर्माण होणार नाही, आणि विमान अपघाताचा धोका कमी होईल.
नवीन VIP विमान नियम – सुरक्षितता आणि तांत्रिक पात्रता
DGCA ने सर्व VIP उड्डाणांसाठी काही महत्त्वाचे नियम जाहीर केले आहेत:
- किमान दोन व्यक्तींच्या क्रूसह दुहेरी इंजिन असलेली विमाने अनिवार्य.
- विमानाकडे वैध प्रमाणपत्र आणि पूर्णपणे कार्यरत हवामान रडार आणि नेव्हिगेशन प्रणाली असणे आवश्यक.
- विमानामध्ये कोणताही तांत्रिक बिघाड आढळल्यास, पुढील उड्डाणापूर्वी तो दुरुस्त करणे बंधनकारक.
- विमान क्रूवर उड्डाणासाठी अनावश्यक दबाव टाळणे, जेणेकरून सुरक्षिततेवर परिणाम होणार नाही.
- शेवटच्या क्षणी होणारे बदल फक्त व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून समन्वित केले जावेत, थेट क्रूसह संपर्क साधू नये.
या नियमांचा उद्देश असा आहे की, VIP उड्डाणांमध्ये कोणताही धोका टाळता येईल आणि पायलटच्या निर्णयाला सर्वोच्च प्राधान्य मिळेल. यामुळे भविष्यात अशा अपघातांची शक्यता कमी होईल आणि उच्चस्तरीय VIP प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला प्राथमिकता दिली जाईल.
अजित पवारांच्या अपघाताचा परिप्रेक्ष्य
बारामतीत झालेल्या दुर्घटनेत, लियरजेट कोसळून उपमुख्यमंत्र्यांसह चार जणांचा मृत्यू झाला. या अपघातानंतर DGCA आणि विमान सुरक्षा तज्ज्ञांनी तपास सुरू केला आणि VIP उड्डाणांसाठी तांत्रिक नियम कडक करण्याची गरज असल्याचे निष्कर्ष काढले. यासाठी विमान कंपन्यांना देखील कठोर मार्गदर्शन जाहीर केले गेले आहे.
DGCA ने सांगितले की, विमान ऑपरेटरने हे सुनिश्चित करावे की उड्डाणे नेहमी जाहीर केलेल्या नियमांनुसार पार पडतील. उड्डाण कर्मचारी आणि पायलटवर अवाजवी दबाव आणला गेला तर त्या विमान कंपन्यांच्या परवान्यांवर परिणाम होऊ शकतो आणि वैमानिकांचे लायसन्स रद्द होऊ शकते. हे नियम VIP प्रवाशांसाठी सुरक्षिततेचा एक नव्या स्तरावरचा मानक निर्माण करतात.
भविष्यातील VIP विमान उड्डाण धोरण
नवीन नियमांचा उद्देश अशी आहे की, उच्चस्तरीय VIP प्रवाशांच्या उड्डाणांसाठी सुरक्षितता सर्वोच्च प्राधान्य असेल. विमान अपघाताचे धोके टाळण्यासाठी हे नियम अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. भविष्यात, कोणत्याही VIP प्रवाशांसह होणाऱ्या उड्डाणात पायलटला आवश्यक त्या निर्णय घेण्याची स्वतंत्रता असेल आणि कोणालाही त्याला आव्हान देता येणार नाही.
DGCA च्या नव्या नियमांनुसार, VIP प्रवाशांच्या उड्डाणांसाठी विमान कंपन्यांनी:
- तांत्रिक तपासणी पूर्ण करणे,
- दुहेरी इंजिन असलेली विमाने वापरणे,
- हवामान रडार आणि नेव्हिगेशन प्रणाली पूर्णपणे कार्यरत ठेवणे,
- शेवटच्या क्षणी बदल फक्त व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून समन्वित करणे,
- पायलटच्या निर्णयाला सर्वोच्च प्राधान्य देणे,
हे सर्व सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे. यामुळे भविष्यातील VIP विमान उड्डाणे सुरक्षित होतील आणि अपघाताची शक्यता लक्षणीयरीत्या कमी होईल.
DGCA ने हेही स्पष्ट केले की, VIP प्रवाशांनी कोणत्याही प्रकारचा दबाव निर्माण केला तर त्याचा परिणाम विमान कंपन्यांच्या परवान्यावर आणि क्रूवर होईल. अशा उपाययोजनांमुळे आता राजकीय आणि उच्चस्तरीय VIP प्रवाशांसाठी विमान उड्डाण अधिक सुरक्षित आणि नियंत्रित होईल.
