Iran US Ceasefire : पाकिस्तानचे स्वप्न फोल! इस्लामाबादमध्ये इराण-अमेरिका बैठक का अशक्य? जाणून घ्या 3 मोठी कारणं

इराण-अमेरिका

मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावामुळे जगभरातील राजकारण आणि अर्थव्यवस्था दोन्ही हलल्या आहेत. विशेषतः तेलाच्या किंमतींवर याचा मोठा परिणाम होत आहे. अशा परिस्थितीत Iran आणि United States यांच्यातील संभाव्य ‘सीजफायर’कडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. या पार्श्वभूमीवर Pakistan स्वतःला मध्यस्थ म्हणून पुढे करण्याचा प्रयत्न करत आहे. इस्लामाबादमध्ये शांतता बैठकीचे आयोजन करण्याची त्यांची इच्छा आहे. मात्र, आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील वास्तव पाहता पाकिस्तानचे हे स्वप्न जवळपास अशक्यच मानले जात आहे.

पाकिस्तानचे पंतप्रधान Shehbaz Sharif यांनी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांना प्रस्ताव दिला असला, तरी इराणची भूमिका आणि आधीचा अनुभव पाहता ही बैठक इस्लामाबादमध्ये होण्याची शक्यता फारच कमी आहे. यामागील तीन ठोस कारणे समजून घेऊया.

1) इराणचा ठाम इतिहास – ‘न्यूट्रल’ ठिकाणालाच प्राधान्य

गेल्या वर्षभरात Iran आणि United States यांच्यात दोन वेळा शांतता चर्चेचा प्रयत्न झाला. एप्रिल 2025 मध्ये अमेरिकेने व्हिएन्ना येथे चर्चा आयोजित करण्याचा प्रस्ताव दिला होता. मात्र इराणने त्याला नकार देत Muscat येथे बैठक घेण्याचा आग्रह धरला.

Related News

यानंतर फेब्रुवारी 2026 मध्ये पुन्हा चर्चा सुरू झाली. यावेळीही अमेरिकेने Turkey मध्ये बैठक सुचवली, पण इराणने पुन्हा ओमानचाच पर्याय निवडला. काही बैठका Geneva येथेही झाल्या.

या सर्व घटनांवरून स्पष्ट होतं की, इराण कोणत्याही एका पक्षाशी झुकलेलं किंवा राजकीयदृष्ट्या पक्षपाती ठिकाण स्वीकारत नाही. पाकिस्तानचा प्रस्ताव अमेरिकेकडून पुढे आला असल्यामुळे, इराण इस्लामाबादला ‘न्यूट्रल’ ठिकाण मानण्याची शक्यता फारच कमी आहे.

2) सुरक्षा धोका – नेत्यांच्या जीवाला भीती

इराण सरकारला अमेरिकेच्या चर्चेच्या प्रस्तावावर पूर्ण विश्वास नाही. काही आंतरराष्ट्रीय अहवालांनुसार, चर्चेच्या नावाखाली त्यांच्या वरिष्ठ नेत्यांवर हल्ला होऊ शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः Mohammad Bagher Ghalibaf यांच्याबाबत ही चिंता अधिक आहे.

जर अशी परिस्थिती असेल, तर इराण आपल्या प्रमुख नेत्यांना पाकिस्तानमध्ये पाठवण्याचा धोका पत्करणार नाही. कारण पाकिस्तानमध्ये सुरक्षा परिस्थिती गेल्या काही वर्षांत बिघडलेली आहे. 2025 मध्ये सर्वाधिक दहशतवादी हल्ले पाकिस्तानात झाल्याची नोंद आहे.यामुळे इराणसाठी इस्लामाबाद हा सुरक्षित पर्याय नाही, हे स्पष्ट होतं.

3) पाकिस्तान-इराण संबंध तणावपूर्ण

राजनैतिक संबंध हा कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय बैठकीचा महत्त्वाचा पाया असतो. पण Pakistan आणि Iran यांच्यातील संबंध सध्या तणावपूर्ण आहेत.पाकिस्तानने मागील वर्षी Saudi Arabia सोबत संरक्षण करार केला. या करारानुसार, सौदी अरेबिया जर इराणविरोधात युद्धात उतरला, तर पाकिस्तानलाही त्याची साथ द्यावी लागेल.

ही गोष्ट इराणच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आहे. त्यातच अलीकडील घटनांमध्ये इराणने पाकिस्तानी जहाजांना हॉरमुज सामुद्रधुनीतून जाण्याची परवानगी नाकारली. काही जहाजांना परत पाठवण्यात आले.या सर्व घटनांवरून दोन्ही देशांतील अविश्वास स्पष्टपणे दिसून येतो. अशा परिस्थितीत इराण पाकिस्तानमध्ये बैठक घेण्यास तयार होईल, ही अपेक्षा ठेवणं अवास्तव ठरेल.

जगभरातील तणाव कमी करण्यासाठी इराण-अमेरिका चर्चा अत्यंत महत्त्वाची आहे. मात्र, ही चर्चा कुठे होणार हे तितकंच महत्त्वाचं आहे. इराणचा ‘न्यूट्रल ठिकाण’वर भर, सुरक्षा चिंता आणि पाकिस्तानसोबतचे तणावपूर्ण संबंध या तीन मोठ्या कारणांमुळे इस्लामाबादमध्ये बैठक होण्याची शक्यता जवळपास नाहीच.

पाकिस्तानचे प्रयत्न राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचे असले, तरी वास्तवात त्यांना यश मिळण्याची शक्यता फारच कमी आहे. त्यामुळे भविष्यातही अशा चर्चा ओमान किंवा जिनेव्हासारख्या तटस्थ ठिकाणीच होण्याची शक्यता अधिक आहे.

read also : https://ajinkyabharat.com/vivo-launches-powerful-smartphone-with-5g-connectivity-6500mah-battery/

Related News