राज्यातील हवामानात मागील काही दिवसांपासून मोठे चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. मार्च महिना संपत आला असतानाही अवकाळी पावसाने आपला पाय काढलेला नाही. याच पार्श्वभूमीवर भारतीय हवामान विभाग (IMD) यांनी पुन्हा एकदा राज्यासाठी पावसाचा मोठा इशारा दिला असून मराठवाडा आणि दक्षिण मध्य महाराष्ट्रात आजही अवकाळी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. या इशाऱ्यामुळे आधीच नुकसान सहन करणाऱ्या शेतकऱ्यांची चिंता आणखी वाढली आहे.
IMD च्या अंदाजानुसार सांगली, सातारा, धाराशिव, लातूर आणि सोलापूर जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता आहे. काही ठिकाणी विजांचा कडकडाट आणि गारपीटही होऊ शकते, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. दुसरीकडे कोकण भागात उष्ण आणि दमट हवामान राहण्याची शक्यता असून उकाड्यामुळे नागरिक हैराण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे राज्यात एकाच वेळी वेगवेगळ्या प्रकारचे हवामान अनुभवायला मिळत आहे.
मागील चार ते पाच दिवसांपासून राज्यातील अनेक भागात अवकाळी पावसाने हजेरी लावली आहे. विशेषतः लातूर, नाशिक, जळगाव आणि मराठवाड्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये पावसामुळे शेतीचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे. जळगाव जिल्ह्यातील धरणगाव तालुक्यातील वराड गावात वादळी वाऱ्यामुळे चार एकरांवरील ज्वारी पीक पूर्णपणे जमीनदोस्त झाले. शेतकऱ्यांच्या मते, सुमारे 100 क्विंटल उत्पादनाची अपेक्षा होती, मात्र अचानक आलेल्या वाऱ्याने सर्व काही उद्ध्वस्त झाले.
Related News
याशिवाय निफाड तालुक्यात 18 मार्च रोजी झालेल्या अवकाळी पाऊस आणि गारपीटीमुळे सहा गावांतील 396 शेतकऱ्यांचे 165 हेक्टरवरील कांदा, गहू आणि द्राक्ष पिकांचे नुकसान झाले. त्यानंतर 19 मार्च रोजी पुन्हा पावसाचा तडाखा बसून 16 गावांतील 1364 शेतकऱ्यांचे 622 हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांचे मोठे नुकसान झाले. या नुकसानीमुळे शेतकरी आर्थिकदृष्ट्या अडचणीत सापडले आहेत.
अचानक बदलणाऱ्या हवामानामुळे पिकांच्या उत्पादनावर गंभीर परिणाम होत आहे. काढणीच्या उंबरठ्यावर असलेली पिके पावसामुळे खराब होत आहेत. त्यामुळे “हातात तोंडाशी आलेला घास” निसर्ग हिरावून घेत असल्याची भावना शेतकऱ्यांमध्ये निर्माण झाली आहे. अनेक ठिकाणी शेतकरी हतबल झाले असून शासनाकडे तातडीने नुकसानभरपाई देण्याची मागणी करत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, वातावरणातील बदल, तापमानातील वाढ आणि पश्चिमी विक्षोभामुळे अशा प्रकारचे अवकाळी पावसाचे प्रमाण वाढत आहे. यामुळे पारंपरिक शेती पद्धतींवर मोठा परिणाम होत असून शेतकऱ्यांना नवीन तंत्रज्ञान आणि पिक पद्धती स्वीकारण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
दरम्यान, प्रशासनाने शेतकऱ्यांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी आवश्यक ती उपाययोजना करावी, तसेच हवामानाचा अंदाज लक्षात घेऊन काढणीची वेळ ठरवावी, असे सांगण्यात आले आहे. विजेच्या कडकडाटाच्या वेळी सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचाही सल्ला देण्यात आला आहे.
एकूणच, राज्यात अवकाळी पावसाचे संकट कायम असून पुढील काही दिवस शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. हवामान विभागाच्या इशाऱ्यानुसार परिस्थिती गंभीर होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासन आणि शेतकरी दोघांनीही सतर्क राहणे आवश्यक आहे.
