इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर जगात भीतीचं सावट; WHO कडून ‘हाय अलर्ट’, अणु धोका टाळण्यासाठी वर्स्ट-केस तयारी सुरू
पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणावाने जागतिक परिस्थिती अधिकच गंभीर बनवली आहे. या पार्श्वभूमीवर आता World Health Organization (WHO) ने संभाव्य अणु संकटाच्या धोक्याबाबत ‘हाय अलर्ट’ जारी करत जगभरातील देशांना सतर्कतेचा इशारा दिला आहे. युद्ध अधिक चिघळल्यास अणुस्तरावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त करण्यात येत असून, त्यासाठी ‘वर्स्ट-केस सीनारिओ’ लक्षात घेऊन तयारी सुरू करण्यात आली आहे.
अणु धोका; WHOची गंभीर चेतावणी
WHOने स्पष्ट केलं आहे की, जर अणु दुर्घटना किंवा हल्ला झाला, तर त्याचे परिणाम केवळ तात्पुरते मर्यादित राहणार नाहीत. रेडिएशनचा प्रभाव अनेक दशकांपर्यंत टिकू शकतो.
अणु स्फोट किंवा गळतीमुळे वातावरण, पाणी, अन्नसाखळी आणि मानवी आरोग्यावर दीर्घकालीन दुष्परिणाम होतात. त्यामुळे जगभरातील आरोग्य व्यवस्थांना सज्ज राहण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
‘वर्स्ट-केस’ तयारी म्हणजे काय?
WHOने ‘वर्स्ट-केस सीनारिओ’ लक्षात घेऊन तयारी करण्यावर भर दिला आहे. यामध्ये –
मोठ्या प्रमाणावर जखमी आणि रेडिएशनग्रस्त रुग्णांच्या उपचारासाठी आरोग्य यंत्रणा सज्ज ठेवणे
आपत्कालीन औषधसाठा आणि वैद्यकीय उपकरणांची उपलब्धता वाढवणे
रेडिएशन मापन आणि नियंत्रणासाठी तंत्रज्ञान विकसित करणे
नागरिकांना सुरक्षिततेचे मार्गदर्शन करणे
या सर्व गोष्टींचा समावेश आहे.
रेडिएशनचा दीर्घकालीन परिणाम
अणु घटनेनंतर निर्माण होणारे रेडिएशन अत्यंत घातक असते. यामुळे कर्करोग, जनुकीय विकार, त्वचारोग, श्वसनाचे आजार आणि मानसिक आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. विशेष म्हणजे, या परिणामांचा प्रभाव अनेक पिढ्यांपर्यंत राहू शकतो, अशी भीती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
जागतिक आरोग्य यंत्रणा सतर्क
WHOने सर्व देशांना त्यांच्या आरोग्य व्यवस्थांचा आढावा घेण्याचे आणि आपत्कालीन योजना तयार ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत. यामध्ये रुग्णालयांची क्षमता वाढवणे, डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण, तसेच आपत्कालीन प्रतिसाद यंत्रणा मजबूत करणे यावर भर दिला जात आहे.
पुरवठा साखळीवरही परिणाम
अणु संकट उद्भवल्यास केवळ आरोग्य क्षेत्रावरच नव्हे, तर अन्न, पाणी आणि औषधांच्या पुरवठ्यावरही परिणाम होऊ शकतो. यामुळे अनेक देशांनी आधीच आवश्यक वस्तूंचा साठा वाढवण्यास सुरुवात केली आहे.
नागरिकांसाठी सूचना
WHO आणि विविध देशांच्या सरकारांकडून नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
अधिकृत सूचनांचे पालन करा
अफवांपासून दूर राहा
आपत्कालीन परिस्थितीत सुरक्षित ठिकाणी राहा
अशा सूचना दिल्या जात आहेत.
युद्धाचा वाढता धोका
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होत असल्याने अणुस्तरावर परिस्थिती जाण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. जागतिक स्तरावर अनेक देशांनी संयम राखण्याचे आवाहन केले असून, तणाव कमी करण्यासाठी राजनैतिक प्रयत्न सुरू आहेत.
World Health Organization कडून जारी करण्यात आलेला ‘हाय अलर्ट’ हा जागतिक परिस्थिती किती गंभीर आहे, याचा स्पष्ट संकेत देतो. अणु धोका टाळण्यासाठी आणि संभाव्य संकटाला सामोरे जाण्यासाठी जगभरात तयारी सुरू असली, तरी परिस्थिती नियंत्रणात ठेवणे हेच सर्व देशांसाठी सर्वात मोठं आव्हान ठरणार आहे. आगामी काळात या संघर्षाची दिशा काय असेल, याकडे संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलं आहे.
(टीप : वरील माहिती आंतरराष्ट्रीय अहवाल आणि उपलब्ध माहितीनुसार तयार करण्यात आली आहे. परिस्थिती सतत बदलत असून अधिकृत स्रोतांवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.)
