गॅस टंचाईवर नवा उपाय! देशातील पहिल्या LPG एटीएमची सुरुवात; आता सिलेंडर भरणे झाले सोपे

मध्य-पूर्वेतील तणाव आणि युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारतासह जगभरात गॅस टंचाई इंधन आणि नैसर्गिक वायूच्या पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होत आहे. याचाच फटका देशातील सर्वसामान्य नागरिकांना बसताना दिसत आहे. अनेक शहरांमध्ये एलपीजी गॅस सिलेंडरसाठी नागरिकांना तासन्‌तास रांगेत उभे राहावे लागत असून गॅस टंचाईची समस्या अधिक तीव्र झाली आहे. अशा परिस्थितीत भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (BPCL) ने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलत देशातील पहिले LPG एटीएम सुरू केले आहे. या उपक्रमामुळे गॅस वितरण व्यवस्थेत मोठा बदल होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

गुरुग्राममध्ये पहिल्या LPG एटीएमची सुरुवात

नवी दिल्लीजवळील गुरुग्राम शहरातील सोहना रोड परिसरात सेक्टर-33 मध्ये हा पथदर्शी प्रकल्प सुरू करण्यात आला आहे. या LPG एटीएमच्या माध्यमातून नागरिकांना आता गॅस एजन्सीवर जाण्याची किंवा घरपोच सिलेंडरची प्रतीक्षा करण्याची गरज राहणार नाही. ग्राहकांनी रिकामा सिलेंडर आणायचा आणि काही मिनिटांत तो भरून घेऊन जायचा, इतकी सोपी ही प्रक्रिया आहे.

ही संकल्पना पाण्याच्या जारप्रमाणेच आहे. जसे लोक पाणी भरून घेतात, तसेच आता गॅस सिलेंडरही भरून घेता येणार आहे. विशेष म्हणजे हे एटीएम २४ तास आणि आठवड्याचे सातही दिवस सुरू राहणार आहे. त्यामुळे कोणत्याही वेळी गॅस उपलब्ध होणार आहे.

केवळ 3 मिनिटांत सिलेंडर भरणे शक्य

या एलपीजी एटीएममध्ये प्रामुख्याने कंम्पोझिट सिलेंडरचा वापर केला जातो. पारंपरिक लोखंडी सिलेंडरऐवजी हे हलके, सुरक्षित आणि पारदर्शक सिलेंडर वापरले जातात. ग्राहकाने रिकामा कंम्पोझिट सिलेंडर मशीनमध्ये ठेवला की अवघ्या 2 ते 3 मिनिटांत तो भरून मिळतो. यामुळे वेळेची बचत तर होतेच, पण ग्राहकांना मोठ्या रांगेत उभे राहण्यापासूनही दिलासा मिळतो.

डिजिटल पेमेंटची सुविधा

या एटीएममध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. ग्राहकांना त्यांच्या रजिस्टर मोबाईल नंबरवर OTP मिळतो. तो टाकल्यानंतर व्यवहार सुरू होतो. त्यानंतर QR कोड स्कॅन करून UPI द्वारे पेमेंट करता येते. याशिवाय डेबिट आणि क्रेडिट कार्डद्वारेही पैसे भरता येतात. त्यामुळे व्यवहार पूर्णपणे डिजिटल आणि पारदर्शक राहतो.

गॅस टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचे पाऊल

देशात सध्या एलपीजी गॅसच्या पुरवठ्यात अडथळे येत आहेत. गॅस एजन्सीबाहेर मोठ्या रांगा लागल्या असून अनेक ठिकाणी ग्राहकांना वेळेवर सिलेंडर मिळत नाही. सरकारने गॅस तुटवडा नसल्याचा दावा केला असला तरी प्रत्यक्षात पुरवठा विस्कळीत झाल्याचे चित्र आहे. अशा वेळी LPG एटीएमसारखा पर्याय ग्राहकांसाठी मोठा दिलासा ठरू शकतो.

तसेच, गुजरात बंदरावर नवीन गॅस खेप दाखल झाली असून सरकारी आणि खासगी कंपन्यांनी उत्पादन वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. मात्र परिस्थिती पूर्ववत होण्यासाठी काही काळ लागणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

भविष्यात देशभरात विस्ताराची शक्यता

सध्या गुरुग्राममध्ये पायलट प्रोजेक्ट म्हणून सुरू केलेले हे LPG एटीएम भविष्यात देशातील इतर मोठ्या शहरांमध्येही सुरू होण्याची शक्यता आहे. जर हा प्रकल्प यशस्वी ठरला, तर गॅस वितरण व्यवस्थेत क्रांतिकारक बदल घडू शकतो.

विशेषतः शहरी भागात, जिथे लोकांना वेळेची कमतरता असते, तिथे हा पर्याय अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे. ग्रामीण भागातही अशा सुविधा सुरू केल्यास गॅस उपलब्धतेचा प्रश्न मोठ्या प्रमाणात सुटू शकतो.

ग्राहकांसाठी दिलासा, पण काही मर्यादा

जरी हा प्रकल्प फायदेशीर असला तरी सध्या तो केवळ कंम्पोझिट सिलेंडरपुरताच मर्यादित आहे. पारंपरिक लोखंडी सिलेंडर वापरणाऱ्या ग्राहकांना अजूनही जुन्या पद्धतीवर अवलंबून राहावे लागणार आहे. त्यामुळे या योजनेचा पूर्ण फायदा घेण्यासाठी ग्राहकांना नवीन सिलेंडरकडे वळावे लागेल.

एकूणच, LPG एटीएम ही संकल्पना गॅस वितरण क्षेत्रात मोठा बदल घडवणारी ठरू शकते. गॅस टंचाईच्या काळात ग्राहकांना दिलासा देणारा हा पर्याय भविष्यात अधिक व्यापक स्वरूपात राबवला गेला, तर देशातील गॅस पुरवठा व्यवस्था अधिक सुलभ आणि वेगवान होईल. आता हा पथदर्शी प्रकल्प किती यशस्वी ठरतो आणि तो देशभरात कधी विस्तारतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/politics-heated-up-over-nashik-incident/