प्राथमिक सुविधांच्या अभावामुळे ग्रामस्थांचे आरोग्य धोक्यात. शिर्ला ग्रामपंचायत हद्दीत घाणेरड्या नाल्यामुळे वाढल्या समस्या
पं. स. पातूर अंतर्गत येणाऱ्या शिर्ला ग्रामपंचायत क्षेत्रात मूलभूत नागरी सुविधांचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला असून, अस्वच्छतेमुळे ग्रामस्थांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे. रेहान पार्क, समी प्लॉट, अकबर प्लॉट तसेच गुलशन कॉलनी या भागांतून जाणाऱ्या मुख्य नाल्याची दीर्घकाळ साफसफाई न झाल्याने परिसरात घाणीचे साम्राज्य पसरले आहे. नाल्यात झुडपे, गवत आणि लहान झाडे उगवल्यामुळे पाण्याचा निचरा थांबला असून दूषित पाणी साचून राहत आहे. परिणामी दुर्गंधी पसरत असून डासांचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे.
स्थानिक नागरिकांच्या मते, गेल्या अनेक महिन्यांपासून नाल्याची नियमित साफसफाई झालेली नाही. पावसाळ्यात तर परिस्थिती अधिकच बिकट होते. पावसाचे पाणी आणि सांडपाणी एकत्र साचल्याने रस्त्यावर पाणी तुंबते. त्यामुळे नागरिकांना घराबाहेर पडताना अडचणींचा सामना करावा लागतो. शाळकरी मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांना विशेषतः या समस्येचा त्रास सहन करावा लागत आहे.
आरोग्याच्या समस्या वाढल्या
साचलेल्या दूषित पाण्यामुळे परिसरात डासांची उत्पत्ती वाढली आहे. त्यामुळे मलेरिया, डेंग्यू, चिकनगुनिया, टायफॉइड यांसारख्या साथीच्या आजारांचा धोका निर्माण झाला आहे. काही नागरिकांनी ताप, अंगदुखी आणि पोटदुखी यांसारख्या तक्रारी वाढल्याचे सांगितले. आरोग्य विभागाकडून फवारणी किंवा प्रतिबंधात्मक उपाययोजना पुरेशा प्रमाणात होत नसल्याचा आरोपही नागरिकांनी केला आहे.
“दरवर्षी पावसाळा आला की हीच परिस्थिती निर्माण होते. आम्ही वारंवार तक्रारी करूनही कोणतीही कायमस्वरूपी उपाययोजना होत नाही,” अशी प्रतिक्रिया परिसरातील रहिवाशांनी दिली. काही कुटुंबांनी लहान मुलांच्या आरोग्याबाबत चिंता व्यक्त केली असून, दूषित वातावरणामुळे संसर्गजन्य आजार वेगाने पसरू शकतात, अशी भीती व्यक्त केली आहे.
नागरिकांना स्वतःच करावी लागते साफसफाई
परिस्थिती इतकी गंभीर झाली आहे की अनेक नागरिकांनी स्वखर्चाने आणि स्वतःच्या श्रमातून नाल्याची तात्पुरती साफसफाई करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र नाल्याची लांबी मोठी असल्याने आणि गाळ साचलेला असल्याने ही समस्या स्थानिक पातळीवर सोडविणे कठीण ठरत आहे. ग्रामपंचायतीने याकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप नागरिकांनी केला आहे.
नागरिकांच्या म्हणण्यानुसार, ग्रामपंचायतीकडे लेखी व तोंडी तक्रारी अनेक वेळा देण्यात आल्या. मात्र त्या तक्रारींवर कोणतीही ठोस कारवाई झालेली नाही. काहींनी सांगितले की, “आमच्या तक्रारी फाईलमध्ये ठेवून दिल्या जातात. प्रत्यक्षात काम सुरू होत नाही.” त्यामुळे ग्रामस्थांमध्ये नाराजीचे वातावरण आहे.
जलनिस्सारण व्यवस्थेची दुरवस्था
शिर्ला ग्रामपंचायत क्षेत्रात जलनिस्सारण व्यवस्थेचा प्रश्न दीर्घकाळ प्रलंबित आहे. अनेक ठिकाणी नाले अर्धवट बांधलेले आहेत, तर काही ठिकाणी नाल्यांवर अतिक्रमणे झाल्याने पाण्याचा प्रवाह अडतो. नियमित देखभाल व दुरुस्ती न झाल्याने नाले गाळाने भरले आहेत. परिणामी सांडपाणी रस्त्यावर वाहते आणि रहिवाशांच्या घरासमोर साचते.
स्थानिकांच्या मते, ग्रामपंचायतीने नियोजनबद्ध पद्धतीने नाल्यांची स्वच्छता मोहीम राबविण्याची गरज आहे. तसेच कायमस्वरूपी जलनिस्सारण आराखडा तयार करून त्याची अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे. अन्यथा भविष्यात ही समस्या आणखी गंभीर होऊ शकते.
महिलांवर आणि ज्येष्ठांवर सर्वाधिक परिणाम
दुर्गंधी, डास आणि अस्वच्छ वातावरणाचा सर्वाधिक परिणाम महिलांवर व ज्येष्ठ नागरिकांवर होत आहे. घरकामासाठी बाहेर पडताना किंवा पाणी भरण्यासाठी जाताना त्यांना अस्वच्छ पाण्यातून जावे लागते. ज्येष्ठांना श्वसनाचे त्रास वाढल्याची तक्रार आहे. काहींनी त्वचारोगाच्या तक्रारीही मांडल्या.
प्रशासनाकडे तातडीच्या कारवाईची मागणी
परिसरातील नागरिकांनी संबंधित प्रशासनाकडे तातडीने पुढील उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे :
मुख्य नाल्याची त्वरित आणि संपूर्ण साफसफाई करावी.
डास प्रतिबंधक फवारणी नियमित करावी.
जलनिस्सारण व्यवस्थेची दुरुस्ती करून कायमस्वरूपी उपाययोजना करावी.
आरोग्य शिबिरांचे आयोजन करून नागरिकांची तपासणी करावी.
अतिक्रमण हटवून नाल्यांचा नैसर्गिक प्रवाह सुरळीत करावा.
नागरिकांनी इशारा दिला आहे की, लवकरात लवकर उपाययोजना न झाल्यास तीव्र आंदोलनाचा मार्ग अवलंबावा लागेल.
शिर्ला ग्रामपंचायतीची भूमिका काय?
या संदर्भात शिर्ला ग्रामपंचायतीच्या पदाधिकाऱ्यांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करण्यात आला असता, निधीअभावी कामे रखडल्याचे सांगण्यात आले. मात्र नागरिकांचे म्हणणे आहे की, केवळ निधीअभावाचा दाखला देऊन प्रश्न टाळता येणार नाही. शासनाच्या विविध योजनांमधून निधी उपलब्ध करून मूलभूत सुविधा पुरविणे ही ग्रामपंचायतीची जबाबदारी आहे.
आरोग्य व स्वच्छतेचा प्रश्न ऐरणीवर
ग्रामीण शिर्ला भागात स्वच्छता आणि आरोग्य या परस्परपूरक बाबी आहेत. एका ठिकाणी अस्वच्छता वाढली की त्याचे दुष्परिणाम संपूर्ण परिसराला भोगावे लागतात. शिर्ला ग्रामपंचायत क्षेत्रातील परिस्थिती ही त्याचेच उदाहरण ठरत आहे. नागरिकांना सुरक्षित आणि निरोगी वातावरण मिळणे हा त्यांचा मूलभूत हक्क आहे.
सदर समस्येकडे संबंधित विभागाने तातडीने लक्ष देऊन ठोस पावले उचलण्याची गरज व्यक्त होत आहे. अन्यथा येणाऱ्या काळात साथीचे आजार बळावण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. ग्रामस्थांच्या आरोग्याशी संबंधित हा प्रश्न तातडीने मार्गी लावणे आवश्यक असल्याचे सर्व स्तरांतून सांगितले जात आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/illegal-kolsa-mine-mrityu-mine-in-meghalaya/
