रंगपंचमीला त्वचेची काळजी घ्या; केमिकलयुक्त रंगांपासून संरक्षणासाठी ‘या’ उपायांचे पालन करा
रंगांचा सण म्हणजे आनंद, उत्साह आणि नात्यांमधील गोडवा वाढवणारा प्रसंग. दरवर्षी धुळवड आणि रंगपंचमीच्या दिवशी लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण रंगांच्या उधळणीत सहभागी होतात. मात्र अलीकडच्या काळात बाजारात मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असलेल्या केमिकलयुक्त रंगांमुळे त्वचेच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होत असल्याचे दिसून येत आहे. रंगांमध्ये मिसळलेले हानिकारक रसायने, शिसे, औद्योगिक रंगद्रव्ये आणि इतर विषारी घटक त्वचेसाठी धोकादायक ठरू शकतात. त्यामुळे सण साजरा करताना आरोग्याची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
केमिकल रंग का धोकादायक आहेत?
रंगपंचमी आणि होळीच्या काळात बाजारात विविध प्रकारचे रंग विक्रीसाठी येतात. परंतु त्यातील अनेक रंग हे नैसर्गिक नसून कृत्रिम पद्धतीने तयार केलेले असतात. अशा रंगांमध्ये शिसे, क्रोमियम, तांबे आणि इतर धातूंचे अंश आढळण्याची शक्यता असते. हे घटक त्वचेच्या संपर्कात आल्यास जळजळ, खाज, पुरळ आणि त्वचेचा सोलणे यासारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात.
विशेषतः लहान मुले आणि संवेदनशील त्वचा असलेल्या व्यक्तींना या रंगांचा अधिक त्रास होऊ शकतो. काही वेळा डोळ्यांमध्ये रंग गेल्यास दृष्टीवरही परिणाम होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे रंग खेळताना योग्य ती खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.
सण साजरा करताना त्वचेचे संरक्षण कसे कराल?
रंगपंचमी खेळण्याआधी त्वचेची योग्य तयारी केल्यास केमिकल रंगांपासून होणारे नुकसान कमी करता येते. खाली काही महत्त्वाच्या टिप्स दिल्या आहेत ज्या प्रत्येकाने लक्षात ठेवाव्यात.
1. चेहऱ्याला तेल लावा
रंग खेळण्याआधी चेहऱ्याला हलक्या स्वरूपात तेल लावणे हा सर्वात प्रभावी उपाय मानला जातो. मोहरीचे तेल किंवा नारळाचे तेल त्वचेवर एक संरक्षक थर तयार करते. त्यामुळे रंग थेट त्वचेच्या संपर्कात येत नाहीत.
तेलामुळे चेहरा थोडा तेलकट दिसू शकतो, मात्र हा थर त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी उपयुक्त ठरतो. विशेषतः गाल, कपाळ, नाक आणि कानाच्या मागील भागाला तेल लावणे फायदेशीर ठरते.
2. पेट्रोलियम जेली आणि सनस्क्रीनचा वापर
ज्या व्यक्तींना तेलाचा वापर आवडत नाही, त्यांनी पेट्रोलियम जेलीचा जाड थर त्वचेवर लावू शकतात. पेट्रोलियम जेली त्वचेला आर्द्रता देते आणि रंगांपासून संरक्षण करते.
त्याचबरोबर सनस्क्रीनचा वापर करणे देखील आवश्यक आहे. होळी खेळताना अनेकदा सूर्यप्रकाशात वेळ घालवावा लागतो. त्यामुळे अल्ट्राव्हायोलेट किरणांपासून त्वचेचे संरक्षण करणे गरजेचे आहे. किमान SPF 30 किंवा त्यापेक्षा जास्त सनस्क्रीन वापरण्याचा सल्ला दिला जातो.
3. ओठ आणि नखांची विशेष काळजी
ओठांची त्वचा अत्यंत नाजूक असते. त्यामुळे रंग लागल्यास ओठांना इजा होण्याची शक्यता असते. यासाठी चांगल्या दर्जाचा लिप बाम वापरणे आवश्यक आहे.
नखांमध्ये रंग अडकू नये यासाठी मुलांनी पारदर्शक नेल पेंट लावू शकतात. त्यामुळे नखांचे संरक्षण होते आणि रंग साफ करणे सोपे जाते.
4. पूर्ण बाह्यांचे कपडे परिधान करा
होळी खेळताना शक्यतो पूर्ण बाह्यांचे कपडे घालावेत. त्यामुळे हात आणि शरीराचा अधिक भाग रंगांपासून सुरक्षित राहतो. सैल आणि आरामदायक कपड्यांची निवड करावी.
कपड्यांवर आधीच तेलाचा हलका थर लावल्यास रंग कपड्यांमध्ये खोलवर जाऊ शकत नाही.
5. योग्य पादत्राणांची निवड करा
पायांच्या संरक्षणासाठी बंद फूटवेअर वापरणे योग्य ठरते. होळी खेळताना अनेकदा पायांवर रंग सांडण्याची शक्यता असते. त्यामुळे पाय पूर्णपणे झाकले जातील असे बूट किंवा चप्पल वापरणे चांगले.
पाण्याचा योग्य वापर करा
होळी खेळताना पाण्याचा वापर करताना जपून करणे आवश्यक आहे. जास्त प्रमाणात पाणी वापरल्यास त्वचा कोरडी होऊ शकते. खेळ झाल्यानंतर स्वच्छ पाण्याने शरीर धुवावे.
रंग काढण्यासाठी साबण किंवा हार्श केमिकल असलेले फेसवॉश वापरणे टाळावे. त्याऐवजी सौम्य साबण किंवा नैसर्गिक क्लिन्झर वापरणे योग्य ठरते.
रंग खेळताना डोळ्यांची काळजी घ्या
डोळे हे शरीरातील अत्यंत संवेदनशील अवयव आहेत. त्यामुळे रंग खेळताना डोळ्यांमध्ये रंग जाणार नाही याची काळजी घ्यावी. शक्य असल्यास चष्म्याचा वापर करावा.
जर डोळ्यात रंग गेला तर लगेच स्वच्छ पाण्याने धुवावे आणि त्रास वाढल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
नैसर्गिक रंगांचा वापर करा
सण साजरा करताना शक्यतो नैसर्गिक आणि ऑर्गेनिक रंगांचा वापर करावा. फुलांपासून किंवा वनस्पतींपासून तयार केलेले रंग त्वचेसाठी सुरक्षित मानले जातात.
आजकाल बाजारात नैसर्गिक रंग सहज उपलब्ध आहेत. त्यामुळे केमिकल रंग टाळून पर्यावरणपूरक सण साजरा करणे अधिक चांगले ठरते.
मुलांची विशेष काळजी घ्या
लहान मुलांची त्वचा अतिशय नाजूक असते. त्यामुळे मुलांना रंग खेळताना सतत निरीक्षणाखाली ठेवावे. त्यांना सुरक्षित रंग देणे आणि जास्त जोरात रंग न लावणे आवश्यक आहे.
सणाचा आनंद घ्या पण सुरक्षिततेसह
होळी आणि रंगपंचमी हे आनंदाचे सण आहेत. मात्र सण साजरा करताना आरोग्य आणि सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे गरजेचे आहे. योग्य काळजी घेतल्यास केमिकल रंगांपासून त्वचेचे संरक्षण करता येते.
रंगांचा सण साजरा करताना आनंदासोबत सुरक्षिततेची जबाबदारीही प्रत्येकाने घ्यावी. केमिकलयुक्त रंगांमुळे त्वचेच्या समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे नैसर्गिक रंगांचा वापर, त्वचेचे संरक्षण आणि योग्य खबरदारी या गोष्टींचे पालन केल्यास सण अधिक सुरक्षित आणि आनंददायी होऊ शकतो.
