मुंबई : आधुनिक पायाभूत सुविधांसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या शहरात नुकत्याच सुरू झालेल्या ‘म्युझिकल रोड’ प्रयोगावरून नवीन वाद निर्माण झाला आहे. देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत ११ फेब्रुवारी रोजी मुंबई कोस्टल रोड प्रकल्पावर विशेष संगीत पट्ट्यांचे उद्घाटन करण्यात आले. हा जगातील पाचवा आणि भारतातील पहिलाच असा प्रयोग असल्याचे सांगण्यात आले होते. मात्र उद्घाटनानंतर अवघ्या आठवडाभरातच स्थानिक रहिवाशांकडून तीव्र नाराजी व्यक्त होत असून हा प्रकल्प त्रासदायक ठरत असल्याचा आरोप केला जात आहे.
‘जय हो’च्या सुरांनी निर्माण केला वाद
कोस्टल रोडवरून वाहने ठराविक वेगाने गेल्यावर रस्त्यावर बसवलेल्या पट्ट्यांमधून Jai Ho या लोकप्रिय गाण्याचे सूर ऐकू येतात. वाहनचालकांसाठी हा अनुभव वेगळा आणि आकर्षक असला तरी आसपास राहणाऱ्या नागरिकांसाठी तो डोकेदुखी ठरत असल्याचे दिसून येत आहे. विशेषतः ब्रीच कँडी परिसरातील नागरिकांनी या सततच्या आवाजाबाबत आक्षेप घेतला आहे.
सकाळपासून रात्रीपर्यंत आवाज
परिसरातील सुमारे ६५० कुटुंबांनी सांगितले की, सकाळी ६ वाजल्यापासून रात्री उशिरापर्यंत रस्त्यावरून वाहनांची मोठ्या प्रमाणावर वर्दळ सुरू असते. प्रत्येक वाहन जाताना गाण्याचे सूर उमटत असल्याने दिवसभर आवाजाचा त्रास सहन करावा लागत आहे. रहिवाशांच्या मते, या भागात शाळा, रुग्णालये आणि ज्येष्ठ नागरिकांची घरे असल्याने शांततेची गरज अधिक आहे. रात्रीच्या वेळी वाहतूक तुलनेने कमी असली तरी गाण्याचा आवाज स्पष्ट ऐकू येतो, त्यामुळे झोपेचा त्रास होत असल्याची तक्रार करण्यात आली आहे.
Related News
Navi Mumbai Tuition Punishment: 40 फटक्यांची भयंकर शिक्षा! 8 वीच्या विद्यार्थिनीवर शिक्षिकेचा क्रूर अत्याचार उघड
सिद्धार्थ जाधव यांच्या पत्नी तृप्ती अक्कलवार यांचा अलिबागमधील “पिवळा बंगला” चर्चेत; रंगसंगतीने घराला मिळाली नवी ओळख
राज्याला 11 अतिरिक्त जिल्हाधिकारी आणि 69 तहसीलदार कार्यालयांची मोठी भेट; तुमच्या तालुक्याचा समावेश आहे का?
Nagpur News : माली जेलमध्ये अडकला नागपूरचा सिव्हिल इंजिनीअर – प्रियंका गुल्हाने यांनी मुख्यमंत्री फडणवीस यांना केले हस्तक्षेपाचे आवाहन
“डोंबिवलीत 2 मोठ्या बनावट औषध रॅकेटचा पर्दाफाश: रुग्णांच्या जीवावर मोठा धोका”
सुकळी–सायवनी रस्त्याची दयनीय अवस्था
मनोज जरांगे पाटील पुन्हा रस्त्यावर ? सरकारला आंदोलनाचा इशारा
Kunal Kamra Controversy: धक्कादायक 10 मोठे खुलासे ! विधानभवनात हजर, पुन्हा मुंबईत शोची घोषणा
Metro Pillar Collapse Mumbai : भीषण Power Crash! मेट्रो स्लॅब कोसळून 4 जखमी – सुरक्षा व्यवस्थेवर मोठा प्रश्न
काही नागरिकांनी तर घरांच्या खिडक्या उघड्या ठेवणेही कठीण झाले असल्याचे सांगितले. “सुरुवातीला हा प्रयोग ऐकायला वेगळा वाटला, पण सतत एकाच गाण्याचा आवाज ऐकू येत राहिल्याने मानसिक थकवा जाणवतो,” असे एका रहिवाशाने नमूद केले.
प्रशासनाकडे धाव
या पार्श्वभूमीवर रहिवासी संघटनेने महापालिका आयुक्त भूषण गगराणी आणि मुख्यमंत्री फडणवीस यांना पत्र लिहून तक्रार दाखल केली आहे. या पत्रात ध्वनीप्रदूषणाचा मुद्दा उपस्थित करत संगीत पट्ट्यांची रचना बदलावी किंवा हा प्रयोग बंद करावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे. नागरिकांनी प्रशासनाकडून तातडीने हस्तक्षेप करण्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे.
प्रशासनाची भूमिका काय?
पालिकेतील अधिकाऱ्यांच्या मते, हा प्रयोग रस्ते सुरक्षेच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा आहे. वाहनचालकांनी ठराविक वेग राखावा आणि ड्रायव्हिंग करताना जागरूक राहावे यासाठी म्युझिकल रोडची संकल्पना वापरली जाते. मात्र नागरिकांच्या तक्रारी गांभीर्याने घेतल्या जातील आणि आवश्यक असल्यास तांत्रिक बदलांचा विचार केला जाईल, अशी प्राथमिक प्रतिक्रिया अधिकाऱ्यांकडून देण्यात आली आहे.
म्युझिकल रोडची संकल्पना कुठून आली?
संगीत निर्माण करणाऱ्या रस्त्यांची कल्पना प्रथम २००७ मध्ये जपान येथे अभियंता शिझुओ शिनोदा यांनी विकसित केली होती. रस्त्यावर विशिष्ट अंतरावर केलेल्या खाचा किंवा पट्ट्यांमुळे वाहनांच्या टायरमधून कंपन निर्माण होतात आणि त्यातून ठराविक सूर ऐकू येतात.
यानंतर हंगेरी, दक्षिण कोरिया आणि संयुक्त अरब अमिराती यांसारख्या देशांमध्येही अशा प्रकारचे प्रयोग करण्यात आले. काही ठिकाणी हे रस्ते पर्यटन आकर्षण ठरले, तर काही भागांत आवाजाच्या तक्रारींमुळे रचना बदलावी लागली.
सुरक्षितता की त्रास?
तज्ञांच्या मते, म्युझिकल रोडचे दोन प्रमुख उद्देश असतात—वाहनचालकांना ठराविक वेग राखण्यास प्रोत्साहन देणे आणि दीर्घ प्रवासात एकसुरीपणा कमी करणे. मात्र अशा रस्त्यांचे नियोजन करताना निवासी भागांपासून अंतर, वाहतुकीची घनता आणि ध्वनीप्रदूषणाचे परिणाम यांचा सखोल अभ्यास आवश्यक असतो.
शहरी नियोजन तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, “अशा नवकल्पना शहराच्या प्रतिमेसाठी चांगल्या असतात; पण नागरिकांच्या जीवनमानावर परिणाम होत असेल, तर संतुलन साधणे महत्त्वाचे आहे.”
पुढे काय होणार?
सध्या तरी हा प्रयोग सुरूच आहे; पण वाढत्या तक्रारींमुळे प्रशासनावर दबाव वाढत आहे. रहिवाशांच्या मागण्यांनुसार आवाजाची तीव्रता कमी करण्यासाठी पट्ट्यांची उंची बदलणे, वेगाची मर्यादा निश्चित करणे किंवा निवासी भागाजवळील पट्ट्या काढून टाकणे अशा उपायांवर विचार होऊ शकतो.
मुंबईसारख्या गजबजलेल्या शहरात आधुनिक प्रयोग आणि नागरिकांची शांतता यामधील समतोल राखणे ही मोठी कसरत ठरणार आहे. देशातील पहिल्या म्युझिकल रोडचा हा वाद भविष्यातील पायाभूत प्रकल्पांसाठी महत्त्वाचा धडा ठरू शकतो. नागरिकांच्या अपेक्षा आणि तांत्रिक नवकल्पना यांचा योग्य मेळ घालण्यात प्रशासन कितपत यशस्वी ठरते, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
