रशियन तेलावर भारताचा निर्णय; ट्रम्पच्या दाव्याला विरोध

रशियन

रशियन तेल खरेदीवर भारताचा निर्णय; ट्रम्पच्या दाव्याला विरोध

अमेरिकन माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अलीकडेच एका मोठ्या डावाची यशस्वीता जाहीर केली आहे. त्यांच्या मते, भारताने रशियन तेल खरेदी थांबवून अमेरिका आणि वेनेझुएला यांच्याकडून तेल खरेदी वाढवण्यास सहमती दर्शवली आहे. ट्रम्प म्हणाले की, या निर्णयामुळे रशियावर दबाव निर्माण होईल आणि युक्रेन युद्ध लवकर संपेल. मात्र, प्रत्यक्षातील परिस्थिती ट्रम्प यांच्या दाव्याशी जुळत नाही.

भारताने रशियाकडून तेल खरेदी पूर्णपणे बंद केलेली नाही. भारतीय रिफायनरीज अजूनही रशियन तेल विकत घेत आहेत, फक्त खरेदीचे प्रमाण काही प्रमाणात कमी केले गेले आहे. त्यामुळे रशियाला आपले अतिरिक्त तेल विकण्यासाठी अन्य आशियाई बाजारपेठ शोधावी लागली आहे.

ब्लूमबर्गच्या अहवालानुसार, सध्या सुमारे एक डझनाहून अधिक रशियन तेल टँकर समुद्रात इथे-तिथे फिरत आहेत. या टँकर्समध्ये जवळपास 1.2 कोटी बॅरल रशियाचे प्रमुख कच्च तेल ग्रेड “युराल्स” आहे. ग्लोबल शिपिंग-इंटेलिजेंस फर्म केपलरच्या अहवालानुसार, कमीत कमी १२ टँकर हिंद महासागर, मलेशिया, चीन आणि पूर्व रशियाच्या किनाऱ्यावरुन मार्गस्थ आहेत, परंतु खरेदीदार सापडत नाहीत.

Related News

भारताकडून रशियन तेलाची मागणी युद्धपूर्वीच्या आणि युद्धानंतरच्या काळात खूप वाढली होती. २०२२ मध्ये युक्रेनवरील हल्ल्यानंतर पश्चिमेच्या देशांनी रशियावर कडक प्रतिबंध घातले, ज्यामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमतीत मोठा वाढ झाला. या पार्श्वभूमीवर रशियाने भारत, चीन सारख्या आशियाई देशांना सवलतीच्या दरात तेल पुरवले.

ब्लूमबर्गच्या अहवालानुसार, जानेवारी २०२३ मध्ये भारताकडून रशियन तेलाची आयात दिवसाला सरासरी १२ लाख बॅरल होती. २०२४च्या मध्यावर हे प्रमाण दिवसाला २० लाख बॅरलपर्यंत पोहचले. भारताने आता तेल खरेदी प्रमाणात कमी केले आहे, पण रशियन तेल पूर्णपणे बंद केलेले नाही.

सध्या प्रश्न निर्माण झाला आहे की, रशिया आपले अतिरिक्त यूराल ग्रेड तेल कोणाला विकणार? चीनच्या रिफायनरीजने जानेवारीत युराल्स खरेदी वाढवून दिवसाला ५ लाख बॅरल पोहचवले, जे आतापर्यंतचे उच्चतम प्रमाण आहे. सामान्यतः चीन हलके ग्रेड तेल जसे की ESPO आणि सोकोलला प्राधान्य देतात, तरी युराल्स खरेदी वाढल्याचे नोंद आहे.

ट्रम्प यांनी मागच्या सोमवारी आपल्या ट्रुथ सोशलवर लिहिले होते की, “भारताने रशियन तेल खरेदी बंद करून अमेरिका आणि वेनेझुएलाकडून जास्त तेल खरेदी करणे स्वीकारले आहे. यामुळे युक्रेन युद्ध लवकर संपेल.” मात्र, भारतीय तज्ञांच्या मते, भारताने फक्त सवलतीच्या दरातील रशियन तेलाचे प्रमाण कमी केले आहे, पूर्णपणे बंद केलेले नाही.

त्यामुळे ट्रम्प यांच्या दाव्याचा प्रत्यक्षात काहीसा विरोधाभास आहे. भारत आपल्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी संतुलित धोरण अवलंबवत आहे. सवलतीच्या दरात रशियन तेल घेणे कमी करून, अन्य देशांकडून तेल खरेदी वाढवणे, हा एक आर्थिक आणि सामरिक निर्णय मानला जात आहे.

रशियावर सध्याचे तेल विक्रीचे दबाव, जागतिक तेल बाजारावर परिणाम करू शकते. भारत आणि चीनसारख्या आशियाई देशांमध्ये रशियन तेलासाठी बाजारपेठ शोधण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. भविष्यात रशियन तेलाच्या खरेदीवर भारताचे धोरण किती बदलते, हे जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी महत्वाचे ठरेल.

read also : https://ajinkyabharat.com/us-tariff-refund-40000-crores-tremendous-consolation-for-india-trumps-historic-decision/

Related News