Packaged Food मुळे वाढत आहे आरोग्याचा धोका
Packaged Food मुळे वाढत आहे आरोग्याचा धोका : अमेरिकेतील नागरिकांच्या खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयींमुळे निर्माण झालेल्या आरोग्यविषयक संकटाने जगभरात धक्का दिला आहे. अमेरिकेच्या सुमारे ७०% प्रौढ लोक ओव्हरवेट किंवा मोटाप्याचे शिकार आहेत, तर जवळपास प्रत्येक तिसऱ्या किशोरवयीन व्यक्तीला प्रीडायबिटीजची समस्या आहे. यामुळे अमेरिकेतील आरोग्य खर्चाचा मोठा भाग या आजारांवर जात आहे.
या गंभीर परिस्थितीमुळे अमेरिकेने २०२५–२०३० साठी “डायटरी गाइडलाइन्स फॉर अमेरिकन्स” (Dietary Guidelines for Americans 2025–2030) जारी केले आहेत. या गाइडलाइन्सचा उद्देश नागरिकांना औषधे किंवा Packaged Food वर अवलंबून न राहता, प्रतिदिन पोषणयुक्त अन्नाकडे परत येण्यास प्रवृत्त करणे आहे.
Packaged Food चे पुनरागमन: खरा अन्न महत्वाचे
नवीन Packaged Food हा अमेरिकेच्या आरोग्य व कृषी विभागाच्या संयुक्त प्रयत्नातून तयार केला गेला आहे. या पिरॅमिडमधील संदेश अतिशय स्पष्ट आहे – “प्रक्रिया केलेले पॅकेट फूड टाळा आणि खरा, नैसर्गिक अन्न खा.”
Related News
अमेरिकन अधिकारी सांगतात की, खरा अन्न म्हणजे ते खाद्यपदार्थ जे पाहून लगेच समजेल, ज्यात कमी घटक असतील आणि अतिरिक्त साखर, औद्योगिक तेल, कृत्रिम चव किंवा प्रिझर्व्हेटिव्ह मिसळलेले नसतील.
याचा उद्देश लोकांना त्यांच्या रोजच्या आहारात बदल करण्यास प्रवृत्त करणे आहे. या पद्धतीने त्यांनी फास्ट फूड, प्रोसेस्ड स्नॅक्स, मिठाई आणि साखरेचे जास्त प्रमाण असलेले अन्न टाळण्यास सांगितले आहे.
अमेरिकेतिल सध्याची परिस्थिती गंभीर
अमेरिकेत सध्या मोटापा, डायबिटीज आणि हृदयविकार यांसारख्या आजारांचा धोका वाढला आहे. त्याचा मुख्य कारण अयोग्य आहार आणि जीवनशैली आहे.
७०% पेक्षा जास्त प्रौढ लोक ओव्हरवेट आहेत किंवा मोटाप्याने ग्रस्त आहेत.
जवळपास प्रत्येक तिसऱ्या किशोरवयीन व्यक्तीला प्रीडायबिटीजची समस्या आहे.
देशाच्या सुमारे ९०% आरोग्य खर्च आजारांवर जात आहे, ज्यांचे मुळ कारण चुकीचे खाणे-पिणे आहे.
या गंभीर आकडेवारीमुळे अमेरिकेत नव्या डायटरी गाइडलाइन्सवर भर देण्यात आला आहे, ज्यामुळे लोकांच्या आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होईल अशी अपेक्षा आहे.
भारतात उलट प्रवृत्ती
तर अमेरिकेत नागरिकांचे आरोग्य सुधारण्यासाठी धोरणात्मक बदल होत आहेत, भारतात परिस्थिती उलट आहे. लोकांचा पॅकेट फूड खाण्याचा कल वाढला आहे आणि त्याचे परिणाम आरोग्यावर दिसून येत आहेत.
लॅन्सेट अहवालानुसार, २००६ ते २०१९ दरम्यान अल्ट्रा-प्रोसेस्ड फूडची किरकोळ विक्री ४०% वाढली आहे.
ICRAER अहवालानुसार, २०११ ते २०२१ दरम्यान किरकोळ विक्रीत दरवर्षी सरासरी १३% वाढ झाली आहे.
यूरोमॉनिटरच्या अहवालानुसार, २०१२ मध्ये प्रति व्यक्ती पॅकेज्ड/प्रोसेस्ड फूडवर खर्च सुमारे २,८०० रुपये होता, तर २०१८ मध्ये हा आकडा ५,२०० रुपयांपर्यंत पोहोचला.
यामुळे भारतातही डायबिटीज, लहान मुलांमधील जाडेपणा आणि वजनाशी संबंधित समस्या वाढत आहेत.
सुमारे ११% लोक डायबिटीजने ग्रस्त आहेत.
३.४% लहान मुले जाडेपणाची समस्या भोगत आहेत.
२९% लोक वजनाशी संबंधित आजारांनी पीडित आहेत.
१५% लोकांमध्ये डायबिटीजचे लक्षणे दिसतात.
Packaged Food चे धोके
आजकाल लोकांना सोयीस्कर वाटतात म्हणून पॅकेट फूडची निवड केली जाते, पण त्याचे परिणाम गंभीर आहेत:
अधिक प्रोसेस्ड असणे: यात अनेक रासायनिक घटक, प्रिझर्व्हेटिव्ह आणि कृत्रिम रंग/चव मिसळलेली असते.
साखरेचे जास्त प्रमाण: डायबिटीज आणि वजनवाढीला प्रोत्साहन मिळते.
औद्योगिक तेलाचा वापर: हृदयविकार आणि कोलेस्टेरॉल वाढवते.
कमी पोषक तत्वे: जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि फायबर कमी असतात.
यामुळे नियमित Packaged Food खाल्याने शरीराचे नैसर्गिक पोषण कमी होते आणि रोग प्रतिकारशक्ती कमजोर होते.
अमेरिकेतून शिकण्यासारखे धडे
अमेरिकेने नवे धोरण आखून नागरिकांना फक्त “खरे अन्न खा” हा संदेश दिला आहे. भारतालाही या धोरणाकडून शिकण्याची गरज आहे.
सध्या भारतीय बाजारात, पॅकेट फूडची मागणी वाढत आहे, विशेषतः शहरी भागांमध्ये.
माध्यमांद्वारे आणि जाहिरातींमुळे, लोकांना फास्ट फूड आणि प्रोसेस्ड स्नॅक्स खाण्यास प्रवृत्त केले जात आहे.
ही सवय पुढच्या काही वर्षांत सामाजिक आरोग्यावर गंभीर परिणाम करू शकते.
आरोग्य सुधारण्यासाठी उपाय
भारतात Packaged Food च्या वाढत्या वापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी खालील उपाय करता येऊ शकतात:
शिक्षण व जनजागृती: लोकांना खरे अन्न आणि प्रोसेस्ड फूड यातील फरक समजावून सांगणे.
स्मार्ट खरेदीचे धोरण: किरकोळ विक्रेते आणि सुपरमार्केटमध्ये पोषक घटक असलेले अन्न वाढवणे.
शाळांमध्ये पोषण कार्यक्रम: मुलांना नैसर्गिक अन्नाचे महत्त्व समजावणे.
सकारात्मक उदाहरण: आरोग्यदायी जीवनशैली अंगिकारलेले लोक प्रेरणा स्रोत ठरतील.
अमेरिकेच्या नवीन डायटरी गाइडलाइन्स हे दाखवतात की, खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयी बदलल्यास रोगांवर नियंत्रण मिळवता येते. भारतातही पॅकेट फूडच्या वाढत्या वापरावर त्वरित लक्ष देणे आवश्यक आहे.
खरे अन्न खा, प्रक्रिया केलेले टाळा, जीवनशैली सुधारण्याकडे लक्ष द्या—याशिवाय आरोग्य संकट टाळणे अवघड आहे. अमेरिकेने ज्या पद्धतीने धोरणात्मक बदल केले आहेत, त्याकडून भारतासाठी धडा घेणे महत्त्वाचे ठरेल.
तुमच्या आरोग्यासाठी आजच बदल करा – पॅकेट फूड टाळा, नैसर्गिक अन्नाला प्राधान्य द्या.
