भारतीय Railway मध्ये ब्रिटिश काळाच्या पोशाखांचा शेवट, बंद गळ्याचा काळा कोट हटवला
भारतीय Railway गेल्या काही वर्षांपासून आधुनिकतेच्या दिशेने अनेक बदल करत आहे. देशाच्या विकासाच्या नव्या टप्प्यावर पोहोचण्यासाठी Railwayने आता आणखी एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. रेल्वे कर्मचारी आणि प्रशासनात ब्रिटिश काळापासून सुरू असलेल्या जुन्या परंपरांचा अंमल आता संपविण्यात येत आहे. यामध्ये सर्वाधिक चर्चेचा विषय बनलेला आहे Railway मधील बंद गळ्याचा काळा कोट, जो ब्रिटिश राजवटीच्या काळापासून अधिकृत गणवेशाचा भाग होता, तो आता हटवला जाणार आहे.
Railway मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी शुक्रवारी आयोजित एका कार्यक्रमात या बदलाची घोषणा केली. त्यांनी स्पष्ट केले की, “आपल्याला केवळ व्यवस्थेतूनच नाही, तर आपल्या विचारसरणीतूनही गुलामीची मानसिकता काढून टाकावी लागेल. काम करण्याची पद्धत असो किंवा पोशाख, सर्व ठिकाणी ब्रिटिश काळातील जुन्या प्रथा दूर करणे गरजेचे आहे.” त्यांनी सांगितले की, इंग्रजांनी सुरू केलेला बंद गळ्याचा काळा सूट आता Railway मध्ये औपचारिक गणवेश म्हणून मान्य केला जाणार नाही.
बदलाचा व्यापक संदर्भ
हा निर्णय फक्त रेल्वे कर्मचाऱ्यांच्या गणवेशापुरताच मर्यादित नाही, तर सरकार मोठ्या प्रमाणावर ब्रिटिश काळातील जुन्या प्रथांना ओळखून बदल करण्याच्या दिशेने काम करत आहे. यात विद्यापीठांमध्ये दीक्षांत समारंभांमध्ये वापरले जाणारे गाऊन आणि टोपी यांचा समावेश आहे. तसेच, शासकीय अधिकाऱ्यांना औपचारिक कार्यक्रमात परिधान करावा लागणारा बंद गळ्याचा कोट बदलण्याचा विचार सुरू आहे.
Related News
काही राज्यांमध्ये जिल्हाधिकारी, महापौर यांच्यासोबत काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी विशिष्ट प्रकारची वर्दी अनिवार्य होती. आता या नियमांचा पुनर्विचार करण्याची शक्यता आहे. सरकारच्या या निर्णयामागे उद्देश्य आहे की, ब्रिटिश राजवटीतील जुन्या प्रतीकात्मक प्रथा बदलून भारतीय संस्कृतीला प्राधान्य दिले जावे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचे निर्देश
सरकारी सूत्रांच्या माहितीनुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सर्व मंत्री आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना ब्रिटिश काळातील जुन्या प्रथांची ओळख करून त्या ऐवजी भारतीय संस्कृतीचे प्रतिबिंब दाखवणारे पर्याय सुचवण्याचे निर्देश दिले आहेत. दीक्षांत समारंभांमध्ये गाऊन आणि टोपी घालण्याची परंपरा काही ठिकाणी हळूहळू कमी होत असली तरी काही संस्था अजूनही यावर चालू आहेत.
मात्र, भारतातील उष्ण आणि दमट हवामानात हा पोशाख अजिबात सोयीचा नसल्याचे विद्यार्थ्यांनी आणि शिक्षकांनी अनेकदा सांगितले आहे. त्यामुळे या प्रथेवर विरोध व्यक्त केला जात आहे. या विरोधामुळे आता या निर्णयाला अधिक औपचारिक स्वरूप दिले जाणार आहे.
वकिलांच्या पोशाखात बदलाची शक्यता
अधिकार्यांच्या मते, अशा अनेक प्रथा आहेत ज्या सामान्य जनतेच्या फार लक्षात येत नाहीत, पण त्या चर्चेद्वारे ओळखल्या जातात. सूत्रांनी अशीही शक्यता वर्तवली आहे की वकिलांनी परिधान केलेले काळे कोट आणि गाऊन यामध्येही बदल होऊ शकतो. ही परंपरा अॅडव्होकेट्स अॅक्ट 1961 अंतर्गत सुरू आहे आणि ब्रिटिश कायदेपद्धतीतून भारतात आली होती. त्या काळात हा पोशाख अधिकार, प्रतिष्ठा आणि न्यायप्रणालीप्रती बांधिलकीचे प्रतीक मानला जात होता.
बदलाचे महत्त्व
Railway च्या या निर्णयामुळे अनेक ऐतिहासिक व सांस्कृतिक विषयांवर चर्चा सुरू झाली आहे. अनेक रेल्वे कर्मचारी आणि सामान्य नागरिकांनी ब्रिटिश काळाच्या परंपरांबाबत वैचारिक मत व्यक्त केले आहे. या बदलामुळे भारतीय संस्कृतीचे प्रतीक अधिक दृढ होईल आणि प्रशासनात आधुनिकता आणण्यास मदत होईल, असा सरकारचा अंदाज आहे.
Railway कर्मचारी या निर्णयावर विविध प्रतिक्रिया देत आहेत. काही कर्मचारी म्हणतात की, ब्रिटिश काळातील पोशाखांचे स्मरण ठेवणे महत्त्वाचे आहे, तर काहींना वाटते की ही जुनी परंपरा आता कालबाह्य झाली आहे आणि बदल गरजेचा आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी फायदे
विद्यार्थ्यांच्या दृष्टिकोनातून हा निर्णय फार महत्त्वाचा आहे. उष्ण आणि दमट हवामानात बंद गळ्याचा काळा कोट अत्यंत असुविधाजनक ठरतो. तसेच दीक्षांत समारंभांमध्ये गाऊन आणि टोपी नेहमीच विद्यार्थ्यांसाठी त्रासदायक ठरतात. त्यामुळे आता भारतीय संस्कृतीचे हलके आणि सोयीचे पोशाख पर्याय विद्यार्थ्यांना उपलब्ध होतील.
सरकारी अधिकाऱ्यांची भूमिका
सरकारी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, Railway, विद्यापीठे आणि अन्य संस्थांमध्ये जुने पोशाख बदलून भारतीय संस्कृतीशी सुसंगत पोशाख नियमात आणले जातील. हा निर्णय फक्त पोशाखावर मर्यादित नाही, तर प्रशासनाच्या सर्व क्षेत्रांमध्ये ब्रिटिश काळातील जुन्या प्रतीकात्मक प्रथा बदलण्याची दिशा ठरवेल.
भारतीय रेल्वेचा आधुनिक चेहरा
भारतीय Railway अनेक वर्षांपासून बदलाच्या प्रक्रियेत आहे. सेवा, सुविधा, सुरक्षा, तंत्रज्ञान, आणि आता पोशाख या सर्व बाबतीत सुधारणा करत आहे. ब्रिटिश काळातील पोशाख हटवणे हा बदल फक्त बाह्यदृष्टीसाठी नाही, तर मानसिकता बदलण्याचे प्रतीकही आहे. कर्मचार्यांना त्यांच्या कामात स्वतंत्रता आणि आधुनिकतेची जाणीव येईल.
देशासाठी संदेश
Railway मंत्रालयाच्या या निर्णयामुळे देशभरात सकारात्मक संदेश गेला आहे. ही प्रथा हटवून भारतीय संस्कृतीला प्राधान्य दिले जाणे ही भारताच्या स्वाभिमानाची ओळख आहे. प्रशासनातील आधुनिकतेसह भारतीय पोशाख प्रणाली विकसित करण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट स्पष्ट झाले आहे.
भारतीय रेल्वेने ब्रिटिश काळातील पोशाख हटवण्याचा निर्णय घेतल्याने प्रशासनात आधुनिकता आणण्याचा मार्ग खुला झाला आहे. बंद गळ्याचा काळा कोट, गाऊन आणि टोपी यांसारख्या जुन्या प्रतीकात्मक पोशाखांचा शेवट झाल्याने भारतीय संस्कृतीला प्राधान्य मिळणार आहे. हा निर्णय रेल्वे कर्मचार्यांसाठी आणि विद्यार्थ्यांसाठी सोयीचा ठरेल. प्रशासनातील आधुनिकतेसह ही पायरी भारतीय स्वाभिमानाचे प्रतीक आहे.
भारतीय रेल्वेचा हा बदल फक्त पोशाखापुरता मर्यादित नाही, तर देशभरातील प्रशासनिक परंपरांमध्ये बदल घडवून आणण्यास मदत करणार आहे. भविष्यातील अधिकाऱ्यांना ही पद्धत अधिक स्वाभिमानी आणि कार्यक्षम बनवेल.
READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/2026-nitesh-rane-says-during/
