बीडच्या परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिराची राष्ट्रीय सुरक्षा पथकाने सखोल पाहणी केली. सुरक्षेतील अनेक गंभीर त्रुटी समोर आल्या असून मेटल डिटेक्टर, स्वतंत्र CCTV कंट्रोल रूम आणि शस्त्रधारी सुरक्षा रक्षक तैनात करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या.
बीडच्या वैजनाथ मंदिराच्या सुरक्षेत गंभीर त्रुटी; राष्ट्रीय सुरक्षा पथकाची पाहणी, देवस्थान समितीला दिल्या महत्त्वाच्या सूचना
देशातील प्रसिद्ध ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या परळी वैजनाथ मंदिराच्या सुरक्षेचा राष्ट्रीय स्तरावर प्रथमच सखोल आढावा घेण्यात आला आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत असलेल्या राष्ट्रीय सुरक्षा यंत्रणेच्या विशेष पथकाने मंदिर परिसरातील सुरक्षा व्यवस्थेची तपशीलवार पाहणी करत अनेक गंभीर त्रुटी निदर्शनास आणून दिल्या. त्याचबरोबर भविष्यात कोणताही सुरक्षा धोका टाळण्यासाठी तातडीने उपाययोजना करण्याच्या सूचना वैद्यनाथ देवस्थान समितीला देण्यात आल्या आहेत.
राज्यभरातून तसेच देशाच्या विविध भागांतून दररोज हजारो भाविक परळी वैजनाथ येथे दर्शनासाठी येतात. धार्मिक आणि राष्ट्रीय महत्त्व लक्षात घेता मंदिराच्या सुरक्षेचा दर्जा अधिक सक्षम असणे आवश्यक असल्याचे या पाहणीत अधोरेखित करण्यात आले.
Related News
सकाळी चार तास चालली सुरक्षा तपासणी
मिळालेल्या माहितीनुसार, राष्ट्रीय सुरक्षा पथक सकाळी सुमारे 10 वाजता मंदिर परिसरात दाखल झाले. त्यानंतर दुपारी 2.30 वाजेपर्यंत जवळपास साडेचार तास मंदिराच्या प्रत्येक प्रवेशद्वाराची, सभामंडपाची, गर्भगृह परिसराची, बाह्य सुरक्षा व्यवस्था, सीसीटीव्ही नेटवर्क आणि आपत्कालीन व्यवस्थापनाची तपासणी करण्यात आली.
पथकाने मंदिरातील प्रत्येक संवेदनशील ठिकाणाची पाहणी करून विद्यमान सुरक्षेचे मूल्यांकन केले. यावेळी मंदिर प्रशासनातील अधिकारी, पोलीस अधिकारी आणि देवस्थान समितीचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.
सुरक्षेतील अनेक गंभीर त्रुटी आल्या समोर
पाहणीदरम्यान मंदिराच्या सुरक्षा व्यवस्थेत अनेक कमतरता असल्याचे पथकाच्या निदर्शनास आले. विशेष म्हणजे मंदिरात मोठ्या प्रमाणावर भाविक येत असले तरी आवश्यक त्या दर्जाची शस्त्रधारी सुरक्षा व्यवस्था उपलब्ध नसल्याचे स्पष्ट झाले.
सध्या मंदिरात देवस्थान समितीचे 18 खासगी सुरक्षा कर्मचारी कार्यरत आहेत. मात्र हे कर्मचारी शस्त्रधारी नाहीत. त्यामुळे कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत प्रभावी प्रतिसाद देण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
शस्त्रधारी सुरक्षा रक्षक तैनात करण्याच्या सूचना
राष्ट्रीय सुरक्षा पथकाने मंदिरात कायमस्वरूपी सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी काही महत्त्वपूर्ण शिफारसी केल्या आहेत.
त्यामध्ये,
- देवस्थान समितीचा स्वतंत्र सुरक्षा अधिकारी नियुक्त करणे
- किमान तीन शस्त्रधारी सुरक्षा रक्षक तैनात करणे
- मंदिर परिसरातील संवेदनशील ठिकाणी प्रशिक्षित सुरक्षा कर्मचारी ठेवणे
- आपत्कालीन परिस्थितीसाठी विशेष सुरक्षा आराखडा तयार करणे
या उपाययोजनांमुळे मंदिराच्या सुरक्षेत मोठी सुधारणा होऊ शकते, असे पथकाचे मत आहे.
कोविडनंतर सुरक्षा व्यवस्थेवर परिणाम
मंदिर परिसरात पोलीस चौकी असली तरी कोविड काळापासून तेथील शस्त्रधारी पोलीस तैनात नसल्याची बाबही या पाहणीत समोर आली. सध्या दोन पोलीस अधिकारी कार्यरत असले तरी अत्याधुनिक सुरक्षा व्यवस्थेच्या दृष्टीने ही संख्या अपुरी असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले.
स्वतंत्र CCTV कंट्रोल रूमची शिफारस
सध्याच्या काळात धार्मिक स्थळांच्या सुरक्षेमध्ये सीसीटीव्ही यंत्रणेचे महत्त्व अत्यंत वाढले आहे. त्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षा पथकाने मंदिरासाठी स्वतंत्र CCTV नियंत्रण कक्ष उभारण्याची सूचना केली आहे.
या नियंत्रण कक्षामधून संपूर्ण मंदिर परिसरावर चोवीस तास लक्ष ठेवता येईल. संशयास्पद हालचाली, गर्दीचे व्यवस्थापन आणि आपत्कालीन परिस्थितीवर त्वरित नियंत्रण ठेवणे यामुळे अधिक सोपे होणार आहे.
प्रत्येक प्रवेशद्वारावर मेटल डिटेक्टर बसवण्याचे निर्देश
पथकाने मंदिराच्या सर्व प्रवेशद्वारांवर आधुनिक मेटल डिटेक्टर बसवण्याची शिफारस केली आहे.सध्या भाविकांची तपासणी मर्यादित स्वरूपात केली जाते. भविष्यात मोठ्या धार्मिक उत्सवांमध्ये लाखो भाविक उपस्थित राहतात. त्यामुळे प्रत्येक भाविकाची तपासणी अत्याधुनिक यंत्रणेद्वारे होणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त करण्यात आले.
वाढती भाविकांची संख्या लक्षात घेऊन निर्णय
परळी वैजनाथ हे देशातील प्रसिद्ध ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. श्रावण महिना, महाशिवरात्री, सोमवारी तसेच इतर धार्मिक उत्सवांमध्ये लाखो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात.मोठ्या प्रमाणावर होणारी गर्दी, व्हीआयपी भेटी, धार्मिक कार्यक्रम आणि राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने मंदिरातील सुरक्षा व्यवस्थेचे नियमित मूल्यांकन करणे आवश्यक असल्याचे सुरक्षा तज्ज्ञांचे मत आहे.
प्रथमच राष्ट्रीय स्तरावर सुरक्षा पाहणी
मंदिर प्रशासनाच्या माहितीनुसार, राष्ट्रीय स्तरावरील सुरक्षा पथकाने प्रथमच वैजनाथ मंदिराची इतक्या व्यापक स्वरूपात पाहणी केली आहे.यापूर्वी स्थानिक पोलीस आणि जिल्हा प्रशासनाकडून सुरक्षा आढावे घेतले जात होते. मात्र केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अधिपत्याखालील विशेष पथकाने केलेली ही पाहणी भविष्यातील सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
देवस्थान समितीसमोर अंमलबजावणीचे आव्हान
राष्ट्रीय सुरक्षा पथकाने केलेल्या शिफारसींची अंमलबजावणी करण्यासाठी देवस्थान समितीला अतिरिक्त निधी, मनुष्यबळ आणि आधुनिक उपकरणांची आवश्यकता भासू शकते.
यामध्ये—
- नवीन CCTV नेटवर्क
- कंट्रोल रूम
- प्रशिक्षित सुरक्षा कर्मचारी
- शस्त्रधारी सुरक्षा रक्षक
- मेटल डिटेक्टर
- आधुनिक स्कॅनिंग यंत्रणा
यांचा समावेश असू शकतो.
भाविकांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य
देशभरातील प्रमुख धार्मिक स्थळांवर अलीकडच्या काळात सुरक्षा व्यवस्थेमध्ये मोठ्या प्रमाणावर बदल करण्यात आले आहेत. भाविकांची सुरक्षितता, गर्दीचे व्यवस्थापन आणि संभाव्य धोके लक्षात घेऊन आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवला जात आहे.परळी वैजनाथ मंदिरातही त्याच धर्तीवर अत्याधुनिक सुरक्षा व्यवस्था उभारण्याचा मार्ग आता मोकळा झाला आहे.
बीडमध्ये पावसाची अजूनही प्रतीक्षा
दरम्यान, बीड जिल्ह्यात यंदा समाधानकारक पाऊस झालेला नाही. जूनपासून आतापर्यंत जिल्ह्यात केवळ 135.8 मिमी पावसाची नोंद झाली असून तो वार्षिक सरासरीच्या सुमारे 24 टक्के इतकाच आहे.मागील 24 तासांत जिल्ह्यात सरासरी 2.9 मिमी पाऊस झाला. केज तालुक्यात सर्वाधिक 244.6 मिमी तर आष्टी तालुक्यात सर्वात कमी पावसाची नोंद झाली आहे. पुढील काही दिवस हलका ते मध्यम पाऊस होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली असली तरी कोणताही विशेष इशारा देण्यात आलेला नाही.
परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग हे महाराष्ट्रासह देशातील लाखो शिवभक्तांचे श्रद्धास्थान आहे. अशा महत्त्वाच्या धार्मिक स्थळाच्या सुरक्षेचा राष्ट्रीय स्तरावर झालेला हा पहिलाच व्यापक आढावा भविष्यातील सुरक्षा व्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. पथकाने दाखवून दिलेल्या त्रुटी दूर करून आधुनिक सुरक्षा व्यवस्था उभारल्यास भाविकांचा विश्वास अधिक दृढ होईल आणि मंदिराची सुरक्षा अधिक मजबूत होण्यास मदत मिळेल.
read also : https://ajinkyabharat.com/shocking-tale-of-kamlesh-sawant-stealing-rs-70-lakh-from-marathi-actor-sangitala/
