सायबर चोरांची नवी ट्रिक! एका चुकीच्या क्लिकमुळे OTP आणि बँक माहिती थेट पोहोचते हॅकर्सकडे
डिजिटल युगात स्मार्टफोन हा प्रत्येकाच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. बँकिंग, खरेदी, बिल भरणे, गुंतवणूक, सरकारी सेवा आणि वैयक्तिक संवाद यासाठी मोठ्या प्रमाणात मोबाईलचा वापर केला जातो. मात्र, ज्या तंत्रज्ञानामुळे आपले जीवन सोपे झाले आहे, त्याच तंत्रज्ञानाचा वापर करून सायबर गुन्हेगार नागरिकांची आर्थिक फसवणूक करण्यासाठी नवनवीन मार्ग शोधत आहेत.
अलीकडील काळात सायबर चोरट्यांनी लोकांना लुटण्यासाठी एक नवीन आणि अत्यंत धोकादायक पद्धत अवलंबली आहे. या स्कॅममध्ये मोबाईल स्क्रीनवर अचानक दिसणाऱ्या “OK”, “Allow”, “Update” किंवा तत्सम बटणांचा वापर केला जात आहे. अनेक वापरकर्ते घाईत किंवा माहितीच्या अभावामुळे या बटणांवर क्लिक करतात आणि त्यानंतर त्यांच्या मोबाईलमधील संवेदनशील माहिती हॅकर्सच्या ताब्यात जाते.
Related News
नेमका काय आहे हा नवीन सायबर स्कॅम?
सायबर गुन्हेगार नागरिकांना व्हॉट्सअॅप, एसएमएस, ई-मेल किंवा सोशल मीडियाच्या माध्यमातून विविध लिंक पाठवतात. या लिंक आकर्षक ऑफर, बँक अपडेट, केवायसी पडताळणी, पार्सल डिलिव्हरी किंवा मोबाईल अपडेटच्या नावाखाली पाठवल्या जातात.
वापरकर्त्याने लिंक उघडल्यावर त्याला एखादे अॅप डाउनलोड करण्यास सांगितले जाते किंवा थेट स्क्रीनवर एक पॉप-अप विंडो दिसते. या विंडोमध्ये सामान्यतः “OK”, “Allow”, “Continue” किंवा “Update Now” असे बटण असते.
युजरने त्या बटणावर क्लिक केल्यास हॅकर्सना मोबाईलवरील काही महत्त्वाच्या परवानग्या (Permissions) मिळू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये रिमोट अॅक्सेस अॅप इन्स्टॉल होऊन मोबाईलवरील नियंत्रण थेट गुन्हेगारांच्या हातात जाते.
एका क्लिकमुळे कसा होतो आर्थिक फटका?
सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, एकदा मोबाईलवरील नियंत्रण हॅकर्सकडे गेल्यानंतर ते खालील प्रकारे फसवणूक करू शकतात:
- बँकिंग अॅप्सची माहिती मिळवणे
- एसएमएसद्वारे येणारे OTP वाचणे
- संपर्क यादी (Contacts) चोरणे
- मोबाईलमधील फोटो, दस्तऐवज आणि वैयक्तिक माहिती मिळवणे
- यूपीआय व्यवहारांवर नजर ठेवणे
- नेटबँकिंग लॉगिन माहिती हस्तगत करणे
यामुळे काही मिनिटांतच बँक खात्यातील रक्कम काढली जाऊ शकते.
कॉल फॉरवर्डिंग स्कॅम कसा काम करतो?
अनेकदा सायबर गुन्हेगार बँक अधिकारी, कुरिअर एजंट किंवा ग्राहक सेवा प्रतिनिधी असल्याचे भासवून फोन करतात. ते एखाद्या पार्सलची पुष्टी करण्यासाठी किंवा बँक खाते अपडेट करण्यासाठी विशिष्ट बटण दाबण्यास सांगतात.
उदाहरणार्थ, “तुमचे पार्सल आले आहे, कृपया 1 किंवा 9 दाबा” असे सांगितले जाते. काही प्रकरणांमध्ये यामुळे कॉल फॉरवर्डिंग सेवा सक्रिय होते. परिणामी बँकेकडून येणारे महत्त्वाचे कॉल किंवा ओटीपी अप्रत्यक्षपणे गुन्हेगारांच्या नियंत्रणाखाली जातात.
का वाढत आहेत अशा प्रकारच्या फसवणुका?
भारतात डिजिटल व्यवहारांचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. यूपीआय, मोबाईल बँकिंग आणि ऑनलाइन पेमेंट प्लॅटफॉर्मच्या वाढत्या वापरामुळे सायबर गुन्हेगारांसाठी नवे मार्ग खुले झाले आहेत.
विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, नव्याने स्मार्टफोन वापरणारे वापरकर्ते आणि तांत्रिक माहिती कमी असलेले नागरिक अशा फसवणुकांचे सोपे लक्ष्य ठरत आहेत.
फसवणूक टाळण्यासाठी 7 प्रभावी उपाय
1. अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका
कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीकडून आलेल्या लिंक, फायली किंवा अॅप डाउनलोड करण्याचे टाळा.
2. अॅप्स फक्त अधिकृत स्टोअरमधून डाउनलोड करा
Google Play Store किंवा Apple App Store यांचाच वापर करा.
3. परवानग्या तपासूनच मंजूर करा
कोणतेही अॅप इन्स्टॉल करताना ते कोणती माहिती मागत आहे हे काळजीपूर्वक तपासा.
4. OTP कोणालाही सांगू नका
बँक किंवा सरकारी संस्था कधीही फोनवर OTP विचारत नाहीत.
5. मोबाईल आणि अॅप्स अपडेट ठेवा
सुरक्षा अपडेट्समुळे अनेक सायबर धोके कमी होतात.
6. अँटीव्हायरस आणि सुरक्षा साधने वापरा
विश्वासार्ह सुरक्षा अॅप्स मोबाईलचे अतिरिक्त संरक्षण करतात.
7. संशयास्पद कॉल त्वरित कट करा
बँक खाते, केवायसी किंवा पार्सलच्या नावाखाली माहिती मागणाऱ्या कॉलपासून सावध रहा.
फसवणूक झाल्यास काय करावे?
जर तुम्ही चुकून एखाद्या संशयास्पद लिंकवर क्लिक केले असेल किंवा फसवणूक झाल्याचा संशय असेल तर त्वरित:
- बँकेच्या हेल्पलाइनशी संपर्क साधा
- नेटबँकिंग आणि यूपीआय सेवा तात्पुरती बंद करा
- सर्व पासवर्ड बदला
- 1930 या राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइनवर तक्रार नोंदवा
- सायबर क्राइम पोर्टलवर ऑनलाइन तक्रार करा
स्मार्टफोनवरील एक साधे दिसणारे “OK”, “Allow” किंवा “Update” बटण कधी कधी मोठ्या आर्थिक संकटाचे कारण ठरू शकते. डिजिटल व्यवहारांच्या वाढत्या युगात जागरूकता आणि सतर्कता हेच सर्वात प्रभावी संरक्षण आहे. कोणतीही लिंक, अॅप किंवा पॉप-अप दिसल्यास त्याची खात्री करूनच पुढील कृती करा. एका क्लिकची घाई तुम्हाला आर्थिकदृष्ट्या मोठे नुकसान पोहोचवू शकते, त्यामुळे प्रत्येक क्लिकपूर्वी विचार करा आणि सुरक्षित डिजिटल व्यवहारांचा अवलंब करा.
