मोगऱ्यापासून हिबिस्कसपर्यंत : उन्हाळ्यातील ताजेतवाने फुलांचे ६ नैसर्गिक पेय
मोगऱ्यापासून हिबिस्कसपर्यंत; उन्हाळ्यात शरीराला थंडावा देणारी 6 फुलांची पेये : उन्हाळ्याची तीव्रता वाढली की शरीराला थंडावा देणाऱ्या पेयांची आठवण सर्वप्रथम होते. लिंबूपाणी, आम पन्हे, नारळपाणी किंवा आईस्ड टी ही पेये सर्वसामान्यपणे लोकप्रिय आहेत. मात्र, अनेकदा दुर्लक्षित राहणारा एक सुंदर आणि आरोग्यदायी पर्याय म्हणजे फुलांपासून तयार होणारी पेये. भारतासह जगभरातील अनेक संस्कृतींमध्ये शतकानुशतके विविध फुलांचा वापर शरबत, चहा, सिरप, हर्बल ड्रिंक्स आणि फ्लेवर्ड वॉटर तयार करण्यासाठी केला जात आहे. या फुलांमुळे पेयांना आकर्षक रंग, मोहक सुगंध, हलकी चव आणि नैसर्गिक थंडावा मिळतो.
उन्हाळ्यात हलकी, पचायला सोपी आणि ताजेतवाने वाटणारी पेये अधिक पसंत केली जातात. अशा वेळी फुलांपासून बनवलेली पेये केवळ स्वादिष्टच नसून शरीराला उष्णतेपासून आराम देण्यासही मदत करतात. चला जाणून घेऊया अशाच सहा फुलांविषयी, जी उन्हाळ्यातील पेयांमध्ये रूपांतरित होऊन ताजेपणाचा अनुभव देतात.
१. मोगरा : सुगंधासोबत थंडाव्याचा अनुभव
मोगरा हे भारतीय संस्कृतीतील अत्यंत लोकप्रिय आणि सुगंधी फूल आहे. केसांमध्ये माळण्यासाठी, देवपूजेसाठी किंवा सजावटीसाठी वापरले जाणारे हे छोटे पांढरे फूल पेयांमध्येही तितकेच प्रभावी ठरते.
Related News
मोगऱ्याचे पेय तयार करण्यासाठी फुलांना पाण्यात किंवा साखरेच्या पाकात काही तास भिजवले जाते. हे सुगंधी पाणी नंतर लिंबूरस, खडीसाखर, सब्जा बिया किंवा थंड दुधासोबत मिसळले जाते. मोगऱ्याची चव अतिशय सौम्य, फुलांसारखी आणि मन शांत करणारी असते. भारतीय पारंपरिक आहारशास्त्रात मोगऱ्याला थंड प्रकृतीचे मानले जाते. त्यामुळे उष्ण दिवसांमध्ये मोगऱ्याचे थंड पेय शरीराला हलके वाटण्यास मदत करते.
२. एल्डरफ्लॉवर : युरोपमधील पारंपरिक समर ड्रिंक
एल्डरफ्लॉवर हे भारतात फारसे परिचित नसले तरी युरोपमध्ये उन्हाळ्यातील पेयांमध्ये त्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. एल्डर वृक्षावर उमलणारी ही लहान, क्रीम रंगाची फुले त्यांच्या नाजूक सुगंधासाठी प्रसिद्ध आहेत.
या फुलांपासून ‘कॉर्डियल’ नावाचा एक विशेष प्रकारचा सिरप तयार केला जातो. फुले, साखर, पाणी आणि लिंबाचे तुकडे एकत्र करून काही तास किंवा काही दिवस भिजवून ठेवले जातात. त्यानंतर तयार झालेला सिरप गाळून स्पार्कलिंग वॉटर, लिंबूपाणी, आईस्ड टी किंवा विविध पेयांमध्ये मिसळला जातो.
एल्डरफ्लॉवरची चव फुलांचा सुगंध, हलकी सिट्रस चव आणि मधासारखा गोडवा यांचे सुंदर मिश्रण असते. त्यामुळे हे पेय उन्हाळ्यात अत्यंत ताजेतवाने आणि हलके वाटते.
३. हिबिस्कस : रंग आणि चवीचा अनोखा संगम
हिबिस्कस अर्थात जास्वंद हे उन्हाळ्यातील पेयांसाठी वापरले जाणारे सर्वात आकर्षक फूल मानले जाते. इतर फुलांच्या तुलनेत त्याची चव अधिक ठसठशीत, आंबटसर आणि फळांसारखी असते.
हिबिस्कसची फुले वाळवून त्यांचा वापर केला जातो. वाळवलेल्या पाकळ्या गरम पाण्यात भिजवल्यानंतर गडद लाल रंगाचे पेय तयार होते. हे पेय थंड झाल्यावर त्यात मध, लिंबूरस, पुदिना, आले, दालचिनी किंवा संत्र्याचे तुकडे मिसळले जातात.
हिबिस्कसच्या नैसर्गिक आंबटपणाची तुलना अनेकदा क्रॅनबेरीशी केली जाते. मेक्सिकोमध्ये ‘आगुआ दे जमैका’ तर कॅरिबियन देशांमध्ये ‘सॉरेल’ नावाने हिबिस्कस आधारित पेये लोकप्रिय आहेत. त्याचा लालभडक रंग पेयाला आकर्षक आणि उत्सवी स्वरूप देतो.
४. बोगनवेल : सौम्य चवीचे नैसर्गिक कुलर
बोगनवेल हे प्रामुख्याने घरांच्या भिंती, बागा आणि रस्त्यांच्या कडेला रंगत आणणारे फूल म्हणून ओळखले जाते. गुलाबी, जांभळा, केशरी आणि पांढऱ्या रंगांमध्ये आढळणाऱ्या या फुलांचा वापर आता हर्बल ड्रिंक्समध्येही होऊ लागला आहे.
विशेषतः खाद्ययोग्य आणि रसायनमुक्त बोगनवेलीची फुले कोमट पाण्यात भिजवून त्यात मध, लिंबूवर्गीय फळे, हर्ब्स किंवा बेरीज मिसळल्या जातात. हिबिस्कसप्रमाणे तीव्र चव नसून बोगनवेलीची चव अतिशय सौम्य आणि नाजूक असते.
उन्हाळ्यात अनेकांना जड किंवा अतिगोड पेये टाळायची असतात. अशा वेळी बोगनवेलीपासून तयार होणारे हलके आणि सौम्य फ्लेवरचे पेय एक उत्तम पर्याय ठरू शकते.
५. गुलाब : शतकानुशतके लोकप्रिय असलेले शीतल पेय
गुलाबाचा वापर भारत, मध्यपूर्व आणि युरोपातील अनेक देशांमध्ये शेकडो वर्षांपासून पेयांमध्ये केला जात आहे. गुलाब शरबत, गुलाब दूध, फालुदा आणि गुलाब लिंबूपाणी यांसारखी पेये आजही उन्हाळ्यात मोठ्या प्रमाणावर पसंत केली जातात.
गुलाबाच्या पाकळ्या, गुलाबपाणी किंवा गुलाब सिरप यांचा वापर करून विविध पेये तयार केली जातात. भारतातील अनेक घरांमध्ये उन्हाळ्याच्या दिवसांत गुलाब शरबत पाण्यात किंवा थंड दुधात मिसळून पिण्याची परंपरा आहे.
गुलाबाची चव गोड, फुलांसारखी आणि किंचित फळांसारखी असते. आयुर्वेद आणि पारंपरिक भारतीय आहारपद्धतीमध्ये गुलाबाला शरीराला थंडावा देणारा घटक मानले जाते. त्यामुळे उष्णतेपासून आराम मिळवण्यासाठी गुलाब आधारित पेये लोकप्रिय ठरतात.
६. लॅव्हेंडर : शांतता आणि ताजेपणाचा संगम
लॅव्हेंडर हे मुख्यतः त्याच्या मोहक आणि शांत करणाऱ्या सुगंधासाठी ओळखले जाते. युरोपमध्ये लोकप्रिय असलेले हे फूल आता जगभरातील कॅफे, बेकरी आणि वेलनेस ड्रिंक्समध्येही वापरले जात आहे.
लॅव्हेंडरची वाळवलेली फुले किंवा कळ्या सिरप, चहा आणि लिंबूपाण्यात भिजवून पेये तयार केली जातात. त्याची चव सौम्य, फुलांसारखी आणि किंचित हर्बल स्वरूपाची असते.
उन्हाळ्यातील थकवा आणि उकाडा कमी करण्यासाठी लॅव्हेंडर पेये उपयुक्त मानली जातात. सध्या वाढत्या ‘बोटॅनिकल’ आणि ‘वेलनेस बेव्हरेज’ ट्रेंडमुळे लॅव्हेंडर पेयांची लोकप्रियता झपाट्याने वाढत आहे.
नैसर्गिक पेयांकडे वाढता कल
आजच्या काळात कृत्रिम रंग, फ्लेवर्स आणि जास्त साखर असलेल्या पेयांऐवजी नैसर्गिक आणि आरोग्यदायी पर्यायांकडे ग्राहकांचा कल वाढत आहे. अशा परिस्थितीत फुलांपासून तयार होणारी पेये हा एक उत्तम पर्याय म्हणून समोर येत आहेत. ही पेये केवळ शरीराला थंडावा देत नाहीत, तर त्यांच्या आकर्षक रंग, नैसर्गिक सुगंध आणि सौम्य चवीमुळे एक वेगळाच अनुभव देतात.
यंदाच्या उन्हाळ्यात पारंपरिक लिंबूपाणी किंवा शीतपेयांबरोबरच मोगरा, गुलाब, हिबिस्कस, बोगनवेल, एल्डरफ्लॉवर आणि लॅव्हेंडर यांसारख्या फुलांपासून तयार होणाऱ्या पेयांचा आस्वाद घेण्याचा प्रयत्न केल्यास नक्कीच ताजेपणा आणि नैसर्गिक थंडाव्याचा अनुभव मिळू शकतो.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/instant-hunger-pangs-burnt-garlic-noodles/
