काँग्रेसचा ‘नियंत्रण फॉर्म्युला’! मुख्यमंत्री बदलला पण पॉवर गेम कायम
कर्नाटकच्या राजकारणात काँग्रेसने मोठा आणि रणनीतिक बदल करत नेतृत्वात नवीन समीकरण निर्माण केलं आहे. अखेर डी. के. शिवकुमार यांना मुख्यमंत्रीपद देण्यात आलं असून तीन वर्षांपासून सुरू असलेली राजकीय चर्चा आणि संघर्ष संपल्याचं चित्र दिसत आहे. मात्र, मुख्यमंत्रीपद मिळालं असलं तरी त्यांना पूर्ण स्वातंत्र्य मिळालेलं नाही, असा स्पष्ट संदेश काँग्रेस हायकमांडच्या अलीकडील निर्णयांतून दिसून येत आहे.
काँग्रेसने सिद्धारमैया यांना मुख्यमंत्री पदावरून हटवत पक्षातील समतोल राखण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांना काँग्रेस वर्किंग कमिटीमध्ये महत्त्वाचं स्थान देण्यात आलं असून त्यांना राज्यसभेवर जाण्याचा प्रस्ताव देखील होता. मात्र, सिद्धारमैया यांनी राज्याच्या राजकारणातच राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे कर्नाटकातील काँग्रेस राजकारणात त्यांचा प्रभाव अद्याप कायम असल्याचं स्पष्ट होतं.
शिवकुमार यांना मुख्यमंत्री बनवल्यानंतरही काँग्रेसने घेतलेल्या निर्णयांमधून स्पष्ट होतं की, सत्ता पूर्णपणे त्यांच्या हातात देण्यात आलेली नाही. पक्षाच्या संघटनात्मक आणि राजकीय निर्णयांवर हायकमांडचा मजबूत प्रभाव कायम आहे. अनेक महत्त्वाच्या नियुक्त्या आणि निर्णयांमध्ये दिल्लीतील नेतृत्वाची छाप स्पष्ट दिसते.
Related News
गिरीश महाजनांचा ‘मास्टरस्ट्रोक’, 24 तासांत राजकीय गेमचेंज; गीते बंधूंमुळे महायुतीसमोर नवे आव्हान
मोदी-शहा यांच्यासमोर न झुकलेले DK Shivakumar; 9 वर्षांच्या संघर्षानंतर मुख्यमंत्रीपदाची ऐतिहासिक झेप
डी के शिवकुमार मुख्यमंत्री बनले, काँग्रेसचा ऐतिहासिक आणि धमाकेदार राजकीय अध्याय सुरू; कर्नाटकात 1 मोठा सत्ता बदल
विधानपरिषद निवडणुकीत 7 कारणांनी काँग्रेस संकटात, सूचकाच्या दाव्याने खळबळ
सुनील गावस्करांचा 5 फ्रेंचायजींना कडक इशारा! ‘बोलणं स्वस्त, निकाल महत्त्वाचा’; RCB कोच अँडी फ्लावरचं जोरदार कौतुक
IPL 2026: सलग 2रे विजेतेपद जिंकणाऱ्या RCB चा मोठा निर्णय, 11 मृत्यूंच्या घटनेनंतर Victory Parade वर निर्बंध
पुण्यातून विक्रम काकडे यांनाच राष्ट्रवादीची उमेदवारी, जळगावात राजकीय खळबळ; 4 तासांच्या जोरदार माथापच्चीनंतर अखेर निर्णय!
कर्नाटक CM राजीनामा 2026: सिद्धरमय्या सोडले मुख्यमंत्रीपद, डीके शिवकुमार नवीन मुख्यमंत्री
“पनौती” म्हणत हर्षवर्धन सपकाळांची जहरी टीका! 5 मोठे आरोप करत मोदींवर प्रहार
कर्नाटक विधान परिषदेच्या चार उमेदवारांची घोषणा ही त्याच रणनीतीचा भाग मानला जात आहे. या चार उमेदवारांमध्ये विविध नेत्यांच्या पसंतीचा समतोल साधण्यात आला आहे. कमकनूर हे काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्या पसंतीचे उमेदवार मानले जातात. तर पी. व्ही. मोहन यांची निवड संघटन सरचिटणीस के. सी. वेणुगोपाल यांच्या पसंतीनुसार झाली असल्याचे सांगितले जाते.
शिवाय, शिवन्ना मालवल्ली हे माजी मुख्यमंत्री सिद्धारमैया यांच्या गटातून पुढे आलेले नाव मानले जाते. यामुळे पक्षात कोणत्याही एका गटाचा पूर्ण वर्चस्व निर्माण होणार नाही याची काळजी घेण्यात आली आहे. या चारही नावांमधून काँग्रेसने स्पष्ट संदेश दिला आहे की, पक्षात संतुलन राखणं हेच सर्वात महत्त्वाचं उद्दिष्ट आहे.
याशिवाय बी. के. हरिप्रसाद यांना पुन्हा एकदा विधान परिषदेचा उमेदवार बनवण्यात आलं आहे. त्याचबरोबर त्यांची कर्नाटक काँग्रेस प्रदेशाध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. ही नियुक्ती विशेष मानली जात आहे कारण हरिप्रसाद हे डी. के. शिवकुमार यांचे राजकीय विरोधक मानले जातात. त्यामुळे प्रदेश संघटनेवर पूर्णपणे शिवकुमार यांचा प्रभाव राहू नये, अशी रणनीती काँग्रेसने आखल्याचं स्पष्ट होतं.
हरिप्रसाद हे ओबीसी समाजातून येतात आणि दिल्लीतील काँग्रेस नेतृत्वाशी त्यांचे दीर्घकाळापासून घनिष्ठ संबंध आहेत. ते चार दशकांपासून काँग्रेस संघटनेत सक्रिय आहेत आणि अनेक महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या त्यांनी पार पाडल्या आहेत. हरियाणा काँग्रेस प्रभारी म्हणूनही त्यांनी काम केले आहे.
कर्नाटकातील या नवीन सत्तासमीकरणात आणखी एक महत्त्वाचा निर्णय म्हणजे जी. परमेश्वर यांना उपमुख्यमंत्री बनवण्यात आलं आहे. ते दलित समाजाचे प्रतिनिधित्व करतात. सिद्धारमैया यांनी मंत्रिमंडळात एकापेक्षा जास्त उपमुख्यमंत्री असावेत असा आग्रह धरला होता. मात्र, शिवकुमार यांचा एकच उपमुख्यमंत्री असावा असा दृष्टिकोन होता. अखेर सिनिऑरिटी आणि सामाजिक समीकरण लक्षात घेऊन जी. परमेश्वर यांना उपमुख्यमंत्री पद देण्यात आलं.
या संपूर्ण घटनाक्रमातून एक गोष्ट स्पष्ट होते की, काँग्रेसने कर्नाटकात सत्ता बदल करताना अत्यंत काळजीपूर्वक संतुलन साधलं आहे. एका बाजूला शिवकुमार यांना मुख्यमंत्रीपद देऊन नेतृत्व बदल दाखवण्यात आला आहे, तर दुसऱ्या बाजूला पक्षाची पकड मजबूत ठेवण्यासाठी विविध नेत्यांना महत्त्वाची पदे देण्यात आली आहेत.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, हा काँग्रेसचा “कंट्रोल्ड पॉवर ट्रान्सफर” मॉडेल आहे. म्हणजेच सत्ता बदलली असली तरी निर्णय प्रक्रियेवरील नियंत्रण हायकमांडकडेच राहील. यामुळे शिवकुमार यांना स्वतंत्र निर्णय घेण्याची मर्यादा राहू शकते.
कर्नाटक काँग्रेसमध्ये सध्या तीन प्रमुख गट दिसतात—शिवकुमार गट, सिद्धारमैया गट आणि दिल्ली हायकमांडचा थेट प्रभाव असलेला गट. या तीनही गटांमध्ये समतोल राखण्याचा प्रयत्न काँग्रेसने केला आहे. मात्र, हे संतुलन किती काळ टिकेल, हा मोठा प्रश्न आहे.
शिवकुमार यांना मुख्यमंत्री बनवण्यात आलं असलं तरी त्यांच्यासमोर अनेक आव्हाने आहेत. पक्षांतर्गत समन्वय, मंत्रिमंडळातील संतुलन, आणि हायकमांडच्या अपेक्षा पूर्ण करणं हे त्यांच्यासाठी महत्त्वाचं असेल. दुसरीकडे, सिद्धारमैया यांचा प्रभाव आणि त्यांचे समर्थक देखील पूर्णपणे बाजूला गेलेले नाहीत.
कर्नाटकातील या राजकीय घडामोडींमुळे राज्यातील पुढील निर्णय प्रक्रियेवर मोठा परिणाम होणार आहे. काँग्रेसने सत्ता राखली असली तरी अंतर्गत समीकरणं सतत बदलत राहतील, हे निश्चित आहे.
एकूणच पाहता, काँग्रेसने कर्नाटकात मोठा राजकीय डाव खेळत शिवकुमार यांना मुख्यमंत्रीपद दिलं असलं तरी त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवणारी यंत्रणा देखील तितकीच मजबूत ठेवली आहे. त्यामुळे हा “सत्तेचा संतुलित खेळ” पुढील काळात कसा विकसित होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागून राहणार आहे.
