मोठी बातमी! इराणचा 24 तासांत पलटवार; अमेरिकन तेलटँकरवर मिसाईल हल्ला, फारसच्या खाडीत तणाव शिगेला
मध्यपूर्वेत तणावाचे ढग अधिक गडद झाले असून अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षाने आता भीषण रूप धारण केले आहे. या युद्धाचा सहावा दिवस सुरू असताना एका मोठ्या घडामोडीने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ उडवली आहे. अमेरिकेने इराणच्या युद्धनौकेवर केलेल्या हल्ल्यानंतर अवघ्या 24 तासांत इराणने जोरदार पलटवार करत अमेरिकन तेलटँकरवर मिसाईल हल्ला केल्याचा दावा केला आहे. त्यामुळे फारसची खाडी पुन्हा एकदा युद्धाच्या छायेत आली आहे.
या घटनाक्रमामुळे जागतिक राजकारणात मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः तेल वाहतुकीचा महत्त्वाचा मार्ग असलेल्या स्ट्रेट ऑफ होर्मुज परिसरात तणाव वाढल्याने जगभरातील अर्थव्यवस्थांवर परिणाम होण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे.
अमेरिकेचा इराणी युद्धनौकेवर हल्ला
या संघर्षाची ताजी ठिणगी बुधवारी पडली. अमेरिकेच्या नौदलातील पाणबुडीने इराणच्या एका युद्धनौकेवर भीषण हल्ला केला. ही युद्धनौका भारतातून Iran कडे परतत असल्याची माहिती समोर आली आहे. या हल्ल्यात जहाजावरील मोठे नुकसान झाले असून 87 जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती इराणी माध्यमांनी दिली आहे.
या घटनेनंतर इराणमध्ये संतापाची लाट उसळली. इराणच्या लष्कराने आणि रेव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने या हल्ल्याचा बदला घेण्याची घोषणा केली होती. त्यानंतर अवघ्या 24 तासांत इराणने पलटवार केल्याचा दावा करत जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे.
इराणचा पलटवार: अमेरिकन तेलटँकर उद्ध्वस्त
Iran च्या रेव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने दिलेल्या माहितीनुसार, उत्तर फारसच्या खाडीत अमेरिकेच्या एका तेलटँकरवर मिसाईल हल्ला करण्यात आला. या हल्ल्यात जहाजाला मोठी आग लागली असून ते अद्याप समुद्रात जळत असल्याचा दावा Iran कडून करण्यात आला आहे.
Iran अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, हा हल्ला अमेरिकेने इराणी युद्धनौकेवर केलेल्या कारवाईचा थेट बदला आहे. “आमच्या सैनिकांच्या मृत्यूचा बदला घेतल्याशिवाय आम्ही शांत बसणार नाही,” असे इराणच्या लष्करी अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे. मात्र या घटनेवर अद्याप अमेरिकेकडून अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. त्यामुळे हल्ल्याबाबतची परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे.
सर्वोच्च नेत्याच्या मृत्यूनंतर तणाव वाढला
या युद्धाच्या सुरुवातीपासूनच परिस्थिती अत्यंत गंभीर बनली होती. युद्धाच्या दुसऱ्याच दिवशी झालेल्या हल्ल्यांमध्ये Iran चे सर्वोच्च नेते
Ayatollah Ali Khamenei यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली होती.
या घटनेनंतर अनेक तज्ज्ञांनी असा अंदाज व्यक्त केला होता की Iran युद्धातून माघार घेईल. परंतु प्रत्यक्षात उलट घडले. सर्वोच्च नेत्याच्या मृत्यूनंतर Iran अधिक आक्रमक झाल्याचे दिसून आले आहे. इराणच्या लष्कराने अमेरिकेला आणि इस्रायलला कठोर इशारा देत युद्ध सुरूच ठेवण्याची भूमिका घेतली आहे.
स्ट्रेट ऑफ होर्मुजवर नियंत्रणाची घोषणा
या संघर्षात आणखी एक महत्त्वाची घोषणा Iran ने केली आहे. इराणने स्पष्टपणे सांगितले आहे की युद्धकाळात Strait of Hormuz या समुद्री मार्गावर त्यांचे पूर्ण नियंत्रण असेल.
Iran ने म्हटले आहे की, या मार्गाने अमेरिका, इस्रायल किंवा त्यांना पाठिंबा देणाऱ्या देशांचे जहाज जाऊ दिले जाणार नाही. जर कोणी जाण्याचा प्रयत्न केला तर त्यांच्यावर हल्ला केला जाईल. विशेष म्हणजे Iran ने फक्त चीनच्या जहाजांना या मार्गाने जाण्याची परवानगी दिली असल्याचे सांगितले आहे.
जागतिक तेलवाहतुकीवर परिणामाची भीती
स्ट्रेट ऑफ होर्मुज हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेल वाहतूक मार्ग मानला जातो. दररोज जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल या मार्गाने वाहून नेले जाते. या मार्गावर तणाव वाढल्यास जागतिक बाजारपेठेत तेलाच्या किंमती वाढण्याची शक्यता आहे. अनेक तज्ज्ञांनी यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर मोठा परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा दिला आहे.
भारतासाठीही चिंता वाढली
या घडामोडींमुळे भारतासमोरही नवीन आव्हाने उभी राहू शकतात. भारत मोठ्या प्रमाणावर मध्यपूर्वेतील देशांकडून कच्चे तेल आयात करतो. त्यातील मोठा हिस्सा स्ट्रेट ऑफ होर्मुज मार्गाने भारतात येतो.
जर या मार्गावर निर्बंध आले किंवा युद्धामुळे वाहतूक विस्कळीत झाली, तर भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेवर परिणाम होऊ शकतो. तसेच इंधनाच्या किंमती वाढण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही.
आंतरराष्ट्रीय समुदायाची चिंता
या संघर्षामुळे आंतरराष्ट्रीय समुदायातही चिंता वाढली आहे. अनेक देशांनी दोन्ही बाजूंना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघ आणि युरोपियन देशांनी मध्यस्थीची तयारी दर्शवली असून युद्ध थांबवण्यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याची माहिती मिळत आहे. तथापि, सध्याच्या परिस्थितीत दोन्ही बाजू आक्रमक भूमिकेत असल्याने तणाव कमी होण्याची शक्यता कमी असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
पुढे काय होणार?
मध्यपूर्वेत सुरू असलेले हे युद्ध आता अधिक धोकादायक टप्प्यावर पोहोचले आहे. एका बाजूला अमेरिका आणि Israel यांची ताकद तर दुसऱ्या बाजूला Iran यांची आक्रमक भूमिका पाहता हा संघर्ष आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
जर दोन्ही देशांनी हल्ले सुरूच ठेवले, तर हा संघर्ष मोठ्या प्रादेशिक युद्धात रूपांतरित होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत जगभरातील राजकीय, आर्थिक आणि सुरक्षा परिस्थितीवर त्याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
