एकच फुफ्फुस, एकच किडनी आणि उजव्या बाजूला हृदय; 22 वर्षीय तरुणावर रोबोटिक शस्त्रक्रिया यशस्वी, नागपूर मेडिकलने रचला इतिहास
नागपूर : मध्य भारतातील सर्वात मोठ्या शासकीय वैद्यकीय संस्थांपैकी एक असलेल्या नागपूर शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालयाने (जीएमसी) वैद्यकीय क्षेत्रात आणखी एक ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. जन्मतःच अत्यंत दुर्मिळ शारीरिक रचना असलेल्या २२ वर्षीय तरुणावर अत्याधुनिक रोबोटिक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने यशस्वी हृदय शस्त्रक्रिया करण्यात आली. रुग्णाच्या शरीरात केवळ एकच फुफ्फुस, एकच किडनी होती आणि त्याचे हृदय नेहमीप्रमाणे डाव्या बाजूला नसून उजव्या बाजूला व फुफ्फुसाच्या खाली होते. अशा गुंतागुंतीच्या परिस्थितीत डॉक्टरांनी केवळ दोन तासांत अत्यंत अचूक नियोजन करत शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या पूर्ण केली आणि तरुणाला नवजीवन दिले.
ही कामगिरी केवळ नागपूर मेडिकलसाठीच नव्हे, तर महाराष्ट्रातील शासकीय आरोग्य व्यवस्थेसाठीही अभिमानास्पद मानली जात आहे. अत्याधुनिक रोबोटिक तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून अशा प्रकारची शस्त्रक्रिया यशस्वी होणे ही दुर्मिळ बाब असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.
Related News
50 वर्षे जुन्या वस्तूंचा अद्भुत खजिना! श्रेयस तळपदेच्या मराठमोळ्या घरात परंपरा, संस्कार आणि आलिशानपणाचा अप्रतिम संगम
रत्नागिरी विमानतळासाठी ऐतिहासिक MOU, कोकणच्या पर्यटनाला मिळणार नवी झेप ; 5 मोठे फायदे!
31 डिसेंबर 2026 पर्यंत आधार कार्डवरील ई-मेल अपडेट पूर्णपणे मोफत; सरकारचा मोठा निर्णय
मुंबई लोकलमध्ये झुरळाचा धक्कादायक कहर! 1 छोट्या किड्याने महिलांची उडवली तारांबळ, Viral VIDEO पाहून हसू आवरणार नाही
15 वर्षीय वैभव सूर्यवंशीची ‘New Chapter’ पोस्ट; 5 मोठे संकेत, टीम इंडियात धडाकेबाज डेब्यू की ब्रँड डील?
4 महिन्यांपासून लग्नाची तयारी! केतनचा धक्कादायक VIDEO समोर; सिया गोयलचा दावा खोटा ठरला?
धरणातून पूर्वसूचना न देता पाणी सोडल्याने 3 कामगार ट्रॅक्टरसह वाहून गेले; प्रशासनाचा धक्कादायक हलगर्जीपणा उघड
पंजाब काँग्रेसमध्ये खळबळ; अमित शहांच्या भेटीनंतर खासदार रंधावांबाबत चर्चांना उधाण , 5 घडामोडी
क्लास-1 अधिकारी किरण चौधरी प्रकरणाचा धक्कादायक खुलासा : 10 हजारांच्या लाचेने उघड झाला 3 कोटींचा खजिना!
प्रकृती अस्वस्थ असतानाही एकनाथ शिंदेंचे कडक आवाहन, पावसात प्रशासनाला अलर्ट; रुग्णालयातूनही 3 मोठे निर्णय!
44 दिवसांचा थरारक खून! बाथरूमखाली पुरला पतीचा मृतदेह; ‘दृश्यम’ आणि Crime Patrol पाहून रचला धक्कादायक कट
भांडूपमध्ये अख्खा रस्ता खचला! 7 मोठे अपडेट्स; प्रशासन अलर्ट, वाहतूक बंद
श्वास घेण्यास त्रास, धडधड वाढली आणि तपासणीत समोर आला गंभीर आजार
नागपूर येथील २२ वर्षीय साहिल सहारे गेल्या काही महिन्यांपासून श्वास घेण्यास त्रास होणे, हृदयाचे ठोके अनियमित होणे आणि अचानक धडधड वाढण्याच्या समस्येने त्रस्त होता. सुरुवातीला सामान्य हृदयविकाराचा संशय व्यक्त करण्यात आला. मात्र सखोल तपासणी केल्यानंतर त्याला एट्रियल फिब्रिलेशन (Atrial Fibrillation) हा गंभीर हृदयविकार असल्याचे स्पष्ट झाले.
या आजारामध्ये हृदयाचे ठोके अनियमित होतात. त्यामुळे रक्ताच्या गाठी तयार होण्याचा धोका वाढतो. अशा गाठी मेंदूपर्यंत पोहोचल्यास स्ट्रोक, लकवा किंवा जीवघेण्या गुंतागुंती निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे वेळेत उपचार करणे अत्यंत आवश्यक होते.
डॉक्टरांसमोर होते मोठे आव्हान
साहिलच्या उपचारांमध्ये सर्वात मोठे आव्हान त्याची दुर्मिळ शारीरिक रचना होती. जन्मतःच त्याच्याकडे एकच फुफ्फुस आणि एकच किडनी होती. याशिवाय त्याचे हृदय डाव्या बाजूला नसून उजव्या बाजूला तसेच फुफ्फुसाच्या खाली स्थित होते.
अशा परिस्थितीत पारंपरिक पद्धतीने शस्त्रक्रिया करणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकले असते. शरीरातील अवयवांच्या वेगळ्या रचनेमुळे शस्त्रक्रियेदरम्यान कोणतीही छोटी चूक गंभीर परिणाम घडवू शकत होती. त्यामुळे डॉक्टरांनी प्रत्येक तपशीलाचे बारकाईने नियोजन केले.
रोबोटिक तंत्रज्ञानाची निवड
रुग्णाची प्रकृती आणि शरीररचना लक्षात घेऊन वरिष्ठ हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. सुनील वाशिमकर यांच्या नेतृत्वाखाली तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाने अत्याधुनिक रोबोटिक पल्स फील्ड एब्लेशन (Robotic Pulse Field Ablation) तंत्राचा वापर करण्याचा निर्णय घेतला. या प्रक्रियेसाठी डॉ. अविनाश वर्मा यांचे मार्गदर्शन लाभले.
ही पद्धत पारंपरिक शस्त्रक्रियेपेक्षा अधिक अचूक मानली जाते. रोबोटिक प्रणालीमुळे डॉक्टरांना अतिशय सूक्ष्म हालचाली नियंत्रित करता येतात. त्यामुळे गुंतागुंतीच्या रुग्णांमध्येही उपचार सुरक्षितपणे करता येतात.
दोन तासांची शर्यत आणि यश
सुमारे दोन तास चाललेल्या या शस्त्रक्रियेदरम्यान डॉक्टरांनी हृदयातील अनियमित ठोके निर्माण करणाऱ्या भागावर अचूक उपचार केले. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान रुग्णाची स्थिती स्थिर ठेवण्यात यश आले.
शस्त्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर रुग्णाची प्रकृती समाधानकारक असल्याचे डॉक्टरांनी सांगितले. उपचारानंतर त्याच्या हृदयाची गती नियंत्रित झाली असून पुढील निरीक्षणाखाली त्याच्यावर उपचार सुरू आहेत.
खासगी रुग्णालयात लाखो रुपयांचा खर्च
या प्रकारच्या रोबोटिक शस्त्रक्रियेसाठी खासगी रुग्णालयांमध्ये साधारण आठ ते दहा लाख रुपयांपर्यंत खर्च येऊ शकतो. मात्र नागपूर मेडिकलमध्ये ही अत्याधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देत शासकीय रुग्णालयातही उच्च दर्जाचे उपचार शक्य असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
यामुळे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल रुग्णांनाही अत्याधुनिक उपचारांची संधी उपलब्ध होऊ शकते, असा विश्वास डॉक्टरांनी व्यक्त केला.
डॉक्टरांचे मत
डॉ. सुनील वाशिमकर यांनी सांगितले की, अशा प्रकारची शारीरिक रचना अत्यंत दुर्मिळ असते. रुग्णाच्या शरीरातील प्रत्येक अवयवाची स्थिती लक्षात घेऊन अत्यंत अचूक नियोजन करावे लागले. रोबोटिक तंत्रज्ञानामुळे शस्त्रक्रिया अधिक सुरक्षित आणि यशस्वी झाली.
त्यांच्या मते, भविष्यात शासकीय रुग्णालयांमध्येही अशा अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा अधिक व्यापक वापर होण्याची गरज आहे.
रोबोटिक पल्स फील्ड एब्लेशन म्हणजे काय?
ही हृदयातील अनियमित ठोके नियंत्रित करण्यासाठी वापरली जाणारी अत्याधुनिक उपचार पद्धत आहे. या प्रक्रियेत विद्युत पल्सच्या सहाय्याने हृदयातील दोष निर्माण करणाऱ्या पेशींवर अचूक परिणाम केला जातो. त्यामुळे आजूबाजूच्या निरोगी ऊतींना कमी इजा होते.
यामुळे उपचार अधिक सुरक्षित होतात आणि रुग्ण लवकर बरा होण्याची शक्यता वाढते.
एट्रियल फिब्रिलेशनची प्रमुख लक्षणे
- हृदयाची अनियमित धडधड
- छातीत धस्स होणे
- श्वास घेण्यास त्रास
- चक्कर येणे
- थकवा जाणवणे
- अचानक अशक्तपणा
वेळेत उपचार का आवश्यक?
या आजाराकडे दुर्लक्ष केल्यास रक्ताच्या गाठी तयार होऊन त्या मेंदूपर्यंत पोहोचू शकतात. त्यामुळे स्ट्रोकचा धोका वाढतो. तसेच हृदय निकामी होण्याचाही धोका असतो. त्यामुळे वेळेत निदान आणि उपचार महत्त्वाचे ठरतात.
शासकीय आरोग्य व्यवस्थेसाठी नवी दिशा
नागपूर मेडिकलच्या या यशामुळे शासकीय रुग्णालयांमधील आधुनिक आरोग्यसेवांबाबत नागरिकांचा विश्वास अधिक दृढ होण्याची शक्यता आहे. आजवर अत्याधुनिक रोबोटिक उपचारांसाठी खासगी रुग्णालयांवर अवलंबून राहावे लागत होते. मात्र आता सरकारी रुग्णालयातही जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध होऊ शकतात, हे या यशातून स्पष्ट झाले आहे.
२२ वर्षीय साहिल सहारेवरील ही यशस्वी रोबोटिक हृदय शस्त्रक्रिया ही केवळ एका रुग्णाचे प्राण वाचवणारी घटना नाही, तर महाराष्ट्रातील सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेच्या प्रगतीचे प्रतीक आहे. अत्यंत दुर्मिळ शारीरिक रचना, गंभीर हृदयविकार आणि गुंतागुंतीची परिस्थिती असूनही नागपूर मेडिकलच्या तज्ज्ञ डॉक्टरांनी आधुनिक रोबोटिक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने अशक्य वाटणारे आव्हान यशस्वीपणे पेलले. या कामगिरीमुळे शासकीय रुग्णालयांमध्येही उच्च दर्जाच्या आणि अत्याधुनिक उपचार सुविधा उपलब्ध होऊ शकतात, यावर पुन्हा एकदा शिक्कामोर्तब झाले आहे. भविष्यात अशा तंत्रज्ञानाचा अधिक व्यापक वापर झाल्यास हजारो गंभीर रुग्णांना नवजीवन मिळण्याचा मार्ग अधिक सुकर होऊ शकतो.
read also : https://ajinkyabharat.com/shocking-revelation-of-class-1-officer-kiran-choudhary-case-rs-10/
