पुरूष Cricket च्या तुलनेत महिला Cricket पटूंची बॅट किती छोटी असते? चेंडू, मैदानाचा परीघ आणि ताकदीचा विचार करून झालेले महत्त्वाचे बदल
Cricket म्हटलं की आजही अनेकांच्या डोळ्यांसमोर सर्वप्रथम पुरूष Cricketचं चित्र उभं राहतं. मात्र गेल्या काही वर्षांत महिला Cricket नेही प्रचंड मोठी झेप घेतली आहे. आंतरराष्ट्रीय द्विपक्षीय मालिका, वर्ल्ड कप, कॉमनवेल्थ गेम्स, आणि विशेषतः वुमन्स प्रीमियर लीग (WPL) मुळे महिला क्रिकेटला स्वतंत्र ओळख आणि मोठं व्यासपीठ मिळालं आहे. 9 जानेवारीपासून सुरू झालेल्या वुमन्स प्रीमियर लीगच्या चौथ्या पर्वामुळे महिला Cricket पुन्हा एकदा चर्चेत आलं आहे. महिनाभर चालणाऱ्या या स्पर्धेत 28 दिवसांत 22 सामने खेळले जाणार असून क्रीडाप्रेमींना दर्जेदार क्रिकेट पाहायला मिळणार आहे.
मात्र अनेकदा प्रेक्षकांच्या मनात एक प्रश्न निर्माण होतो महिला Cricket आणि पुरूष क्रिकेट यात नेमका फरक काय?
नियम जवळपास सारखे असतानाही, महिला क्रिकेटमध्ये वापरली जाणारी बॅट, चेंडू आणि मैदानाचा परीघ वेगळा का असतो? चला तर मग, महिला आणि पुरूष Cricketमधील या महत्त्वाच्या फरकांकडे सविस्तरपणे पाहूया.
महिला आणि पुरूष क्रिकेट : नियम समान, पण परिस्थिती वेगळी
आंतरराष्ट्रीय Cricket परिषदेने (ICC) महिला आणि पुरूष क्रिकेटसाठी नियम जवळपास समान ठेवले आहेत.
Related News
Pakistan ICC World Cup: ICCचा कडक इशारा! पाकिस्तानचा माज उतरवला – 7 मोठ्या घडामोडी ज्यांनी नक्वींची बोलती बंद केली
टी20 विश्वचषक 2026 वर संकट; PCB च्या निर्णयामुळे बहिष्काराची टांगती तलवार
2026: Joe Root चा वनडेतही कहर; श्रीलंकेविरुद्ध अष्टपैलू खेळी, केविन पीटरसनचा विक्रम मोडला
2026: पाकिस्तान मॅचनंतर Irfan पठाणने दाखवला क्रीडा मनाचा आदर, सोशल मीडियावर झाली चर्चेची लाट
नागपूरमध्ये भारत-न्यूझीलंड T20 मालिकेची धडाकेबाज सुरुवात
MI vs UP WPL 2026: Mumbai इंडियन्सकडे यूपीचा हिशोब चुकता करण्याची संधी
T20 World Cup 2026 : नवीन उल हक दुखापतीमुळे अफगाणिस्तान संघातून बाहेर
IPL 2026 : Mustafizur रहमान KKR संघातून बाहेर, कायदेशीर कारवाई न करण्याचा निर्णय
2026 Vaibhav Suryavanshi Out! यंदाच्या ज्युनिअर विश्वचषकात धक्कादायक निर्णय
2026 Cricket World Shocked : रुग्णालयात जीवनमरणाची लढाई; शपूर जादरानसाठी क्रिकेटविश्वाची प्रार्थना
2026: Virat कोहलीने केली श्रेयस अय्यरची नक्कल, रोहित शर्माचं हसू आवरेना
BPL मध्ये 1 मोठा स्फोट: खेळाडूंचा बहिष्कार, Bangladesh क्रिकेट बोर्ड अडचणीत
षटकांची संख्या
पावरप्ले नियम
नो-बॉल, वाईड, फ्री-हिट
डीआरएस, थर्ड अंपायर
हे सर्व नियम दोन्ही क्रिकेट प्रकारांमध्ये समान आहेत. मात्र खेळाडूंची शारीरिक क्षमता, ताकद, फिटनेस आणि खेळण्याची शैली लक्षात घेऊन काही महत्त्वाच्या बाबींमध्ये बदल करण्यात आले आहेत. यात प्रामुख्याने
बॅट
चेंडू
मैदानाचा परीघ
यांचा समावेश होतो.
महिला आणि पुरूषांच्या बॅटमधील फरक
पुरूष Cricket मधील बॅट
पुरूष Cricket पटू वापरत असलेल्या बॅटचे वजन तुलनेने जास्त असते.
बॅटचे वजन : 1134 ग्रॅम ते 1360 ग्रॅम
बॅट लांब आणि थोडी रुंद असते
जड बॅटमुळे पॉवरफुल शॉट्स खेळता येतात
मोठ्या मैदानांवर सिक्स मारणं सोपं होतं
पुरूष खेळाडूंची शारीरिक ताकद आणि बॅट स्विंग करण्याची क्षमता अधिक असल्यामुळे जड बॅट वापरणं त्यांना शक्य होतं.
महिला क्रिकेटमधील बॅट
महिला Cricket पटूंकरिता वापरली जाणारी बॅट तुलनेने हलकी आणि संतुलित असते.
बॅटचे वजन : 1049 ग्रॅम ते 1190 ग्रॅम
बॅट आकाराने थोडी लहान
स्विंग करायला सोपी
शॉट प्लेसमेंट आणि टाइमिंगवर भर
महिलांची नैसर्गिक शारीरिक ताकद आणि बॅट फिरवण्याची क्षमता लक्षात घेऊन बॅट हलकी ठेवण्यात आली आहे. यामुळे खेळाडूंना दुखापतीचा धोका कमी होतो आणि खेळ अधिक नैसर्गिक पद्धतीने खेळता येतो.
बॅटच्या हँडलमध्ये फरक
पुरूष बॅट हँडल : सुमारे 35 ते 36 मिमी
महिला बॅट हँडल : सुमारे 34 ते 36 मिमी
महिला Cricket पटू प्रामुख्याने शॉर्ट हँडल किंवा हिरो साइज बॅट वापरतात.
बॅटची लांबी खेळाडूच्या उंचीवर आणि हाताच्या लांबीवरही अवलंबून असते.
महिला आणि पुरूष क्रिकेटमधील चेंडूचा फरक
Cricket मध्ये चेंडू हा खेळाचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. वेग, स्विंग, सीम मूव्हमेंट आणि बाऊन्स हे सर्व घटक चेंडूच्या वजनावर आणि बनावटीवर अवलंबून असतात.
पुरूष क्रिकेटमधील चेंडू
वजन : 155 ते 165 ग्रॅम
जड असल्यामुळे वेग जास्त
बाऊन्स आणि कॅरी अधिक
फास्ट बॉलर्सना अतिरिक्त धार
महिला क्रिकेटमधील चेंडू
वजन : 140 ते 151 ग्रॅम
पुरूषांच्या तुलनेत हलका
स्विंग मिळण्याची शक्यता जास्त
महिलांच्या ताकदीनुसार संतुलित
दोन्ही क्रिकेटमध्ये चेंडूचा आकार (साईज) जवळपास सारखाच असतो.
मात्र महिलांची ताकद, रन-अप स्पीड आणि बॉलिंग अॅक्शन लक्षात घेऊन चेंडू हलका ठेवण्यात आला आहे.
यामुळे महिलांच्या सामन्यांमध्ये स्विंग बॉलिंग अधिक प्रभावी दिसून येते.
क्रिकेट मैदानाच्या परीघातील फरक
पुरूष क्रिकेट मैदानाचा परीघ
आयसीसी नियमानुसार : 27.43 मीटर (90 फूट)
मोठा परीघ असल्यामुळे सिक्स मारण्यासाठी जास्त ताकद लागते आणि फील्डिंगही आव्हानात्मक ठरते.
महिला क्रिकेट मैदानाचा परीघ
आयसीसी नियमानुसार : 23 मीटर (75 फूट)
महिला खेळाडूंच्या ताकदीचा विचार करून मैदानाचा परीघ थोडा कमी ठेवण्यात आला आहे.
याचा फायदा असा
पॉवरप्लेमध्ये आक्रमक खेळ शक्य
सिक्स आणि बाउंड्रीचे प्रमाण वाढते
सामने अधिक रंगतदार होतात
महिला क्रिकेटमध्ये बदल का आवश्यक होते?
काही जण विचारतात की महिला क्रिकेटसाठी वेगळे नियम का?
मात्र हा भेदभाव नसून शास्त्रीय समायोजन (Scientific Adjustment) आहे.
महिलांची शरीररचना वेगळी असते
स्नायूंची ताकद आणि उर्जा वेगळी असते
खेळाडूंना सुरक्षितता आणि कामगिरी दोन्ही महत्त्वाच्या
यामुळे बॅट, चेंडू आणि मैदानाच्या परीघात बदल करून महिला क्रिकेट अधिक स्पर्धात्मक आणि मनोरंजक बनवण्यात आले आहे.
वुमन्स प्रीमियर लीगमुळे बदललेलं चित्र
वुमन्स प्रीमियर लीगमुळे
महिला क्रिकेटपटूंना आर्थिक स्थैर्य मिळालं
युवा खेळाडूंना मोठं व्यासपीठ मिळालं
प्रेक्षकांची संख्या वाढली
महिला क्रिकेटचा दर्जा उंचावला
आज महिला क्रिकेट केवळ “पुरूष क्रिकेटची छोटी आवृत्ती” राहिलेली नाही, तर स्वतंत्र ओळख निर्माण करणारा खेळ बनला आहे.
महिला आणि पुरूष क्रिकेट दिसायला जरी सारखं वाटत असलं, तरी त्यामागील शास्त्र, नियोजन आणि समायोजन वेगळं आहे. बॅट, चेंडू आणि मैदानाचा परीघ हे बदल महिलांच्या ताकदीला आणि क्षमतेला अनुरूप आहेत. यामुळे महिला क्रिकेट अधिक सुरक्षित, प्रभावी आणि मनोरंजक बनलं आहे.
वुमन्स प्रीमियर लीगसारख्या स्पर्धांमुळे हे फरक अधिक ठळकपणे समोर येत असून, महिला क्रिकेटचा सुवर्णकाळ सुरू झाल्याचं स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/2026-actress-vallari-virajcha-accident/
