रोहित पवारांची केंद्रीय उड्डाणमंत्र्यांना हटवण्याची मागणी; बारामती विमान दुर्घटनेवरून राजकारण तापले
बारामतीतील भीषण विमान दुर्घटनेनंतर राज्य आणि राष्ट्रीय पातळीवर राजकारण चांगलेच तापले आहे. शरद पवार गटाच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसचे (NCP-SP) आमदार रोहित पवार यांनी केंद्रीय नागरी उड्डाण मंत्री के. राममोहन नायडू यांना पदावरून हटवण्याची मागणी केली आहे. त्यांनी आरोप केला की, दुर्घटनेतील VSR कंपनीला वाचवण्याचा प्रयत्न सुरू असून, मंत्री आणि त्यांच्या पक्षातील वरिष्ठ नेते कंपनीच्या मालकांच्या निकटवर्तीय आहेत.
मुंबईत आयोजित पत्रकार परिषदेत रोहित पवार यांनी थेट आरोप करत म्हटले की, “ज्या VSR कंपनीचे लियरजेट 45 विमान 28 जानेवारी रोजी बारामतीत कोसळले, त्या कंपनीला वाचवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. एविएशन मंत्री नायडू आणि त्यांच्या पक्षातील काही वरिष्ठ नेते कंपनीच्या मालकांच्या जवळचे आहेत.” या वक्तव्यामुळे प्रकरणाने नवे राजकीय वळण घेतले आहे.
बारामतीतील दुर्घटना आणि राजकीय परिणाम
28 जानेवारी रोजी सकाळी VSR वेंचर्स कंपनीचे लियरजेट 45 विमान मुंबईहून बारामतीकडे रवाना झाले होते. सकाळी 8.10 वाजता उड्डाण केलेले हे विमान सुमारे 8.45 वाजता कोसळले. या दुर्घटनेत महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यासह पाच जणांचा मृत्यू झाला. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांपूर्वी अजित पवार बारामतीत चार सभा घेणार होते.
बारामती विमान दुर्घटनेनंतर दुसऱ्या दिवशी विमानाचा ब्लॅक बॉक्स सापडला. मात्र नागरी उड्डाण मंत्रालयाने जाहीर केले की, दुर्घटनेनंतर लागलेल्या आगीमुळे ब्लॅक बॉक्सला नुकसान झाले आहे. याच मुद्द्यावरून रोहित पवार यांनी शंका उपस्थित केली.
ब्लॅक बॉक्सवरून वाद
नागरी उड्डाण मंत्रालयाने सांगितले की, दुर्घटनेनंतर विमानाला आग लागली आणि प्रचंड उष्णतेमुळे ब्लॅक बॉक्सचे नुकसान झाले. एअरक्राफ्ट एक्सीडेंट इन्वेस्टिगेशन ब्युरो (AAIB) तपास करत असून, डिजिटल फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (DFDR) मधील डेटा यशस्वीरीत्या डाउनलोड करण्यात आला आहे. हा रेकॉर्डर L3-कम्युनिकेशन्स कंपनीने बनवला आहे.
कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR), जो अमेरिकन कंपनी हनीवेलने बनवला आहे, त्याची सखोल तांत्रिक तपासणी सुरू असून डेटा रिकव्हरीसाठी कंपनीची मदत घेण्यात येत आहे.
मात्र रोहित पवार यांनी या दाव्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत म्हटले, “ब्लॅक बॉक्स भीषण आग आणि स्फोट झेलू शकतो, पण महाराष्ट्राच्या राजकारणातून वाचू शकत नाही.” या वक्तव्यामुळे राजकीय वातावरण अधिकच ढवळून निघाले आहे.
तज्ज्ञांचे मत काय?
बारामती विमान तज्ज्ञांच्या मते, ब्लॅक बॉक्स 1100 अंश सेल्सियस तापमान एका तासापर्यंत आणि 260 अंश तापमान दहा तासांपर्यंत सहन करू शकतो. तो टायटॅनियम किंवा स्टेनलेस स्टीलपासून बनवला जातो आणि विमानाच्या शेपटीजवळील सुरक्षित भागात बसवला जातो. त्यामुळे तो पूर्णपणे जळून नष्ट होणे जवळपास अशक्य मानले जाते. याच पार्श्वभूमीवर NCP-SP ने पारदर्शक तपासाची मागणी केली आहे.
CBI चौकशीची मागणी
अजित पवार यांच्या पत्नी आणि महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेऊन CBI चौकशीची मागणी केली. त्यांच्या सोबत पार्थ पवार, सुनील तटकरे, प्रफुल्ल पटेल आणि हसन मुश्रीफ उपस्थित होते. सुनेत्रा पवार यांनी मुख्यमंत्रीांना पत्र देऊन निष्पक्ष तपासाची मागणी केली. तटकरे यांनी सांगितले की, मुख्यमंत्री यांनी केंद्रीय गृहमंत्रालयाशी चर्चा करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
DGCA आणि AAIBची भूमिका
नागरी उड्डाण महासंचालनालयाने (DGCA) स्पष्ट केले की, तपास पूर्णपणे तांत्रिक आणि आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार केला जात आहे. ICAO Annex-13 च्या नियमानुसार तपास सुरू असून निष्पक्ष आणि पुराव्यावर आधारित निष्कर्ष काढले जातील. तपास पूर्ण होईपर्यंत अटकळी न लावण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
राजकीय अटकळी आणि रोहित पवारांचे संकेत
रोहित पवार यांनी दुर्घटनेमागे दोन शक्यता व्यक्त केल्या
शरद पवार गटाचा अजित पवार गटासोबत विलय आणि NDA मध्ये प्रवेशाच्या चर्चा
विलयानंतर अजित पवार NDA सोडण्याच्या शक्यता
“काही लोक या दोन्ही शक्यतांमुळे नाराज होते,” असे रोहित पवार म्हणाले. या विधानामुळे प्रकरणाला राजकीय षडयंत्राचा रंग मिळाला आहे.
ब्लॅक बॉक्स म्हणजे काय?
ब्लॅक बॉक्समध्ये दोन उपकरणे असतात
• फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (FDR/DFDR)
• कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR)
ब्लॅक बॉक्स हे विमानातील अत्यंत महत्त्वाचे उपकरण मानले जाते. यात प्रामुख्याने दोन भाग असतात – फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (FDR) आणि कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR). फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर विमानाचा वेग, उंची, इंजिनची कार्यस्थिती, दिशा, नियंत्रण यंत्रणांची हालचाल अशा शेकडो तांत्रिक बाबींची नोंद ठेवतो. तर कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर पायलट आणि सहपायलट यांच्यातील संभाषण, एअर ट्रॅफिक कंट्रोलशी झालेला संवाद तसेच कॉकपिटमधील इतर ध्वनी रेकॉर्ड करतो. दुर्घटना घडल्यानंतर या दोन्ही उपकरणांमधील माहिती तपास अधिकाऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरते.
या डेटाच्या आधारे दुर्घटनेपूर्वी नेमकी कोणती परिस्थिती निर्माण झाली होती, तांत्रिक बिघाड होता की मानवी चूक, याचा सखोल अभ्यास केला जातो. ब्लॅक बॉक्स अत्यंत मजबूत धातूपासून बनवलेला असल्याने तो भीषण आग, स्फोट किंवा प्रचंड दाब सहन करू शकतो. त्यामुळे दुर्घटनेनंतरही त्यातील माहिती सुरक्षित राहण्याची शक्यता जास्त असते. म्हणूनच कोणत्याही विमान अपघाताच्या तपासात ब्लॅक बॉक्स हा सर्वात महत्त्वाचा पुरावा मानला जातो.
सध्या तपास सुरू असून अंतिम अहवालाची प्रतीक्षा आहे. दरम्यान, केंद्रीय मंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी, CBI चौकशीची मागणी आणि ब्लॅक बॉक्सवरील शंका यामुळे प्रकरण अधिकच संवेदनशील बनले आहे. राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांची एकच अपेक्षा आहे .सत्य बाहेर यावे आणि दोषींवर कारवाई व्हावी.
