India-EU FTA : भारत आणि युरोपियन संघाचा मुक्त व्यापार करार, अमेरिकेतून नाराजी
जागतिक व्यापारी वातावरणात मोठा बदल घडत आहे. भारत आणि युरोपियन संघ (EU) यांच्यात मुक्त व्यापार करार (Free Trade Agreement – FTA) झाला असून, त्यातून जवळपास 97 टक्के उत्पादनांवरील टॅरिफ कमी होणार आहेत किंवा संपवले जाणार आहेत. हा ऐतिहासिक करार जागतिक स्तरावर लक्ष वेधून घेत आहे आणि विशेषतः अमेरिका यासाठी खूपच अस्वस्थ झाली आहे.
अमेरिकेचे राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या काळातील ट्रेजरी सचिव स्कॉट बेसेंट यांनी या करारावर पुन्हा एकदा आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. त्यांच्या वक्तव्यांतून स्पष्ट होते की, अमेरिकेला भारत आणि EU मधील या करारामुळे तणाव निर्माण झाला आहे. त्यांच्या मते, युरोपियन संघाने युक्रेनला दिलेला आश्वासक पाठिंबा व्यापारी हिताच्या तुलनेत मागे ठेवला आहे, आणि आता कमर्शिअल फायदा त्यांना महत्त्वाचा वाटतो.
भारत-EU FTA : वैशिष्ट्ये आणि महत्त्व
भारत आणि युरोपियन संघ यांच्यातील हा मुक्त व्यापार करार जगातील सर्वांत मोठ्या व्यापार करारांपैकी एक मानला जात आहे. यामध्ये खालील बाबी महत्त्वाच्या आहेत:
Related News
अमेरिका-इराण युद्ध थांबणार? Donald Trump यांचे मोठे संकेत, एका तासात बदलले भूमिका
इराण-इस्रायल युद्ध पेटलं; चीनची एंट्री, जगात तणाव शिगेला!
इराण-अमेरिका युद्ध: परिस्थिती, जागतिक परिणाम आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांचे आवाहन
इराण-इस्रायल युद्ध : रशियाला फायदा, चीनला अब्जावधी डॉलर्सचा तोटा
युद्धाच्या सावटाखाली चीनचा सोन्याचा जोर: भाव आकाशाला भिडणार?
इराण-यूएस-इस्रायल युद्ध: भारत-इराणमध्ये गुप्त करार? होर्मुझमध्ये भारतीय जहाज सुरक्षित
भारतासाठी इराण-इस्रायल युद्धाचे गंभीर परिणाम: आर्थिक संकटाची शक्यता
महाराष्ट्र बजेट 2026: कर्ज काढून फटाके वाजवणारा अर्थसंकल्प, शेतकऱ्यांसाठी अपुरा धोरण
अमेरिका–इराण युद्ध: मध्य पूर्वेत तणाव, आज सातवा दिवस सुरू
China Economic Growth Crisis 2026: धक्कादायक घसरण! 36 वर्षांतील सर्वात कमी विकास दर; भारतासाठी 5 मोठ्या संधी
भारत-यूएस व्यापार करारावर नवीन वळण, करार पुन्हा चर्चा करताना
Maharashtra Liquor Policy 2026: मोठा धक्कादायक निर्णय! 3 सणांवर मद्यविक्रीला परवानगी
97 टक्के उत्पादनांवरील टॅरिफ कमी होणे किंवा संपवणे – यामुळे भारत आणि EU मधील वस्तूंचा व्यापार जलद आणि स्वस्त होईल.
व्यापारात पारदर्शकता वाढवणे – करारामुळे गुंतवणूकदार आणि व्यापार करणाऱ्यांसाठी नियम अधिक स्पष्ट होतील.
जागतिक बाजारात भारताची स्थिती बळकट करणे – EU सोबत या करारामुळे भारताला जागतिक स्तरावर मोठा लाभ मिळेल.
ऊर्जा आणि कच्चा माल – युरोप भारताकडून रिफाइंड तेल खरेदी करतो, जे रशियाकडून मिळते, आणि हा भाग व्यापारात महत्त्वाचा ठरतो.
युरोपियन आयोगाच्या अध्यक्ष उर्सुला वॉन डेर लेयेन यांनी या कराराला “Mother of All Deals” म्हटले आहे, ज्याद्वारे भारत आणि EU मधील व्यापाराच्या सर्व क्षेत्रात टॅरिफ कमी करण्याचा उद्देश साधला जाईल.
अमेरिकेची नाराजी : बेसेंटचे वक्तव्य
स्कॉट बेसेंट यांनी CNBC शी बोलताना स्पष्ट केले की, युरोपियन संघाने युक्रेनच्या समर्थनाला प्राधान्य न देता आपला व्यापारी फायदा पाहिला आहे. त्यांच्या मते:
EU ने भारतासोबत FTA करार करून आपला अवलंबित्व अमेरिका पेक्षा कमी केले आहे.
रशियन तेल खरेदी करणाऱ्या भारतासोबत मदत ऑफ ऑल डील करत असल्याचे अमेरिकेला पटलेले नाही.
“जे त्यांच्यासाठी चांगले आहे तेच त्यांनी केले पाहिजे, पण मला युरोपियन लोक खूप निराशाजनक वाटतात,” असे बेसेंट यांनी वक्तव्य केले.
भारतात अमेरिकेकडून आयात केलेल्या सामानावर 50 टक्के टॅरिफ आहे, जो रशियन तेल खरेदीमुळे लावण्यात आला आहे.
बेसेंट यांच्या मते, जर भारताने रशियाकडून तेल खरेदी कमी केली, तर अमेरिका कदाचित टॅरिफ कमी करण्याचा विचार करू शकते. तथापि, सध्या अमेरिकेची नाराजी स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
जागतिक व्यापारात बदल : भारताची भूमिका
भारताने EU सोबत FTA करार करून आपली जागतिक व्यापारातील भूमिका बळकट केली आहे. यामुळे खालील बाबी महत्त्वाच्या ठरतात:
निर्यात वाढीची संधी – भारतीय वस्तू आणि सेवा युरोपियन बाजारपेठेत अधिक प्रमाणात उपलब्ध होतील.
आयात खर्च कमी करणे – EU मधून आयात केलेल्या वस्तूंसाठी टॅरिफ कमी केल्यामुळे भारताला फायदेशीर स्थिती मिळेल.
ग्लोबल सप्लाय चेनमध्ये सहभाग वाढवणे – भारतीय उद्योगांना जागतिक सप्लाय चेनमध्ये अधिक भूमिका मिळेल.
ऊर्जा सुरक्षा – भारत EU सोबत व्यापारातून रशियन तेलावर अवलंबित्व कमी करण्यासाठी योग्य दिशा मिळवू शकतो.
FTA करारामुळे भारताचे निर्यातदार, व्यापारी, गुंतवणूकदार यांना मोठा फायदा होईल. युरोपियन संघाने भारतासोबत सहकार्य करून जागतिक व्यापारातील आपले स्थान अधिक मजबूत केले आहे.
अमेरिकेवर परिणाम
अमेरिकेने भारतासोबत FTA करार न करता आपल्या हिताला प्राधान्य दिले आहे.
भारताच्या EU सोबतच्या करारामुळे अमेरिकेची व्यापार धोरणे थोडी खचली आहेत.
EU ने भारतासोबत केलेल्या करारामुळे अमेरिकेचे जागतिक व्यापारातील प्रभाव कमी होण्याची शक्यता आहे.
अमेरिकी अधिकारी निराश आहेत, विशेषतः जेव्हा EU ने जुलैमध्ये अमेरिकेसोबत फ्रेमवर्क एग्रीमेंट केले, पण टॅरिफ कमी केले नाहीत.
यामुळे अमेरिका भारत-EU व्यापार करारावर अधिक लक्ष ठेवत आहे आणि आवश्यक तेवढे विरोधक पाऊल उचलत आहे.
भारतासाठी संधी
EU सोबत FTA करारामुळे भारताला 97 टक्के उत्पादनांवरील टॅरिफ कमी करणे किंवा संपवणे याचा फायदा मिळतो.
भारतीय उत्पादनांचा युरोपियन बाजारात प्रवेश सुलभ होतो.
करारामुळे नवीन उद्योग आणि रोजगार संधी निर्माण होतात.
ऊर्जा खरेदीमध्ये बदल करून भारत जागतिक बाजारात अधिक सुरक्षित स्थितीत येऊ शकतो.
युरोपियन संघाने भारतासोबत करार करून अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा विचार केला आहे. त्यामुळे भारतासाठी ही एक ऐतिहासिक संधी ठरते.
भारत आणि युरोपियन संघामध्ये झालेला FTA करार जागतिक व्यापारी वातावरणात मोठा बदल घडवून आणतो आहे. यामुळे:
भारताच्या निर्यातदारांना मोठा फायदा मिळतो.
युरोपियन संघासह भारताचा व्यापार अधिक सुलभ होतो.
अमेरिका या करारामुळे अस्वस्थ आहे, कारण त्यांच्या आर्थिक हिताला धोका निर्माण होतो.
FTA करारामुळे जागतिक स्तरावर भारताची प्रतिष्ठा आणि व्यापारी स्थिती मजबूत होईल. हा करार केवळ आर्थिक दृष्ट्या नाही, तर राजकीय आणि कूटनीतिक दृष्ट्या देखील महत्त्वाचा आहे.
डिस्क्लेमर: या लेखात दिलेली माहिती स्रोतांवर आधारित आहे. जागतिक व्यापार आणि कूटनीतीतील बदल सतत होत असल्यामुळे वाचकांनी अद्ययावत माहितीचे पालन करणे आवश्यक आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/%e0%a4%a8%e0%a4%96%e0%a4%be%e0%a4%82/
