अमेरिका-इराण संघर्षाचा भारताला फायदा? परकीय चलनसाठ्यात विक्रमी वाढ; जागतिक तणावातही दिलासा
मध्य पूर्वेत वाढत चाललेल्या अमेरिका आणि इराण संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम होत असताना भारतासाठी मात्र दिलासादायक आर्थिक चित्र समोर आले आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत अस्थिरता निर्माण झाली असली तरी भारताचा परकीय चलनसाठा ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचला आहे. Reserve Bank of India (RBI) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार भारताच्या विदेशी चलन गंगाजळीत मोठी वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
मध्य पूर्वेत तणाव वाढला; अमेरिकेची सैन्य तैनाती
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष पुन्हा एकदा तीव्र झाला आहे. United States ने मध्य पूर्वेत दोन युद्धनौका आणि शेकडो फायटर जेट तैनात केल्याचे वृत्त आहे. हा निर्णय रणनीतिक दृष्टिकोनातून महत्त्वाचा मानला जात असून तणाव कमी होण्याऐवजी वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
दुसरीकडे Iran नेही आक्रमक भूमिका कायम ठेवली आहे. इराणने Russia सोबत ओमानच्या खाडीत संयुक्त युद्धसराव सुरू केला आहे. हा सराव अमेरिकेसाठी स्पष्ट इशारा मानला जात आहे. मध्य पूर्वेतील या घडामोडींमुळे आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारावरही परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.
भारतासाठी आनंदाची बातमी; परकीय चलनसाठ्यात विक्रमी वाढ
जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या आर्थिक स्थितीबाबत सकारात्मक संकेत मिळाले आहेत. Reserve Bank of India च्या अहवालानुसार 6 फेब्रुवारी रोजी भारताचा परकीय चलनसाठा 717.06 अब्ज डॉलर इतका होता. त्यानंतर मागील आठवड्यात तब्बल 8.66 अब्ज डॉलरची वाढ नोंदवण्यात आली आणि साठा 725.72 अब्ज डॉलरवर पोहोचला. हा आतापर्यंतचा भारताचा सर्वोच्च विदेशी चलनसाठा मानला जात आहे.
परकीय चलनसाठ्यातील वाढ ही भारताच्या आर्थिक स्थैर्यासाठी महत्त्वाची बाब आहे. आयात खर्च भागवण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय आर्थिक जोखीम कमी करण्यासाठी मजबूत विदेशी गंगाजळी आवश्यक असते. त्यामुळे ही वाढ भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी सकारात्मक संकेत मानली जात आहे.
सोन्याच्या साठ्यातही वाढ
भारताच्या सोन्याच्या साठ्यामध्ये देखील वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे. सोन्याच्या साठ्याचे मूल्य 4.99 अब्ज डॉलरने वाढून 128.46 अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहे. सोन्याचा साठा हा आर्थिक सुरक्षिततेचा महत्त्वाचा घटक मानला जातो.
जागतिक आर्थिक अस्थिरतेच्या काळात सोन्याला सुरक्षित गुंतवणूक मानले जाते. त्यामुळे मध्यवर्ती बँका सोन्याचा साठा वाढवण्यावर भर देतात. भारतानेही या धोरणाचा अवलंब केल्याचे दिसून येते.
IMF राखीव निधीत वाढ
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीमध्ये (IMF) भारताच्या राखीव निधीतही वाढ झाली आहे. International Monetary Fund मधील भारताचा राखीव निधी 1.9 कोटी डॉलरने वाढून 4.73 अब्ज डॉलरवर पोहोचला आहे. ही वाढ भारताच्या आंतरराष्ट्रीय आर्थिक विश्वासार्हतेचे प्रतीक मानली जात आहे.
डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती
सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात US Dollar च्या तुलनेत भारतीय रुपयामध्ये काही प्रमाणात घसरण सुरू आहे. मात्र परकीय चलनसाठ्यातील वाढ आणि मजबूत आर्थिक धोरणामुळे भविष्यात स्थैर्य मिळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
अमेरिका टॅरिफ निर्णयाचा परिणाम
अमेरिकेतील न्यायालयाने माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांच्या टॅरिफ धोरणावर प्रश्न उपस्थित केल्याचे वृत्त आहे. न्यायालयाने टॅरिफ निर्णय बेकायदेशीर असल्याचे मत व्यक्त केले. मात्र ट्रम्प यांनी पुन्हा 10 टक्के अतिरिक्त टॅरिफ लावण्याचा निर्णय घेतल्याची चर्चा आहे. या निर्णयाचा जागतिक व्यापारावर परिणाम होण्याची शक्यता असून भारतासह अनेक देशांच्या निर्यात धोरणावर दबाव येऊ शकतो.
पाकिस्तान आणि चीनची प्रतिक्रिया?
मध्य पूर्वेतील संघर्ष आणि भारताच्या आर्थिक प्रगतीमुळे काही देशांमध्ये अस्वस्थता असल्याची चर्चा आहे. विशेषतः Pakistan आणि China यांच्या आर्थिक व रणनीतिक धोरणांवर या घडामोडींचा परिणाम होऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
भारताच्या अर्थव्यवस्थेला बळकटी
जागतिक आर्थिक अस्थिरतेच्या काळात भारताची आर्थिक स्थिती तुलनेने मजबूत दिसून येत आहे. आंतरराष्ट्रीय अमेरिका बाजारपेठेत सुरू असलेल्या चढउतारांमुळे अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर दबाव निर्माण झाला असला तरी भारताने आर्थिक शिस्त आणि संतुलित धोरणांवर भर दिला आहे. Reserve Bank of India कडून घेतले जाणारे निर्णय आणि सरकारचे धोरण यामुळे आर्थिक स्थैर्य राखण्यास मदत होत आहे. परकीय गुंतवणूक आकर्षित करण्यासाठी विशेष प्रयत्न केले जात असून, उद्योग क्षेत्राला प्रोत्साहन दिले जात आहे.
निर्यात वाढवण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि उत्पादन क्षमता वाढवण्यावर भर देण्यात आला आहे. जागतिक पुरवठा साखळीतील बदलांमुळे भारताला नवीन संधी निर्माण होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. भविष्यात डिजिटल अर्थव्यवस्था, स्टार्टअप क्षेत्र आणि उत्पादन उद्योगाच्या विस्तारामुळे भारताला मोठा आर्थिक फायदा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, दीर्घकालीन विकासासाठी धोरणात्मक गुंतवणूक आणि आर्थिक नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे.
अमेरिका आणि इराण संघर्षामुळे जागतिक तणाव वाढला असला तरी भारतासाठी आर्थिकदृष्ट्या सकारात्मक संकेत मिळत आहेत. परकीय चलनसाठ्यात झालेली विक्रमी वाढ ही भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाची उपलब्धी मानली जात आहे. मात्र आंतरराष्ट्रीय व्यापारातील बदल आणि टॅरिफ धोरणांचा परिणाम भविष्यात लक्षात ठेवावा लागणार आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/no-tax-no-matter-how-much-income-you-earn-or-generate-no-tax/
