2025-26 साखर हंगामात जोरदार वाढ; महाराष्ट्राने उत्तर प्रदेशाला मागे टाकले

साखर

देशातील साखरेच्या उत्पादनात जोरदार वाढ; महाराष्ट्राने उत्तर प्रदेशाला मागे टाकले

भारताच्या साखर उद्योगासाठी २०२५–२६ हंगामाची सुरुवात अत्यंत मजबूत राहिली आहे. नॅशनल फेडरेशन ऑफ को-ऑपरेटिव्ह शुगर फॅक्ट्रीज लिमिटेड (NFCSF) च्या ताज्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर ते डिसेंबर २०२५ या कालावधीत देशातील साखरेचे सरासरी उत्पादन २३.४३ टक्क्यांनी वाढून ११.८३ मिलियन टन झाले आहे. मागील वर्षी याच काळात उत्पादन ९.५६ मिलियन टन होते.

साखरेच्या उत्पादनातील वाढीमागे प्रमुख कारण महाराष्ट्रातील साखर उत्पादनाची जोरदार वाढ असल्याचे दिसून येते. NFCSF ने बुधवारी जारी केलेल्या निवेदनात सांगितले की, ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत देशभरात सुमारे ४९९ साखर कारखाने गळीप हंगामात सहभागी झाले आणि १३४ मिलियन टन ऊसाचे गाळप झाले. परिणामी, ११.८ मिलियन टन साखरेचे उत्पादन झाले, तर सरासरी साखरेची रिकव्हरी ८.८३ टक्के राहिली.

महाराष्ट्रातील उत्पादनाचा उछाल

महाराष्ट्राने साखर उत्पादनात मोठी कामगिरी बजावली आहे. गेल्या काही वर्षांपासून महाराष्ट्रात साखरेच्या हंगामात सतत वाढ होत असून, २०२५–२६ हंगामाच्या सुरुवातीला महाराष्ट्राचे उत्पादन देशभरात सर्वाधिक ठरले. हे उत्पादन देशातील इतर राज्यांच्या तुलनेत अधिक ठरल्याने, महाराष्ट्राने पारंपरिक साखर उत्पादक उत्तर प्रदेशाला मागे टाकल्याचा नोंद घेण्यासारखा आहे.

Related News

महाराष्ट्रातील या वाढीमागे उत्तम पिकवणूक धोरण, कारखाने कार्यक्षम बनवणे, आणि ऊस शेतकऱ्यांसाठी सुधारित सहाय्यक योजना यासारखे घटक कार्यरत असल्याचे पाहायला मिळते. या उपाययोजनांमुळे महाराष्ट्रात उच्च दर्जाचे साखर उत्पादन सुनिश्चित झाले आहे, ज्याचा देशाच्या घरगुती बाजारावर आणि उद्योगावर सकारात्मक परिणाम होत आहे.

उत्तर प्रदेशात उत्पादन सुधारणा

देशातील सर्वात मोठा साखर उत्पादक राज्य म्हणून उत्तर प्रदेश अद्याप महत्त्वाचे स्थान राखले आहे. ऑक्टोबर–डिसेंबर २०२५ दरम्यान उत्तर प्रदेशात साखर उत्पादन ३.५६ मिलियन टन झाले, जे मागील वर्षीच्या ३.२६ मिलियन टनच्या उत्पादनापेक्षा वाढले आहे.

  • महाराष्ट्राच्या तुलनेत ही वाढ कमी असली तरी, उत्तर प्रदेश आतापर्यंत देशातील सर्वाधिक साखर उत्पादक राज्य आहे.

  • या राज्यातील उत्पादनातील वाढ घरगुती बाजारातील पुरवठा स्थिर ठेवण्यास आणि उद्योगाच्या वाढीस मदत करेल.

उत्तर प्रदेशातल्या साखर उद्योगात सुधारणा हे ऊस पिकवणीतील तंत्रज्ञान सुधारणा, कारखान्यांची क्षमता वाढवणे आणि बाजारात नियोजन यामुळे झाली आहे.

कर्नाटक आणि इतर राज्यांचे योगदान

कर्नाटकातील साखर उत्पादन देखील वाढले असून, ऑक्टोबर–डिसेंबर २०२५ मध्ये २.२१ मिलियन टन झाले आहे. मागील वर्षी या काळात उत्पादन २.०५ मिलियन टन होते.

  • गुजरातमध्ये २,८५,००० टन,

  • बिहारमध्ये १,९५,००० टन,

  • आणि उत्तराखंडमध्ये १,३०,००० टन साखरेचे उत्पादन झाले आहे.

या राज्यांचे योगदान अपेक्षेपेक्षा कमी असले तरी, राष्ट्रीय उत्पादनात त्यांची भूमिका महत्त्वाची ठरली आहे. विशेषतः गुजरात आणि बिहारसारख्या राज्यांनी स्थानिक बाजारात पुरवठा सुनिश्चित केला, तर उत्तराखंडने उच्च दर्जाची साखर पुरवली.

संपूर्ण हंगामाचा अंदाज

NFCSF ने संपूर्ण २०२५–२६ साखर हंगामासाठी ३१.५ मिलियन टन साखर उत्पादनाचे अंदाज वर्तवले आहेत. यामध्ये सुमारे ३.५ मिलियन टन साखरेचा इथेनॉल उत्पादनासाठी डायव्हर्जन समाविष्ट केलेले नाही. जर सध्याचा वेग कायम राहिला, तर देशातील साखरेचे प्रमाण मजबूत राहण्याची शक्यता आहे.

  • घरगुती बाजारातील किंमतीवर दबाव कमी राहण्याची शक्यता आहे.

  • इथेनॉल ब्लेंडिंगच्या योजनेला समर्थन मिळेल.

  • एकूण हंगामाच्या मजबूत सुरुवातीमुळे साखर उद्योगाला दिलासा मिळाला आहे.

साखरेच्या उत्पादनाची ही वाढ शेतकऱ्यांसाठी उत्साहवर्धक ठरली आहे, कारण उत्पादन वाढल्यास ऊसापासून जास्त उत्पन्न मिळेल. यामुळे ऊस पिकवणीतील गुंतवणूक आणि तंत्रज्ञान वापर वाढीस मदत होईल.

बाजारातील परिणाम आणि धोरणात्मक महत्त्व

साखरेच्या उत्पादनात वाढ झाल्याने:

  1. घरगुती बाजारात साखरेची किंमत स्थिर राहण्याची शक्यता आहे.

  2. इथेनॉल निर्मिती आणि ब्लेंडिंग योजनेसाठी पुरवठा सुनिश्चित होईल.

  3. उद्योगासाठी उत्पादनाचा अंदाज आणि नियोजन सोपे होईल.

साखरेच्या हंगामाच्या सुरुवातीच्या आकडेवारीवरून दिसते की, उद्योग आणि धोरणनिर्माते पुढील महिन्यांमध्ये उत्पादन आणि पुरवठ्याच्या आकडेवारीवर आधारित महत्त्वाचे निर्णय घेतील.

शेतकऱ्यांसाठी संदेश

साखर उत्पादन वाढल्याने शेतकऱ्यांना उत्पादनावरून जास्त फायदा, अधिक नफा आणि बाजारपेठेत स्थिरता मिळेल. महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि कर्नाटकसारख्या राज्यांमध्ये शेतकऱ्यांनी उत्पादनासाठी सुधारित पद्धतींचा अवलंब केला आहे.

  • शेतकऱ्यांसाठी गळीप तंत्रज्ञान, नवीन यंत्रसामग्री आणि कारखान्यांशी समन्वय आवश्यक आहे.

  • उत्पादन वाढल्यास, स्थानिक उद्योगांचे आर्थिक स्वास्थ्य सुधारेल आणि राष्ट्रीय पुरवठा साखरेसाठी सुनिश्चित राहील.

२०२५–२६ साखर हंगामाच्या सुरुवातीची आकडेवारी अत्यंत उत्साहवर्धक आहे. महाराष्ट्राने उत्तर प्रदेशाला मागे टाकत उत्पादनात उच्चांक गाठला, तर उत्तर प्रदेश, कर्नाटक आणि इतर राज्यांनी देशाच्या साखर पुरवठ्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. NFCSF च्या अंदाजानुसार संपूर्ण हंगाम ३१.५ मिलियन टन उत्पादन गाठण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे घरगुती बाजारातील किंमतीवर दबाव कमी राहील आणि इथेनॉल उत्पादनास देखील बळ मिळेल.

साखरेच्या उद्योगाला आणि शेतकऱ्यांना उत्पादन वाढीमुळे दिलासा मिळाला आहे, तर पुढील काही महिन्यांत आकडेवारी उद्योग, बाजारपेठ आणि धोरणात्मक निर्णयांसाठी महत्त्वाचे संकेत देतील. देशातील साखर उद्योगासाठी ही सुरुवात निश्चितच सकारात्मक आणि उत्साहवर्धक ठरली आहे.

read also :

Related News