भारतात गुगलची १.३५ लाख कोटींची भव्य गुंतवणूक; विशाखापट्टणम ते अमेरिका समुद्राखालील केबलने एआय कनेक्टिव्हिटीला गती
भारताच्या डिजिटल आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) क्षेत्रासाठी मोठी बातमी समोर आली आहे. जगातील आघाडीची तंत्रज्ञान कंपनी Google ने भारतात पुढील पाच वर्षांत १५ अब्ज अमेरिकी डॉलर (सुमारे १.३५ लाख कोटी रुपये) इतकी मोठी गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली आहे. ही गुंतवणूक भारतातील एआय पायाभूत सुविधा, क्लाउड नेटवर्क, डेटा सेंटर आणि समुद्राखालील ऑप्टिकल फायबर केबल प्रकल्पासाठी केली जाणार आहे.
गुगल आणि अल्फाबेटचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुंदर पिचाई यांनी नवी दिल्लीत आयोजित ‘AI Impact Summit’मध्ये या गुंतवणुकीची घोषणा केली. या दौऱ्यात त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचीही भेट घेत भारत-अमेरिका तांत्रिक सहकार्य आणि एआय क्षेत्रातील भागीदारीबाबत चर्चा केली.
भारत-अमेरिका कनेक्ट इनिशिएटिव्हची घोषणा
सुंदर पिचाई यांनी ‘India-US Connect Initiative’ अंतर्गत भारत आणि अमेरिकेदरम्यान नवीन सब-सी (Sub-sea) ऑप्टिकल फायबर केबल रूट उभारण्याची घोषणा केली. ही केबल आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम येथून अमेरिकेपर्यंत समुद्राखाली टाकली जाणार आहे. या प्रकल्पामुळे दोन्ही देशांमधील डेटा ट्रान्सफरची गती वाढणार असून एआय आणि क्लाउड सेवांसाठी मजबूत कनेक्टिव्हिटी उपलब्ध होईल.
विशाखापट्टणम येथे आंतरराष्ट्रीय सब-सी लँडिंग स्टेशन उभारण्यात येणार असून ते गुगलच्या जागतिक नेटवर्कसाठी भारतातील प्रवेशद्वार ठरणार आहे. येथून सिंगापूर, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका आणि दक्षिणपूर्व आशियातील देशांशी भारताचा डिजिटल संपर्क अधिक मजबूत होईल.
एआय पायाभूत सुविधांना चालना
भारतामध्ये एआय, क्लाउड कम्प्युटिंग आणि डेटा अॅनालिटिक्सची मागणी झपाट्याने वाढत आहे. या पार्श्वभूमीवर गुगलचा १५ अब्ज डॉलरचा निधी डेटा सेंटर क्षमता वाढवण्यासाठी, क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चर बळकट करण्यासाठी आणि एआय मॉडेल्सच्या प्रशिक्षणासाठी वापरला जाणार आहे.
गुगल डीपमाइंडचे सीईओ आणि सह-संस्थापक डेमिस हसाबिस यांनीही या कार्यक्रमात सहभाग घेत एआय संशोधन आणि भारतातील प्रतिभेला चालना देण्यावर भर दिला. त्यांनी सांगितले की, भारत हा एआय इनोव्हेशनसाठी मोठा बाजार असून येथील अभियंते आणि संशोधक जागतिक पातळीवर प्रभाव टाकू शकतात.
नवीन एआय प्रोफेशनल सर्टिफिकेट कार्यक्रम
सुंदर पिचाई यांनी भारतात नवीन ‘AI Professional Certificate Program’ सुरू करण्याची घोषणा केली. या कार्यक्रमाद्वारे तरुणांना आणि आयटी व्यावसायिकांना एआय कौशल्ये आत्मसात करण्याची संधी मिळेल. सरकारी संस्था आणि स्थानिक शैक्षणिक संस्थांशी भागीदारी करून राष्ट्रीय संशोधन आणि एआय सायन्स मॉडेल्स विकसित करण्याचा कंपनीचा मानस आहे.
नेटवर्क क्षमतेत वाढ आणि आउटेजवर नियंत्रण
नवीन सब-सी केबल आणि अतिरिक्त चार फायबर रूट्समुळे भारतातील नेटवर्क क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढणार आहे. इंटरनेट सेवा अधिक स्थिर होईल आणि मोठ्या प्रमाणात डेटा ट्रान्सफर करताना येणारे अडथळे कमी होतील. विशेषतः एआय मॉडेल ट्रेनिंग, रिअल-टाइम डेटा प्रोसेसिंग आणि क्लाउड-आधारित सेवांसाठी ही सुधारणा महत्त्वाची ठरेल.
भारतासाठी दीर्घकालीन फायदा
या गुंतवणुकीमुळे भारतातील डिजिटल अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः अत्याधुनिक डेटा सेंटर उभारणीमुळे देशात तंत्रज्ञान क्षेत्रात नव्या संधी निर्माण होतील. या प्रकल्पांमुळे थेट आणि अप्रत्यक्ष अशा दोन्ही प्रकारे मोठ्या प्रमाणावर रोजगारनिर्मिती होईल. आयटी तज्ज्ञ, अभियंते, डेटा विश्लेषक तसेच तांत्रिक सहाय्यक कर्मचाऱ्यांसाठी नवीन दालने खुली होतील. याशिवाय स्थानिक स्टार्टअप्सना मजबूत आणि सुरक्षित क्लाउड सुविधा उपलब्ध झाल्याने त्यांची कार्यक्षमता आणि स्पर्धात्मकता वाढेल.
कमी खर्चात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करता आल्याने नवउद्योजकांना जागतिक बाजारपेठेत प्रवेश करणे अधिक सोपे होईल. डेटा साठवणूक आणि प्रक्रिया देशांतर्गत पातळीवरच झाल्याने डिजिटल सार्वभौमत्वालाही बळकटी मिळेल. एकूणच, या गुंतवणुकीमुळे भारत जागतिक AI नकाशावर अधिक ठळकपणे उभा राहील आणि तंत्रज्ञानाधारित महासत्ता बनण्याच्या दिशेने आणखी एक भक्कम पाऊल टाकेल.
तज्ञांच्या मते, ही गुंतवणूक केवळ तांत्रिक नसून धोरणात्मकही आहे. भारत, आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिणपूर्व आशियातील देशांना जोडणारे डिजिटल केंद्र म्हणून भारताचे स्थान अधिक बळकट होईल.
पंतप्रधान मोदींसोबत चर्चा
Sundar Pichai यांनी पंतप्रधान Narendra Modi यांच्यासोबत झालेल्या भेटीत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून देशातील विविध क्षेत्रांत व्यापक सुधारणा घडवून आणण्याबाबत सविस्तर चर्चा केली. प्रशासन अधिक पारदर्शक, वेगवान आणि नागरिकाभिमुख करण्यासाठी AI चा वापर कसा करता येईल, यावर विशेष भर देण्यात आला. तसेच आरोग्य क्षेत्रात निदान प्रक्रियेची अचूकता वाढवणे, ग्रामीण भागात डिजिटल आरोग्य सेवा पोहोचवणे आणि शिक्षण क्षेत्रात वैयक्तिकृत शिक्षण पद्धती विकसित करणे यांसारख्या विषयांवरही सकारात्मक संवाद झाला.
शेती क्षेत्रात हवामान अंदाज, पीक व्यवस्थापन आणि उत्पादनवाढीसाठी एआय-आधारित उपाययोजना राबवण्याबाबतही चर्चा झाली. सरकार आणि गुगल यांच्यातील भागीदारीमुळे राष्ट्रीय स्तरावर संशोधन, नवोन्मेष आणि डिजिटल परिवर्तनाला मोठी चालना मिळेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला. ही सहकार्याची दिशा भारताच्या तंत्रज्ञानाधारित विकासाला गती देणारी ठरेल.
गुगलची १.३५ लाख कोटी रुपयांची गुंतवणूक ही भारताच्या डिजिटल भविष्यासाठी ऐतिहासिक पाऊल मानली जात आहे. समुद्राखालील केबल, नवीन डेटा सेंटर, AI प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि जागतिक नेटवर्क विस्तारामुळे भारत जागतिक तंत्रज्ञान क्षेत्रात अधिक सक्षम आणि स्वयंपूर्ण बनणार आहे. डिजिटल इंडिया आणि AI -आधारित अर्थव्यवस्थेच्या दिशेने टाकलेले हे पाऊल देशासाठी गेमचेंजर ठरू शकते.
