अमेरिका-इराण संघर्ष: युद्ध झाले तर कोण जिंकणार? कोणाची ताकद जास्त?
सध्या जागतिक स्तरावर मध्यपूर्वेतील परिस्थिती तणावपूर्ण झाली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील प्रचंड संघर्षाची शक्यता वाढत आहे. अमेरिकेने अरबी समुद्रात युद्धनौका आणि अत्याधुनिक लष्करी उपकरणे तैनात केली आहेत. दुसरीकडे, इराणनेही आपले सैन्य तयार केले असून युद्धासाठी योग्य तयारी सुरू केली आहे. अशा पार्श्वभूमीवर प्रश्न निर्माण झाला आहे की, जर अमेरिका आणि इराणमध्ये प्रत्यक्ष युद्ध झाले तर कोण जिंकणार? आणि कोणाची लष्करी ताकद अधिक आहे?
अमेरिकेच्या तैनात केलेल्या साधनांचा विचार केला तर, परिस्थिती इतर कोणत्याही देशाच्या तुलनेत वेगळी आहे. अमेरिकेने मध्य पूर्वेत जगातील दोन सर्वात मोठ्या विमानवाहू नौका तैनात केल्या आहेत. याशिवाय शेकडो फायटर जेट, मिसाईल डिस्ट्रॉयर आणि अत्याधुनिक थाडसारखी संरक्षण प्रणाली देखील तैनात करण्यात आली आहे. अमेरिकेच्या या तयारीमुळे कोणत्याही क्षणी इराणवर हल्ला होण्याची शक्यता वाढते.
मात्र, इराणची भौगोलिक परिस्थिती ही अमेरिकेसाठी मोठे आव्हान ठरू शकते. इराणचा भूभाग चारही बाजूंनी उंच पर्वतांनी वेढलेला आहे. यामुळे इराणला ‘टेबल लँड’ किंवा डोंगराळ प्रदेश असल्याचे म्हटले जाते. 2003 मध्ये अमेरिका जेव्हा इराकवर हल्ला करत होती, तेव्हा सपाट भूभागामुळे अमेरिकेसाठी सैन्य हालचाल करणे तुलनेने सोपे होते. परंतु इराणच्या डोंगराळ प्रदेशामुळे यथार्थ हल्ला करणे आणि सैन्याचे संचालन करणे कठीण ठरू शकते. उंच पर्वत हे इराणसाठी नैसर्गिक सुरक्षा कवच म्हणून कार्य करतात.
Related News
इराणने देखील आपल्या लष्करी तयारीवर जोर दिला आहे. इराणचे सैन्य, विशेषत: सीमा रक्षण दल आणि कॅलिबरयुक्त मिसाईल प्रणाली, डोंगराळ भागात युद्धासाठी योग्य आहेत. स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीचा फायदा घेऊन, इराण संभाव्य हल्ल्याला प्रभावीपणे प्रतिसाद देऊ शकतो. याशिवाय, इराणला रशिया आणि चीन यांच्याकडून काही प्रमाणात सामरिक पाठबळ मिळत असल्याचे दिसून येते, ज्यामुळे युद्धातील संभाव्य परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनू शकते.
अमेरिकेबाबत बोलायचे झाले तर, जगातील सर्वात प्रगत लष्करी ताकद अमेरिकेकडे आहे. अत्याधुनिक विमान, मिसाईल सिस्टम, युद्धनौका आणि फायटर जेटसह अमेरिका इराणवर युद्धात प्रचंड दबाव टाकू शकते. मात्र, इराणच्या भूभागाची गुंतागुंत, पर्वत रेषा, आणि आंतरराष्ट्रीय पाठबळ या घटकांमुळे युद्ध सहज होणार नाही.
विशेष तज्ञांचे मत असे आहे की, अमेरिका जर इराणवर थेट हल्ला करत असेल तर त्याला शेकडो धक्के सहन करावे लागतील. तसेच, इराणच्या सीमा संरक्षण आणि पर्वतीय युद्ध तंत्राचा फायदा घेऊन इराण अमेरिकेला मोठा धक्का देऊ शकतो. त्यामुळे युद्धात कोण जिंकणार हे सध्या स्पष्ट सांगता येणे कठीण आहे.
सध्याच्या परिस्थितीत, जागतिक आर्थिक, राजकीय आणि सामरिक परिणाम लक्षात घेता, कोणताही देश प्रत्यक्ष युद्धात उतरला तरी जागतिक स्तरावर त्याचे परिणाम मोठे होऊ शकतात. तेल पुरवठा, जागतिक बाजारपेठ, आणि आंतरराष्ट्रीय धोरण यांवर याचे मोठे परिणाम होतील.
सारांश असा की, अमेरिका आणि इराणमधील संभाव्य युद्धाची शक्यता जगभरातील राजकारणी, तज्ञ आणि सामान्य नागरिकांसाठी चिंता वाढवणारी आहे. अमेरिकेची तंत्रज्ञान आणि लष्करी ताकद जरी खूप मोठी असली तरी इराणची भौगोलिक परिस्थिती, सामरिक तयारी आणि आंतरराष्ट्रीय पाठबळ युद्धाच्या निकालावर मोठा परिणाम करू शकतात. युद्ध झाल्यास विजयाची बाजू कोणाची राहील हे सध्या सांगता येणे अवघड आहे, परंतु या संघर्षाचे जागतिक स्तरावर मोठे परिणाम दिसून येणार आहेत.
एकंदरीत, अमेरिकेच्या प्रगत सैन्य सामर्थ्याला इराणच्या भौगोलिक फायदेशीर स्थितीची जाणीव आणि आंतरराष्ट्रीय पाठबळ मोठा आव्हान निर्माण करतात. युद्ध जरी झाले तरी, कोणाची बाजू निर्णायक ठरेल हे अनेक घटकांवर अवलंबून राहणार आहे.
Read Also : http://ajinkyabharat.com/big-blow-to-russias-anti-american-move-trumps-downfall/
