कपडे धुताना कपड्यांचा रंग फिकट पडतो? ‘या’ 5 सामान्य चुका टाळा, कपडे राहतील नवेच
घरातील दैनंदिन कामांमध्ये कपडे धुणे हे एक अत्यंत महत्त्वाचे काम मानले जाते. स्वच्छ आणि नीटनेटके कपडे घालणे हे प्रत्येकालाच आवडते. मात्र अनेकदा असे होते की, आपण नवीन घेतलेले कपडे काही वेळा धुतल्यावरच त्यांचा रंग फिकट होऊ लागतो किंवा त्यांना सुरकुत्या पडू लागतात. परिणामी कपडे जुने दिसू लागतात आणि अनेकांना असे वाटते की कपड्यांचा दर्जा चांगला नाही.
पण प्रत्यक्षात कपड्यांचा रंग फिकट होण्यामागे किंवा कपड्यांवर सुरकुत्या पडण्यामागे केवळ कपड्यांची गुणवत्ता जबाबदार नसते. अनेकदा आपण कपडे धुताना नकळत काही सामान्य चुका करत असतो. या छोट्या चुका कपड्यांच्या कापडावर परिणाम करतात आणि त्यामुळे कपड्यांचा रंग लवकर फिका पडतो, कापड कमकुवत होते किंवा कपडे लवकर झिजतात.
तज्ज्ञांच्या मते, कपडे धुताना काही साध्या गोष्टींची काळजी घेतली तर कपड्यांचे आयुष्य वाढू शकते. तसेच कपड्यांचा रंग दीर्घकाळ टिकवून ठेवणे शक्य होते. त्यामुळे कपडे धुण्याची योग्य पद्धत जाणून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
आजच्या धावपळीच्या जीवनात बहुतांश घरांमध्ये वॉशिंग मशीनचा वापर केला जातो. त्यामुळे कपडे धुणे सोपे झाले असले तरी मशीनचा चुकीचा वापर केल्यास त्याचा परिणाम कपड्यांवर होऊ शकतो. त्यामुळे कपडे धुताना काही नियम पाळणे आवश्यक असते.
चला तर मग जाणून घेऊया कपडे धुताना कोणत्या पाच मोठ्या चुका टाळल्या पाहिजेत आणि कपड्यांचा रंग कसा टिकवून ठेवता येतो.
1. क्षमतेपेक्षा जास्त कपडे मशीनमध्ये टाकणे
कपडे धुताना सर्वात मोठी आणि सामान्य चूक म्हणजे वॉशिंग मशीनमध्ये क्षमतेपेक्षा जास्त कपडे टाकणे. अनेकदा वेळ वाचवण्यासाठी किंवा एकाच वेळी सर्व कपडे धुण्याच्या हेतूने लोक मशीनमध्ये जास्त कपडे टाकतात.
मात्र असे केल्याने कपड्यांना मशीनमध्ये व्यवस्थित फिरण्यासाठी जागा मिळत नाही. परिणामी कपडे एकमेकांमध्ये अडकतात आणि त्यांच्यात घर्षण वाढते. या घर्षणामुळे कपड्यांचे तंतू कमकुवत होतात आणि कपड्यांचा रंग लवकर फिकट होऊ शकतो.
तसेच जास्त कपडे टाकल्यामुळे डिटर्जंट व्यवस्थित पसरत नाही. त्यामुळे काही कपडे पूर्णपणे स्वच्छ होत नाहीत. काही वेळा कपडे गुंतून त्यांना सुरकुत्याही पडतात.
तज्ज्ञ सांगतात की, वॉशिंग मशीनच्या क्षमतेनुसारच कपडे धुतले पाहिजेत. मशीनवर दिलेल्या सूचनांनुसार कपड्यांचे प्रमाण ठेवले तर कपडे व्यवस्थित धुतले जातात आणि त्यांचे आयुष्यही वाढते.
2. सर्व कपडे एकत्र धुणे
घरातील सर्व कपडे एकाच वेळी मशीनमध्ये टाकणे ही देखील एक मोठी चूक आहे. अनेकजण फक्त पांढरे आणि रंगीत कपडे वेगळे करतात, पण प्रत्यक्षात कापडाच्या प्रकारानुसारही कपडे वेगळे करणे आवश्यक असते.
उदाहरणार्थ, जीन्ससारखे जाड कापड आणि कॉटन किंवा सिल्कसारखे मऊ कापड एकत्र धुतल्यास तीव्र घर्षण निर्माण होते. यामुळे मऊ कपड्यांचे नुकसान होऊ शकते.
याशिवाय प्रत्येक कापडासाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे डिटर्जंट आणि धुण्याची पद्धत आवश्यक असते. त्यामुळे कपडे धुताना त्यांचे प्रकार वेगळे करून धुतले पाहिजेत.
उदाहरणार्थ:
जाड कापड (जीन्स, टॉवेल)
हलके कापड (शर्ट, टी-शर्ट)
नाजूक कापड (सिल्क, लिनन)
अशा प्रकारे कपडे वेगळे करून धुतल्यास कपड्यांची गुणवत्ता टिकून राहते.
3. धुतल्यानंतर कपडे लगेच वाळत न टाकणे
कपडे धुतल्यानंतर लगेच वाळत न टाकणे ही देखील एक सामान्य चूक आहे. अनेकजण मशीनमधून कपडे काढून काही वेळ तसेच ठेवतात आणि नंतर वाळत टाकतात.
मात्र असे केल्याने कपड्यांमध्ये सुरकुत्या पडतात. विशेषतः कॉटन आणि लिनन कपड्यांमध्ये या सुरकुत्या अधिक दिसतात.
तज्ज्ञांच्या मते, कपडे धुतल्यानंतर लगेच हलके झटकून वाळत टाकले पाहिजेत. जर ड्रायरचा वापर केला असेल तर ड्रायरमधून कपडे काढून त्वरित टांगले पाहिजेत. कपडे हॅन्गरवर टांगल्यास ते व्यवस्थित सुकतात आणि त्यांना सुरकुत्या कमी पडतात.
4. कपडे जास्त वेळ भिजत ठेवणे
कपडे स्वच्छ होण्यासाठी अनेकजण कपडे डिटर्जंट पाण्यात खूप वेळ भिजत ठेवतात. काही वेळा तर लोक रात्री कपडे भिजवून ठेवतात आणि दुसऱ्या दिवशी धुतात.
मात्र जास्त वेळ भिजवून ठेवणे कपड्यांसाठी हानिकारक ठरू शकते. यामुळे कपड्यांचा रंग फिकट होण्याची शक्यता वाढते. तसेच काही कापडांचे तंतू कमकुवत होतात.
तज्ज्ञांच्या मते, कपडे साधारणपणे 1 ते 2 तास भिजवून ठेवणे पुरेसे असते. त्यापेक्षा जास्त वेळ भिजवून ठेवू नये. जर कपड्यांवर कठीण डाग असतील तर त्यासाठी वेगळ्या पद्धतीचा वापर करावा.
5. खूप गरम पाण्याचा वापर करणे
कपडे स्वच्छ करण्यासाठी अनेकजण गरम पाण्याचा वापर करतात. काही वेळा जास्त तापमानाचे पाणी वापरल्यास कपडे अधिक स्वच्छ होतील असे वाटते.
मात्र खूप गरम पाण्यामुळे कपड्यांवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. यामुळे कपडे आकुंचन पावू शकतात, कापड कमकुवत होऊ शकते आणि कपड्यांचा रंग लवकर फिकट होऊ शकतो.
विशेषतः नाजूक कापडांसाठी थंड किंवा कोमट पाणी वापरणे अधिक योग्य असते. त्यामुळे कपडे धुताना पाण्याचे तापमान योग्य ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
कपड्यांचा रंग टिकवण्यासाठी काही सोप्या टिप्स
कपडे धुताना काही साध्या टिप्स लक्षात ठेवल्यास कपड्यांचा रंग दीर्घकाळ टिकवून ठेवता येतो.
कपडे उलटे करून धुवा
सौम्य डिटर्जंट वापरा
सूर्यप्रकाशात जास्त वेळ ठेवू नका
कापडाच्या लेबलवरील सूचनांचे पालन करा
या छोट्या सवयी अंगीकारल्यास कपड्यांची गुणवत्ता टिकून राहते.
कपडे धुण्याची योग्य पद्धत का महत्त्वाची?
कपडे योग्य पद्धतीने धुतल्यास त्यांचे आयुष्य वाढते. तसेच कपड्यांचा रंग, पोत आणि चमक दीर्घकाळ टिकून राहते. आजच्या काळात कपड्यांवर मोठा खर्च केला जातो. त्यामुळे कपड्यांची योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे. चुकीच्या पद्धतीने कपडे धुतल्यास महागडे कपडेही काही दिवसांत खराब होऊ शकतात. त्यामुळे कपडे धुताना योग्य पद्धत अवलंबणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
कपडे धुणे हे साधे काम वाटत असले तरी त्यासाठी योग्य पद्धत आवश्यक असते. अनेकदा आपण नकळत काही चुका करतो आणि त्याचा परिणाम कपड्यांवर दिसून येतो.
वॉशिंग मशीन ओव्हरलोड करणे, सर्व कपडे एकत्र धुणे, कपडे जास्त वेळ भिजत ठेवणे किंवा गरम पाण्याचा अति वापर करणे या चुका टाळल्यास कपड्यांचा रंग आणि गुणवत्ता टिकवून ठेवता येते. म्हणूनच कपडे धुताना या छोट्या गोष्टी लक्षात ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
(डिस्क्लेमर : या लेखामध्ये दिलेली माहिती सामान्य ज्ञानावर आधारित आहे. कोणतेही उपाय अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.)
