देशभरात मतदार याद्यांशी संबंधित घोटाळ्यांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. पुणे, बारामती, इंदापुर तसेच मुंबईसह अनेक भागांत मतदार यादीतील घोळ उजेडात आला असून, त्यामुळं निवडणुकांच्या प्रक्रियेवर प्रश्न उपस्थित होत आहेत. खासदार सुप्रिया सुळे यांनीही मतदार यादीतील या गोंधळाकडे लक्ष वेधले आहे.
मतदार यादीतील घोळ : पुणे आणि बारामतीतील उदाहरण
पुण्यातून निवडणूक लढविण्यास इच्छुक असलेल्या काही नेत्यांच्या मतदार यादीत नांवाची चुकीची नोंद झाल्याची घटना समोर आली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टीच्या पिंपरी-चिंचवड युवक अध्यक्ष इम्रान शेख आणि त्यांच्या कुटुंबाच्या उदाहरणाने या घोटाळ्याचा गंभीर प्रकार उलगडला आहे.गेल्या 35 वर्षांपासून पिंपरी-चिंचवडमध्ये राहणाऱ्या इम्रान शेखांच्या आई राबिया शेख यांचे मतदान प्रभाग 9 मध्ये असावे, परंतु त्यांची नावे बारामती, ता. शिर्सुफळ मध्ये टाकण्यात आली आहे. त्यांचा वडील युनूस शेख यांचे मतदान प्रभाग 8 मध्ये असावे, परंतु त्यांची नावे इंदापूर येथे नोंद झाली आहेत.यामुळे, निवडणूक लढविण्यास दोघेही आपोआप अपात्र ठरतील, असे सुप्रिया सुळे यांनी निदर्शनास आणून दिले आहे. त्यांनी मतदार यादीतील घोळ हा मुद्दा तात्काळ सोडवावा, अशी मागणी केली आहे.
महाराष्ट्रातील मतदार यादीतील घोळ : एक व्यापक समस्या
देशभरात निवडणुकीच्या वेळी मतदार याद्यांशी संबंधित अनेक समस्या उभ्या राहतात. काही वेळा मतदार स्वतःच्या मागणीशिवाय दुसऱ्या मतदारसंघात नोंदले जातात, तर काही वेळा दुबार किंवा तिबार नावे यादीत दिसतात.मुंबई महापालिकेतील मतदार यादीत तर 4 लाख 33 हजार मतदारांची नावे अनेकदा नोंदवली गेली आहेत. दुबार मतदारांच्या नोंदी एकत्र केल्यास, अशा डुप्लीकेट मतदारांची संख्या सुमारे 11 लाखांपर्यंत पोहोचते.या घोटाळ्यामुळे निवडणूक आयोग आणि महापालिकेकडून योग्य ती कारवाई होणे आवश्यक आहे. तसेच मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी देखील या घोटाळ्याचा मुद्दा सातत्याने निवडणूक आयोगासमोर मांडला आहे.
Related News
मतदार यादीतील घोळ : परिणाम आणि संभाव्य धोके
मतदार यादीतील घोळ केवळ निवडणूक प्रक्रियेतील तांत्रिक चूक नाही, तर लोकशाहीवर प्रश्न उपस्थित करणारा गंभीर मुद्दा आहे.
उमेदवारांचा अपात्र होणे – पुणे, बारामती, इंदापुरातील इम्रान शेख यांचा प्रकार दाखवतो की, मतदार यादीतील चुकीच्या नोंदीमुळे उमेदवार अपात्र ठरतात.
मतदानाचा गैरवापर – दुबार किंवा तिबार नावे यादीत असणे, मत मोजणीच्या प्रक्रियेत गोंधळ निर्माण करते.
लोकांचा विश्वास कमी होणे – मतदार यादीतील घोटाळ्यामुळे नागरिकांचा निवडणूक प्रक्रियेमध्ये विश्वास कमी होतो.
सुप्रिया सुळे यांनी स्पष्ट केले की, मतदार यादीतील घोळ तात्काळ दूर करणे अत्यंत गरजेचे आहे, अन्यथा लोकशाही प्रक्रियेवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
मुंबई महापालिकेतील मतदार यादीतील घोटाळे
मुंबईमध्ये महापालिका निवडणुकीसाठी तयार केलेल्या मतदार यादीमध्ये दुबार, तिबार तसेच 103 बार 4 व्यक्तींची नावे आढळली आहेत.
दुबार मतदारांची यादी पालिकेकडे फोटोसहित प्राप्त झाली आहे.
4 लाख 33 हजार मतदारांची नावे वारंवार नोंदल्यामुळे 11 लाख डुप्लीकेट मतदारांची संख्या झाली आहे.
आता पालिकेत कार्यालयीन पातळीवर काम करून दुबार मतदारांच्या नोंदींचा तपास सुरू आहे.
या घोटाळ्यामुळे मतदानाच्या प्रक्रियेत गोंधळ होण्याची भीती आहे.
सुप्रिया सुळे यांची भूमिका
सुप्रिया सुळे यांनी मतदार यादीतील घोळ ही गंभीर समस्या असल्याचे निदर्शनास आणून दिले आहे. त्यांनी महाराष्ट्र शासन आणि निवडणूक आयोगाला याची तातडीने दखल घेण्याची मागणी केली आहे.सुळे यांच्या म्हणण्यानुसार, “निवडणूक जिंकण्यासाठी काही उमेदवारांचा पत्ता गुल करण्याचा प्रकार सुरू झाला आहे का?” असा प्रश्न उपस्थित झाला आहे. त्यांनी या प्रकारावर तातडीने कारवाई होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे.
मतदार यादीतील घोळ : कारणे
मतदार यादीतील घोळ उद्भवण्यामागील काही संभाव्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
तांत्रिक चूक – डिजिटल नोंदी किंवा ई-रजिस्ट्रेशन प्रक्रियेत त्रुटी.
सिस्टेमॅटिक चुकीची नोंद – काही वेळा निवडणूक आयोगाच्या नोंदीत चुकीचे पत्ते टाकले जातात.
उमेदवारांच्या किंवा पक्षांच्या हस्तक्षेपामुळे – काही वेळा मतदारांचे पत्ते बदलून निवडणूक प्रक्रियेत गोंधळ निर्माण करण्याचा प्रकार आढळतो.
स्थानिक प्रशासनातील त्रुटी – नगरपालिकेतील प्रभाग रचना चुकीच्या डेटावर आधारित असणे.
मतदार यादीतील घोळ : उपाययोजना
मतदार यादीतील घोळ दूर करण्यासाठी काही उपाययोजना करता येऊ शकतात:
ई-व्होटिंग मशीनच्या सुरक्षिततेवर लक्ष ठेवणे – मतदानाच्या सुरक्षेची तपासणी तातडीने करणे आवश्यक आहे.
डुप्लीकेट मतदारांची यादी तयार करणे – पालिकेतून फोटोसहित दुबार मतदारांची यादी तयार करून तपास करणे.
स्थानीय प्रशासनास प्रशिक्षण देणे – प्रभाग रचना, मतदान नोंदी आणि नागरिकांच्या पत्त्यांची योग्य नोंद करण्यासाठी प्रशिक्षण देणे.
मतदारांना जागरूक करणे – नागरिकांना त्यांच्या मतदान नोंदी तपासण्यास प्रोत्साहित करणे.
मतदार यादीतील घोळ ही एक गंभीर लोकशाही समस्या बनली आहे. पुणे, बारामती, इंदापुर आणि मुंबईतील उदाहरणे दाखवतात की, या समस्येमुळे निवडणूक प्रक्रियेत अपात्र उमेदवार, डुप्लीकेट नावे आणि मत मोजणीमध्ये गोंधळ निर्माण होतो.
सुप्रिया सुळे यांनी या मुद्द्यावर लक्ष वेधले असून, महाराष्ट्र शासन आणि निवडणूक आयोगाने तातडीने योग्य ती कारवाई करणे आवश्यक आहे. तसेच नागरिकांनी देखील आपली मतदार नोंद तपासणे गरजेचे आहे.यामुळे लोकशाही प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदारांचा विश्वास कायम राहील.
