विजय आनंद यांचं वादग्रस्त आयुष्य; सख्ख्या भाचीसोबत लग्न करताच बॉलिवूडमध्ये उडाली होती मोठी खळबळ
मुंबई : हिंदी चित्रपटसृष्टीत अनेक कलाकारांनी आपल्या अभिनयाने आणि दिग्दर्शनाने प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवलं. मात्र काही कलाकार असेही होते, ज्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याची चर्चा त्यांच्या कामापेक्षा अधिक झाली. अशाच व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक म्हणजे प्रसिद्ध दिग्दर्शक आणि अभिनेते विजय आनंद. ‘गोल्डी आनंद’ या नावाने ओळखले जाणारे विजय आनंद यांनी हिंदी सिनेसृष्टीला अनेक क्लासिक चित्रपट दिले, पण त्यांच्या खासगी आयुष्यातील एका निर्णयाने संपूर्ण बॉलिवूड हादरलं होतं.
‘गाईड’, ‘ज्वेल थीफ’, ‘जॉनी मेरा नाम’, ‘तीसरी मंझिल’ यांसारखे अजरामर चित्रपट देणारे विजय आनंद हे केवळ उत्कृष्ट दिग्दर्शक नव्हते, तर ते संवेदनशील लेखक आणि अभिनेताही होते. त्यांच्या चित्रपटांमधील कॅमेरा अँगल्स, गाण्यांचं चित्रीकरण आणि कथानक मांडण्याची शैली त्या काळात क्रांतिकारी मानली जात होती. मात्र जितकं यश त्यांना करिअरमध्ये मिळालं, तितकीच उलथापालथ त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यात सुरू होती.
Related News
जमिनीवर पडलेले संजीव कुमार, CPR दिलं पण…; सचिन पिळगांवकरांनी सांगितला अखेरचा धक्कादायक प्रसंग
Kangana Ranaut हिंदू तरुणींवर वादग्रस्त वक्तव्य; सोशल मीडिया पोस्टने नवा वाद पेटण्याची शक्यता
अर्शदीप सिंग अभिनेत्री समरीन कौरच्या प्रेमात; ‘My Person’ पोस्टने नातं अधिकृत
करिश्मा कपूरचा 44,840 कोटींच्या संपत्तीसाठी मोठा लढा; संजय कपूर यांच्या कंपनीचा नफा तब्बल 45% वाढला!
‘मला अनफॉलो करा पण…’; CJP आंदोलनावर Ankita Walawalkar ची थेट पोस्ट, म्हणाली- ‘त्यावेळी तुम्ही कुठे होता?’
CJP Protest : ‘तसं केलं तर दोघांचं भलं होईल’; विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनावर रवी जाधव यांची मार्मिक पोस्ट, म्हणाले- ‘तुमचा आवाज देशासाठी’
Sameer Choughule : ‘मुलांची डोकी फुटताना बघून आनंदाच्या उकळ्या फुटत असतील तर समाज दुर्धर आजारी’; समीर चौघुलेंचा संताप
NEET पेपरफुटीवर कतरिना गप्प का? नाराज चाहत्यांनी कतरिनाला अनफॉलो करण्याचा घेतला निर्णय
अवघ्या 23 व्या वर्षी दिग्दर्शनात मोठं यश
विजय आनंद यांनी अतिशय कमी वयात दिग्दर्शन क्षेत्रात पाऊल टाकलं. अवघ्या 23 व्या वर्षी त्यांनी ‘नौ दो ग्यारह’ या चित्रपटाचं दिग्दर्शन केलं आणि पहिल्याच प्रयत्नात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली. त्यांच्या दिग्दर्शनात एक वेगळाच सिनेमॅटिक टच होता. कथानकातील बारकावे, गाण्यांचं प्रभावी चित्रिकरण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर यामुळे ते इतर दिग्दर्शकांपेक्षा वेगळे ठरले.
त्यांच्या चित्रपटांमध्ये रोमांच, भावना आणि संगीताचा सुंदर मिलाफ दिसून येत असे. विशेष म्हणजे त्यांच्या चित्रपटांतील गाणी आजही प्रेक्षकांच्या आवडीची आहेत. ‘गाईड’ हा चित्रपट भारतीय सिनेमाच्या इतिहासातील सर्वश्रेष्ठ चित्रपटांपैकी एक मानला जातो.
पहिलं लग्न आणि संसारातील मतभेद
व्यावसायिक आयुष्यात यशाच्या शिखरावर असलेल्या विजय आनंद यांच्या खासगी आयुष्यात मात्र अनेक चढउतार होते. त्यांचं पहिलं लग्न लवलीन थडानी यांच्यासोबत झालं होतं. सुरुवातीला दोघांचं वैवाहिक आयुष्य आनंदात सुरू होतं. मात्र काही काळानंतर दोघांमध्ये वैचारिक मतभेद वाढू लागले.
कामाचा व्याप, वैयक्तिक विचारसरणी आणि सततचं व्यावसायिक दडपण यामुळे या नात्यात दुरावा निर्माण झाला. अखेर काही वर्षांनी दोघांनी वेगळं होण्याचा निर्णय घेतला. पहिलं लग्न मोडल्यानंतर विजय आनंद मानसिकदृष्ट्या खूप अस्वस्थ झाले होते.
‘राम बलराम’च्या शूटिंगदरम्यान घेतला मोठा निर्णय
१९७८ मध्ये ‘राम बलराम’ चित्रपटाचं शूटिंग सुरू असताना विजय आनंद यांच्या आयुष्यात मोठा वळण आलं. त्यांनी असा निर्णय घेतला, ज्यामुळे संपूर्ण बॉलिवूड आणि आनंद कुटुंब हादरलं.
विजय आनंद यांनी आपली सख्खी मोठी बहीण शील कांता कपूर यांच्या मुलगी सुषमा कोहली हिच्याशी विवाह करण्याचा निर्णय घेतला. शील कांता कपूर या प्रसिद्ध दिग्दर्शक शेखर कपूर यांच्या आई होत. त्यामुळे हे नातं मामा-भाचीचं होतं.
त्या काळात या निर्णयाने मोठा सामाजिक वाद निर्माण झाला. भारतीय समाजात आणि विशेषतः हिंदू संस्कृतीत अशा प्रकारच्या विवाहाकडे निषिद्ध नातेसंबंध म्हणून पाहिलं जातं. त्यामुळे या लग्नानंतर विजय आनंद यांच्यावर जोरदार टीका झाली.
देव आनंद आणि चेतन आनंद यांचा विरोध
या विवाहाला आनंद कुटुंबातून तीव्र विरोध झाला होता. विजय आनंद यांचे भाऊ आणि सुपरस्टार देव आनंद तसेच चेतन आनंद हे या निर्णयामुळे अत्यंत नाराज झाले होते. कुटुंबात मोठा संघर्ष निर्माण झाला आणि अनेक वर्षे संवादही बंद होता, अशी चर्चा त्या काळात रंगली होती.
चित्रपटसृष्टीतही या विवाहाबाबत अनेक चर्चा सुरू झाल्या. अनेकांनी विजय आनंद यांच्या निर्णयावर टीका केली, तर काहींनी त्यांच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्याचा मुद्दा उपस्थित केला. मात्र या सर्व विरोधानंतरही विजय आनंद यांनी सुषमा कोहली यांच्याशी वैदिक पद्धतीने विवाह केला.
विशेष म्हणजे हा संसार त्यांनी अखेरपर्यंत टिकवला. या दाम्पत्याला वैभव आनंद नावाचा मुलगाही झाला.
समाजातील टीका आणि मानसिक संघर्ष
लग्नानंतर विजय आनंद यांना प्रचंड सामाजिक टीकेचा सामना करावा लागला. माध्यमांमध्ये त्यांच्या खासगी आयुष्याची सतत चर्चा होत होती. एकीकडे ते यशस्वी दिग्दर्शक म्हणून ओळखले जात होते, तर दुसरीकडे त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यामुळे ते कायम वादाच्या केंद्रस्थानी राहिले.
या सततच्या दबावाचा परिणाम त्यांच्या मानसिक आरोग्यावरही झाला होता. अनेक जवळच्या लोकांच्या मते, त्या काळात विजय आनंद खूप एकटे पडले होते. त्यांनी स्वतःला चित्रपटसृष्टीपासून काही प्रमाणात दूर ठेवण्यास सुरुवात केली होती.
अध्यात्माकडे वळलेले विजय आनंद
वैयक्तिक आयुष्यातील तणाव आणि करिअरमधील चढउतारांमुळे विजय आनंद अध्यात्माकडे वळले. त्यांनी ओशो रजनीश यांच्या आश्रमात जाण्यास सुरुवात केली. मानसिक शांती आणि आयुष्याचा अर्थ शोधण्यासाठी त्यांनी अध्यात्माचा मार्ग स्वीकारला होता.
त्या काळात त्यांनी आपलं नाव बदलून ‘स्वामी विजय आनंद भारती’ असं ठेवलं होतं. भगवी वस्त्रे, गळ्यात ओशोंचा फोटो असलेली माळ आणि आध्यात्मिक जीवनशैली यामुळे ते पूर्णपणे बदलल्याचं अनेकांना जाणवत होतं.
चित्रपटसृष्टीत त्यांच्या या बदलाचीही जोरदार चर्चा झाली. अनेकांना आश्चर्य वाटलं की, यशस्वी दिग्दर्शक असलेला व्यक्ती अचानक अध्यात्माच्या मार्गावर कसा गेला.
ओशोंबाबत केलेला मोठा खुलासा
काही काळ आश्रमात राहिल्यानंतर विजय आनंद यांचा भ्रमनिरास झाला. आश्रमातील आर्थिक व्यवहार, व्यवस्थापन आणि अंतर्गत गोष्टी पाहून ते निराश झाले होते. त्यांनी नंतर ओशोंवर सार्वजनिक टीकाही केली होती.
एका मुलाखतीत त्यांनी ओशोंना “धर्माच्या नावावर करोडोंचा व्यापार करणारा उद्योगपती” असं म्हटलं होतं. त्यांच्या या वक्तव्यानेही मोठी चर्चा रंगली होती. अखेर त्यांनी आश्रम सोडला आणि पुन्हा सामान्य आयुष्य जगण्यास सुरुवात केली.
सिनेसृष्टीतील अमूल्य योगदान
वाद आणि चर्चांपलीकडे पाहिलं तर विजय आनंद यांचं भारतीय सिनेसृष्टीतलं योगदान अत्यंत महत्त्वाचं आहे. त्यांनी हिंदी चित्रपटांना आधुनिक दिग्दर्शनाची नवी दिशा दिली. त्यांच्या चित्रपटांतील गाण्यांचं चित्रिकरण आजही फिल्म स्कूलमध्ये अभ्यासाचा विषय मानलं जातं.
विशेषतः ‘गाईड’ आणि ‘ज्वेल थीफ’ या चित्रपटांमधील सिनेमॅटोग्राफी आणि कथानक मांडणी त्या काळाच्या कितीतरी पुढची होती. त्यांनी भारतीय प्रेक्षकांना वेगळ्या पद्धतीचा सिनेमा अनुभवायला दिला.
आजही चर्चेत असलेलं नाव
विजय आनंद यांचं आयुष्य हे एका सिनेमाच्या कथेसारखंच होतं. यश, प्रेम, वाद, अध्यात्म आणि संघर्ष या सगळ्या गोष्टी त्यांच्या आयुष्यात आल्या. त्यांच्या वैयक्तिक निर्णयांवर अनेकांनी प्रश्न उपस्थित केले, पण त्यांनी स्वतःच्या आयुष्याचे निर्णय आपल्या पद्धतीने घेतले.
आजही त्यांचं नाव घेतलं की, एक महान दिग्दर्शक आणि तितकंच वादग्रस्त व्यक्तिमत्त्व अशी दुहेरी प्रतिमा समोर येते. त्यांच्या चित्रपटांनी त्यांना अमरत्व दिलं, तर त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याने त्यांना कायम चर्चेत ठेवलं.
