UPI पेमेंट फेल झाले तरीही तुमची कमाई सुरक्षित! जाणून घ्या RBI व NPCI चा महत्वाचा नियम
सध्याच्या डिजिटल युगात युपीए (UPI) ही पेमेंटची सर्वात जलद आणि सोपी पद्धत बनली आहे. छोटे दुकाने, दूध विक्रेते, किराणा दुकाने, ऑनलाईन शॉपिंगपासून मोठ्या व्यवसायांपर्यंत प्रत्येकजण Google Pay, PhonePe, Paytm किंवा इतर UPI अॅप्सचा वापर करत आहे. पण अनेकदा अशी परिस्थिती येते की, पैसा आपल्या खात्यातून वजा होतो, परंतु समोरच्या व्यक्तीच्या खात्यात जमा होत नाही.
अशा प्रसंगात ग्राहकांना फक्त पैसे परत मिळणे नाही तर नुकसान भरपाईसुद्धा मिळण्याचा अधिकार आहे. RBI आणि NPCI यांनी याबाबतचे नियम निश्चित केले आहेत, जे आता प्रत्येक युपीए वापरणाऱ्यांसाठी माहिती असणे आवश्यक आहे.
UPI पेमेंट फेल झाल्यावर काय होते?
युपीए व्यवहार फेल होण्याची काही कारणे असू शकतात — नेटवर्क समस्या, बँकेची तांत्रिक अडचण, मोबाईल डेटा किंवा UPI सेवा पुरवठादाराचे त्रुटी.
जर व्यवहार फेल झाला आणि पैसे तुमच्या खात्यातून वजा झाले परंतु समोरच्या व्यक्तीच्या खात्यात जमा झाले नाहीत, तर ही बँक आणि UPI सेवा देणाऱ्या कंपनीची जबाबदारी ठरते.
Related News
RBI ची 25,000 रुपयांपर्यंतची त्वरित नुकसान भरपाई योजना: ग्राहकांसाठी मोठा दिलासा
US Tariff Refund: 40000 कोटींचा जबरदस्त दिलासा! भारतासाठी ट्रम्पचा ऐतिहासिक निर्णय
India Forex Reserves 723.77 Billion: देशासाठी शक्तिशाली आनंदवार्ता – तिजोरीत विक्रमी वाढ
बँक लॉकरमधील सोने किती सुरक्षित? RBIचे 5 धक्कादायक नियम जाणून घ्या
Cheap Home Loan 2026: सर्वात कमी व्याजदर देणाऱ्या 7 बँका – घर खरेदीसाठी जबरदस्त संधी की मोठा धोका?
RBI Rule On Digital Fraud: मोठा दिलासा! डिजिटल फसवणुकीत 25,000 रुपयांपर्यंत भरपाई – जाणून घ्या 7 जबरदस्त नियम
RBI MPC Meeting : रेपो रेटमध्ये बदल नाही; कर्जदारांना दिलासा, ईएमआय वाढणार नाही
UPI Credit Line मध्ये मोठा बदल: 45 दिवसांच्या व्याजमुक्त कालावधीसह नविन संधी!”
“UPI 2026: सामान्य लोकांसाठी मोठा फटका – अर्थसंकल्पात होणार बदल”
HDFC Credit Card News 2026: Infinia Card वर मोठा धक्का! 5 बदलांमुळे रिवॉर्ड्समध्ये जबरदस्त कपात
केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि Pensioneधारकांसाठी ‘परिपूर्ण मेडिक्लेम लाईफ इन्शुरन्स’ची 1 घोषणा
Todays Gold Rate Shock 2026: सोन्याच्या दरात भीषण उसळी! 10 ग्रॅमचा भाव ₹1,38,703 – सर्वसामान्य हादरले
जर त्यांनी एक दिवसाच्या आत (साधारणपणे 24 तासांमध्ये) ही समस्या सोडवली नाही, तर ग्राहकांना भरपाई मिळण्याचा नियम लागू होतो. म्हणजेच, फक्त पैसे परत मिळणे नाही तर युझर्सला मनस्ताप आणि विलंब झाल्याबद्दल भरपाईही द्यावी लागते.
RBI आणि NPCI चे नियम काय सांगतात?
RBI आणि NPCI ने नियम ठरवले आहेत की, जर बँक किंवा UPI सेवा पुरवठादार निश्चित वेळेत व्यवहाराची पूर्तता करत नाही, तर संबंधित बँक/कंपनीला ग्राहकाला नुकसान भरपाई द्यावी लागते.
यामध्ये खालील मुद्दे समाविष्ट आहेत:
व्यवहार फेल झाला आहे का ते तपासा: UTR क्रमांक किंवा ट्रॅझॅक्शन आयडी वापरून व्यवहार तपासा.
नेटवर्क किंवा मोबाईल समस्यांमुळे फेल व्यवहार नको: जर इंटरनेट, मोबाईल किंवा नेटवर्क समस्येमुळे व्यवहार फेल झाला असेल, तर भरपाई मिळत नाही.
बँक आणि UPI कंपनीची जबाबदारी: जर स्पष्टपणे बँक किंवा UPI कंपनीची चूक असेल तर त्यांना पैसे परत करणे तसेच भरपाई देणे आवश्यक आहे.
किती भरपाई मिळते?
युझर्सला किती भरपाई मिळेल हे अनेकांसाठी महत्त्वाचे प्रश्न आहे. RBI आणि NPCI च्या नियमांनुसार:
जर निश्चित वेळेत पैसे परत केले नाहीत किंवा व्यवहाराची अडचण दूर झाली नाही, तर जितके दिवस उशीर झाला तितकी रक्कम वाढते.
ही रक्कम थेट युझर्सला बँक अथवा UPI कंपनीकडून द्यावी लागते.
ही भरपाई प्रामुख्याने कंपनीच्या हलगर्जीपणावर दंड म्हणून दिली जाते.
भरपाई फार मोठी नसते, पण यामुळे UPI सेवा पुरवठादार कंपनीला जबाबदारी पाळण्यास प्रोत्साहन मिळते.
उदाहरणार्थ, जर एखाद्या व्यवहारासाठी पैसे 2 दिवस उशीराने परत झाले, तर RBI नियमांनुसार या दोन दिवसांमुळे निर्माण झालेल्या मनस्तापाची भरपाई ग्राहकाला मिळू शकते.
UPI पेमेंट फेल झाल्यास तक्रार कुठे करावी?
जर तुमच्या खात्यातून पैसे कट झाले परंतु ते समोरच्या व्यक्तीच्या खात्यात जमा झाले नाहीत आणि एक दिवस उलटूनही पैसे परत आले नाहीत, तर तुम्ही बँक आणि UPI सेवा पुरवठादार कंपनीविरोधात तक्रार दाखल करू शकता.
तक्रार करण्याची प्रक्रिया:
UPI अॅप उघडा: ट्रँझॅक्शन हिस्ट्रीमध्ये जा.
Help किंवा Report a Problem पर्याय निवडा:
येथे तुम्हाला UTR क्रमांक किंवा ट्रॅझॅक्शन ID नमूद करावी लागते.
तक्रार सबमिट करा: बँक किंवा UPI कंपनीला माहिती मिळेल आणि ते समस्या निवारण करतील.
जर तक्रारीनंतरही समस्या दूर झाली नाही, तर RBI किंवा NPCI कडे प्रकरण पुढे नेण्याचा अधिकार ग्राहकास आहे.
ग्राहकांना काय माहिती असणे आवश्यक आहे?
व्यवहाराची पद्धत: Google Pay, PhonePe, Paytm किंवा इतर कोणत्याही UPI अॅपमध्ये व्यवहार करताना ट्रॅझॅक्शन आयडी नेहमी जतन करा.
UTR क्रमांक महत्वाचा: तक्रारीसाठी हा क्रमांक आवश्यक आहे.
समस्या नेटवर्कची नाही याची खात्री करा: भरपाई फक्त बँक/UPI कंपनीच्या चुकेमुळे फेल व्यवहार झाल्यासच मिळते.
तक्रारीची वेळ: UPI व्यवहार फेल झाल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर तक्रार दाखल करावी.
UPI व्यवहार फेल होण्याची सामान्य कारणे
नेटवर्क अडचण: मोबाईल डेटा किंवा इंटरनेट कमी असल्यास व्यवहार फेल होतो.
बँकेची तांत्रिक अडचण: बँकेच्या सर्व्हरवर त्रुटी असल्यास पैसा जमा होत नाही.
UPI अॅपची चूक: Google Pay, PhonePe, Paytm यांचे अॅप अपडेट नसल्यास किंवा बग असल्यास व्यवहार फेल होतो.
या सर्व कारणांमध्ये फक्त बँक किंवा UPI कंपनीची चूक असल्यासच भरपाई मिळते.
सध्याच्या डिजिटल युगात UPI पेमेंट फेल होणे काहीसं सामान्य आहे, पण RBI आणि NPCI च्या नियमांमुळे ग्राहकांची कमाई आणि अधिकार सुरक्षित आहेत.
जर तुमच्या खात्यातून पैसे वजा झाले परंतु समोरच्या खात्यात जमा झाले नाहीत, तर:
तुमच्या पैसे परत मिळतील,
तसेच कंपनीच्या चुकेमुळे उशीर झाला असल्यास भरपाई मिळेल.
हे नियम प्रत्येक ग्राहकासाठी माहिती असणे आवश्यक आहे, जेणेकरून डिजिटल व्यवहार करताना कोणतीही अडचण आल्यास योग्य तक्रार करून नुकसान भरपाई मिळवता येईल.
यामुळे ग्राहकांमध्ये विश्वास वाढेल, आणि UPI सेवा पुरवठादारांना देखील वेळेत व्यवहार निवारण करण्यासाठी जबाबदारी पाळावी लागेल.
भरपाईसाठी तक्रार करताना नेटवर्क किंवा मोबाईल समस्यांमुळे झालेल्या फेल व्यवहारासाठी भरपाई मिळत नाही, त्यामुळे नेहमी आपल्या कनेक्शनची तपासणी करून व्यवहार करणे गरजेचे आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/swiggys-new-ai-initiative-10-reasons-why-you-should-use-ai/
