Union Budget 2026 : चीनला मोठा दणका! सेमीकंडक्टर ते दुर्मिळ खनिजांबाबत मोठ्या घोषणा; हे शेअर गुंतवणूकदारांना करणार मालामाल
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी सादर केलेल्या Union Budget 2026 मध्ये भारताच्या आर्थिक आणि सामरिक धोरणात मोठा बदल घडवणाऱ्या घोषणा करण्यात आल्या आहेत. विशेषतः सेमीकंडक्टर, इलेक्ट्रॉनिक उत्पादन आणि दुर्मिळ खनिज (Rare Earth Minerals) क्षेत्रासाठी करण्यात आलेल्या तरतुदींमुळे चीनवरील भारताचे अवलंबित्व मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. या निर्णयांचा थेट परिणाम देशांतर्गत उद्योगांवर, रोजगारनिर्मितीवर तसेच शेअर बाजारावर दिसून येत असून, अनेक इलेक्ट्रॉनिक्स आणि चिप निर्मितीशी संबंधित कंपन्यांचे शेअर्स झपाट्याने उसळले आहेत.
जागतिक पातळीवर सेमीकंडक्टर आणि रेअर अर्थ मिनरल्सवर चीनचे वर्चस्व आहे. मात्र Budget 2026 मधील घोषणांमुळे भारत या क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्याच्या दिशेने ठोस पावले टाकत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हा अर्थसंकल्प केवळ आर्थिकच नव्हे तर भू-राजकीयदृष्ट्याही भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.
सेमीकंडक्टर क्षेत्राला ‘बुस्टर डोस’
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी सेमीकंडक्टर क्षेत्रासाठी 40,000 कोटी रुपयांची भरीव तरतूद जाहीर केली आहे. यामध्ये इलेक्ट्रॉनिक कॉम्पोनंट्स, चिप्स, पॅकेजिंग आणि डिझाइन यासाठी थेट निधी देण्यात येणार आहे. यासोबतच India Semiconductor Mission 2.0 (ISM 2.0) ची अधिकृत सुरुवात करण्यात आली आहे.
या मिशनअंतर्गत भारतात सेमीकंडक्टर उत्पादनासाठी संपूर्ण इकोसिस्टम उभारण्यावर भर देण्यात येणार आहे. चिप डिझाइनपासून ते मॅन्युफॅक्चरिंग आणि टेस्टिंगपर्यंत सर्व टप्पे देशांतर्गत करण्याचे उद्दिष्ट सरकारने ठेवले आहे. यामुळे आयात कमी होऊन भारताची रणनीतिक स्वायत्तता वाढणार आहे.
रेअर अर्थ मिनरल्स: चीनच्या मक्तेदारीला आव्हान
Budget 2026 मधील आणखी एक महत्त्वाची घोषणा म्हणजे दुर्मिळ खनिजांसाठी विशेष कॉरिडॉर आणि मिनरल पार्क्स. ओडिशा, तामिळनाडू, केरळ आणि आंध्र प्रदेश या राज्यांमध्ये रेअर अर्थ मटेरियलसाठी खास प्रकल्प सुरू करण्यात येणार आहेत.
या भागांमध्ये:
दुर्मिळ घटकांचे उत्खनन
प्रोसेसिंग युनिट्स
रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट केंद्रे
मिनरल पार्क्स
उभारण्यात येणार आहेत. रेअर अर्थ मिनरल्स हे सेमीकंडक्टर, इलेक्ट्रिक वाहने, मोबाईल, संरक्षण उपकरणे आणि नवीकरणीय ऊर्जेसाठी अत्यंत आवश्यक आहेत. सध्या या क्षेत्रात चीनचा दबदबा असून, भारताचा मोठा हिस्सा आयातीवर अवलंबून आहे. मात्र या घोषणांमुळे भारत हळूहळू चीनवरील अवलंबित्व कमी करणार असल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे.
EMS PLI योजना: 40 हजार कोटींचा प्रस्ताव
इलेक्ट्रॉनिक्स मॅन्युफॅक्चरिंग सर्व्हिसेस (EMS) क्षेत्रासाठी Production Linked Incentive (PLI) योजनेचा निधी वाढवून 40,000 कोटी रुपये करण्याचा प्रस्ताव अर्थमंत्र्यांनी मांडला आहे. यामुळे देशांतर्गत उत्पादन वाढेल आणि जागतिक कंपन्यांना भारतात उत्पादन करण्यासाठी आकर्षित करता येईल.
या निर्णयामुळे मोबाईल, टीव्ही, सेमीकंडक्टर घटक, ऑटोमोटिव्ह इलेक्ट्रॉनिक्स आणि स्मार्ट डिव्हाइस उत्पादनात मोठी वाढ अपेक्षित आहे. ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ या संकल्पनांना यामुळे अधिक बळ मिळणार आहे.
कॅपिटल एक्सपेंडिचरमध्ये वाढ
Budget 2026 मध्ये सरकारने कॅपिटल एक्सपेंडिचर (भांडवली खर्च) 12.20 लाख कोटी रुपये इतका वाढवला आहे. पायाभूत सुविधा, उद्योग, लॉजिस्टिक्स आणि उत्पादन क्षेत्रात ही गुंतवणूक करण्यात येणार आहे. याचा थेट फायदा सेमीकंडक्टर, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि खनिज क्षेत्राला होणार आहे.
बायोफार्मा शक्ती योजना आणि उत्पादन हब
सेमीकंडक्टरसह भारताला जागतिक बायोफार्मा उत्पादन हब बनवण्यासाठी ‘बायोफार्मा शक्ती’ योजनेची सुरुवात करण्यात आली आहे. औषध उत्पादन, संशोधन आणि निर्यात यामध्ये भारताची भूमिका अधिक मजबूत करण्याचा सरकारचा मानस आहे.
शेअर बाजारात तुफान तेजी
Budget 2026 मधील घोषणांचा परिणाम लगेचच शेअर बाजारात दिसून आला. रविवारी झालेल्या विशेष सत्रात सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनाशी संबंधित कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये जोरदार उसळी पाहायला मिळाली.
हे शेअर 6–7 टक्क्यांनी उसळले:
डिक्सन टेक्नॉलॉजीज इंडिया
केन्स टेक्नॉलॉजी इंडिया
एम्बर एंटरप्रायझेस
पीजी इलेक्ट्रोप्लास्ट
एवलॉन टेक्नॉलॉजीज
सायंट DLM
SGS टेक्नॉलॉजी लिमिटेड
CG Power
तज्ज्ञांच्या मते, हा केवळ सुरुवातीचा टप्पा असून दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी हे स्टॉक्स आकर्षक ठरू शकतात. सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्रातील वाढीमुळे गुंतवणूकदारांना चांगला परतावा मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय अर्थ?
Budget 2026 मधील या घोषणांमुळे:
चीनवरील अवलंबित्व कमी होईल
देशांतर्गत उत्पादन वाढेल
रोजगारनिर्मितीला चालना मिळेल
निर्यात वाढेल
शेअर बाजारात दीर्घकालीन तेजी संभवते
विशेषतः सेमीकंडक्टर, इलेक्ट्रॉनिक्स, रेअर अर्थ मिनरल्स आणि EMS कंपन्या पुढील काळात गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधून घेतील, असे बाजार विश्लेषकांचे मत आहे.
Union Budget 2026 हा भारतासाठी केवळ आर्थिक नव्हे तर रणनीतिकदृष्ट्याही मैलाचा दगड ठरणार आहे. सेमीकंडक्टर, दुर्मिळ खनिजे आणि इलेक्ट्रॉनिक उत्पादन क्षेत्रात घेतलेले निर्णय भारताला चीनच्या मक्तेदारीतून बाहेर काढण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल आहेत. याचा फायदा उद्योग, तरुण रोजगार आणि शेअर बाजाराला होणार असून, गुंतवणूकदारांसाठीही हा काळ संधींचा ठरण्याची शक्यता आहे.
