रशिया-युक्रेन युद्ध थांबवणार? ट्रम्प यांचा मोठा डाव – पुतिन-झेलेन्स्की यांच्यासोबत थेट चर्चेची शक्यता, अमेरिकेचा नवीन ‘शांतता प्लॅन’ चर्चेत
अमेरिकेचा पहिला शांतता प्रस्ताव युक्रेननं फेटाळला; आता ट्रम्प यांचा खास दूत रशियात – लष्कर सचिव ड्रिस्कॉल युक्रेनियन अधिकाऱ्यांशी ‘गुप्त चर्चा’ करणार
रशिया-युक्रेन युद्धाला जवळपास तीन वर्षे पूर्ण होत आली. हजारो सैनिक, नागरिक, पायाभूत रचना आणि कोट्यवधी डॉलरचा निधी या युद्धात खर्च झाला. जागतिक बाजार हादरले, तेल-गॅसचे दर वाढले, युरोपची सुरक्षा धोक्यात आली आणि अमेरिकेवर दबाव वाढत गेला. या साऱ्या पार्श्वभूमीवर आता अमेरिकेकडून शांततेच्या दिशेने मोठी हालचाल होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. विशेषत: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्वतः पुढाकार घेतलेला दिसतो.
ट्रम्प यांनी युक्रेन युद्ध संपवण्यासाठी “खास प्लॅन” असल्याचे जाहीर केले. अमेरिकेने यापूर्वी सादर केलेला पहिला शांतता प्रस्ताव युक्रेननं थेट फेटाळला. पण आता अमेरिकेकडून दुसरा मोठा आराखडा तयार झाल्याचं दिसत आहे. या प्लॅनमध्ये सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे—ट्रम्प यांची पुतिन आणि झेलेन्स्की यांच्याशी ‘थेट भेट’ होण्याची शक्यता!
Related News
ट्रम्प यांच्या या ‘शांतता डावां’मुळे जागतिक राजकारणात खळबळ माजली असून, युरोपियन यूनियनपासून नॅटोपर्यंत अनेक महत्त्वाच्या देशांची नजर अमेरिकेच्या हालचालीकडे लागली आहे.
ट्रम्प यांचा ‘सिक्रेट इमिसरी’ – स्टीव्ह विटकॉफ रशियात
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांचे विश्वसनीय दूत स्टीव्ह विटकॉफ यांना थेट रशियात पाठवल्याचे वृत्त समोर आले आहे. विटकॉफ थेट रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यासोबत चर्चा करण्याच्या तयारीत आहेत.
विटकॉफ नेमके कोण?
ट्रम्प यांचे जुने व्यवसायिक सल्लागार
निवडक गुप्त राजनैतिक मोहिमा हाताळणारे विश्वासू व्यक्ती
रिपब्लिकन सर्कलमध्ये प्रभावशाली
पुतिन यांच्यासोबत थेट चर्चा करण्यासाठी ट्रम्प यांनी विटकॉफ यांची निवड केल्याने या मोहिमेला किती महत्त्व दिलं जातंय हे स्पष्ट होतं.
दुसरीकडे—लष्कर सचिव डॅन ड्रिस्कॉल ‘युक्रेन मिशन’वर
ट्रम्प प्लॅनचा दुसरा मोठा भाग म्हणजे—अमेरिकेचे लष्कर सचिव डॅन ड्रिस्कॉल.
ते येत्या काही दिवसांत युक्रेनियन सैन्य व सरकारी अधिकाऱ्यांशी गोपनीय चर्चा करणार आहेत. युद्धातील वास्तव परिस्थिती, युक्रेनची अटी व भविष्यातील भूमिका यावर चर्चा होणार आहे.
ड्रिस्कॉल यांचे प्रवक्ते लेफ्टनंट कर्नल जेफ टॉल्बर्ट यांनी सांगितले “चर्चा सकारात्मक दिशेने चालू आहेत. आम्ही आशावादी आहोत.” ही अमेरिकेची अधिकृत भूमिका असल्याने या प्रक्रियेची गांभीर्याने दखल घेतली जात आहे.
ट्रम्प स्वतः पुतिन-झेलेन्स्की यांना भेटण्याच्या तयारीत!
ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर लिहिले की “मला सर्व माहिती दिली जाणार आहे. चर्चा पुढे गेल्यास मी स्वतः पुतिन आणि झेलेन्स्की यांना भेटायला तयार आहे.”
या पोस्टमध्ये ट्रम्प यांनी उपाध्यक्ष जेडी व्हान्स, परराष्ट्र सचिव मार्को रुबिओ, संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ आणि व्हाईट हाऊस चीफ ऑफ स्टाफ सुसी विल्स यांचा उल्लेख केला आहे. म्हणजेच हा केवळ एक सामान्य प्रस्ताव नाही—तर व्हाईट हाऊसचा फुल-स्केल मिशन दिसत आहे.
जर ट्रम्प-पुतिन-झेलेन्स्की त्रीकोणी बैठक झाली, तर जगातल्या सर्वात मोठ्या चालू युद्धासाठी हा ऐतिहासिक क्षण ठरेल.
पण तितक्यात—रशियाने कीववर हल्ले तीव्र केले
शांतता चर्चा सुरू असल्याच्या काळातच रशियाने युक्रेनची राजधानी कीववर क्षेपणास्त्र हल्ले केले.
हल्ल्यामुळे अनेक भागात सायरन
काही ठिकाणी स्फोटांचे आवाज
नागरिकांना बंकरमध्ये आश्रय
यामुळे चर्चेवर मानसिक दबाव आणण्याचा प्रयत्न असल्याचे विश्लेषकांचे म्हणणे आहे.
युरोपची भूमिका – मॅक्रॉन म्हणतात “शांतता प्रयत्न निर्णायक टप्प्यावर”
जिनेव्हा येथे अमेरिका-युक्रेन बैठकीनंतर फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी विधान दिलं “शांतता प्रयत्नांना गती मिळत आहे. आम्ही एका महत्त्वपूर्ण टप्प्यावर आहोत.”
फ्रान्सची ही भूमिका महत्त्वाची कारण:
युरोपवरील युद्धाचा थेट परिणाम
फ्रान्स नॅटोचा प्रमुख सदस्य
फ्रान्स युक्रेनला मोठी लष्करी मदत देते
मॅक्रॉनचे हे वक्तव्य शांततेकडे झुकणारे आंतरराष्ट्रीय वातावरण दर्शवते.
ट्रम्प vs झेलेन्स्की – अलीकडील संघर्ष
काही दिवसांपूर्वीच ट्रम्प यांनी युक्रेन अध्यक्ष झेलेन्स्की यांच्यावर टीका केली होती.
ट्रम्पचे विधान:
“युक्रेनने कधीच अमेरिकेचे आभार मानले नाहीत.”
“ते सतत मागण्याच करतात.”
यावर तीव्र प्रतिक्रिया देत झेलेन्स्की यांनी ट्रम्प आणि अमेरिकेचे आभार मानू लागले. यामुळे दोन्ही बाजूंचा तणाव काही प्रमाणात कमी झाला, पण या संवादातून स्पष्ट होते की राजकीय दबाव वाढवून ट्रम्प शांतता करार काढायचा प्रयत्न करत आहेत.
विश्लेषण : अमेरिका कोणत्या दिशेने जात आहे?
1. युद्ध सुरू ठेवण्याचा खर्च प्रचंड वाढला आहे
युक्रेनला दिलेल्या लष्करी मदतीचे आकडे अमेरिकेसाठी राजकीय तणाव वाढवत आहेत. रिपब्लिकनमध्ये युद्धविरोधी भूमिका मजबूत होत आहे.
2. ट्रम्प प्रशासनाची राष्ट्रीय धोरणे बदलत आहेत
ट्रम्प यांचे विचार:
“युरोपने स्वतःची सुरक्षा पाहावी”
“अमेरिकेला अनावश्यक युद्धात अडकू द्यायचं नाही”
युरोपियन यूनियन या भूमिकेनं अस्वस्थ आहे.
3. रशियासोबत तणाव कमी करण्याची रणनीती
ट्रम्प काळात पुतिनसोबत अमेरिकेचे संबंध काही प्रमाणात सौम्य राहिले होते. नवीन शांतता प्रस्तावातूनही त्याची झलक दिसते.
4. चीनवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी अमेरिकेला ‘पूर्व युरोप’ शांत हवा
चीन-अमेरिका स्पर्धा तीव्र होत आहे. त्यामुळे रशिया-युक्रेन युद्ध संपवून अमेरिकेला आपला धोरणात्मक भार कमी करायचा आहे.
युद्ध थांबण्याच्या शक्यता काय?
तज्ज्ञांचे म्हणणे:
✦ मध्यस्थीची ही सर्वात गंभीर फेरी
✦ युक्रेनला शस्तसाठ्याची कमी
✦ रशियाकडे भूभागाचा मोठा ताबा
✦ अमेरिकेतल्या राजकीय दबावातून शांततेला गती
पण मोठे प्रश्न अद्याप जागे आहेत:
रशिया व्यापलेला भूभाग परत देईल का?
युक्रेन नाटो सदस्यत्वावर तडजोड करेल का?
पाश्चिमात्य देश पुतिनच्या अटी मान्य करतील का?
यावरच युद्ध विराम अवलंबून आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या पुढाकारामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नवी हालचाल सुरू झाली आहे. विटकॉफचे रशिया मिशन, ड्रिस्कॉलची युक्रेन बैठक, मॅक्रॉनचे संकेत आणि पुतिन-झेलेन्स्की-ट्रम्प बैठक होण्याची शक्यता—हे सर्व मिळून शांततेचा नवा मार्ग तयार करत आहेत.
परंतु रशियाचे हल्ले, युक्रेनची कठोर भूमिका आणि भू-राजकीय स्वार्थ यामुळे प्रक्रिया अवघड आहे. युद्ध थांबेल का? ट्रम्पचा ‘मोठा डाव’ यशस्वी होईल का? की हा शांततेचा प्रयत्नही निष्फळ ठरेल?
जगाची नजर आता पुढील काही आठवड्यांवर आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/public-meeting-of-chief-minister-devendra-fadnavis/
