ट्रम्प आदेश देताच इराण बेचिराख, अमेरिका सज्ज; जग नव्या युद्धाच्या उंबरठ्यावर
डोनाल्ड ट्रम्प हे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष आहेत, ज्यांनी 2017 ते 2021 पर्यंत पदभार सांभाळला. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी अनेक आंतरराष्ट्रीय धोरणांमध्ये निर्णायक भूमिका बजावली. विशेषतः मध्यपूर्वेतील धोरण आणि इराणविरोधी उपाययोजनांमध्ये त्यांचा फोकस लक्षात आला. ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखाली अमेरिका कठोर व्यापार धोरणे, संरक्षण क्षेत्रातील वाढ आणि संरक्षण खर्च वाढविण्यावर भर दिला.
त्यांच्या कार्यकाळात “मेक अमेरिका ग्रेट अगेन” हा घोषवाक्य प्रसिद्ध झाले. तसेच, ते आपल्या कठोर निर्णय आणि टीकेमुळे जागतिक स्तरावर चर्चेत राहिले, आणि त्यांचे निर्णय अनेकदा जागतिक राजकारणावर थेट परिणाम करत असायचे. ट्रम्प यांच्या धोरणांमुळे अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संबंध तणावग्रस्त झाले होते, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा आणि मध्यपूर्वेतील राजकीय स्थिरतेवर मोठा परिणाम झाला.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष गेल्या काही वर्षांत सतत वाढत आहे. जागतिक राजकारण आणि सुरक्षा विश्लेषकांच्या मते, या संघर्षामुळे मध्यपूर्वेतील स्थिरतेवर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. ताज्या माहितीनुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आपल्या सैन्याला इराणवर हल्ल्याच्या तयारीसाठी तैनात करण्याचे आदेश दिले आहेत. यामध्ये इराणमधील अणुकार्यक्रम, बॅलिस्टिक मिसाईल्स आणि महत्त्वाचे राजकीय नेतृत्व हद्दीत येत असल्याचे समजते.
इराण आणि अमेरिकेतील तणाव ही फक्त दुतरीची घडामोड नाही, तर या प्रदेशातील आणि जागतिक स्तरावर धोका निर्माण करणारी घटना आहे. अमेरिकेचा इराणवरील हल्ला फक्त सैन्यगत कारवाईपुरता मर्यादित न राहता, इराणच्या सरकारला दडपणाखाली आणण्याच्या धोरणाचा भाग देखील आहे. रशियाचे वृत्तवाहिन्या आणि वॉल स्ट्रीट जर्नलच्या रिपोर्टनुसार, अमेरिकेच्या हल्ल्याच्या तयारीमध्ये इराणच्या सर्वोच्च नेते, प्रशासनातील उच्चाधिकारी आणि इस्लामिक रिव्हॉल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या कमांडर्स यांचा समावेश आहे.
अमेरिकेचा हल्ला: धोरण व तयारी
अमेरिकेच्या हल्ल्याच्या योजनांमध्ये अनेक टप्पे आहेत. सर्वप्रथम, इराणच्या महत्त्वाच्या ठिकाणी त्वरित हवाई हल्ला करणारे ऑपरेशन्स आखण्यात आले आहेत. यात अणु सुविधा, मिसाईल लाँचिंग प्लॅटफॉर्म्स आणि सैनिकी ठाणे यांचा समावेश आहे. दुसऱ्या टप्प्यात, इराणच्या सरकारवर आर्थिक आणि राजकीय दबाव आणला जाणार आहे, ज्यामुळे सत्तेतील स्थिरता धोक्यात येईल. तिसऱ्या टप्प्यात, इराणमधील महत्त्वाचे नेते थेट लक्ष्य करण्यात येऊ शकतात.
विशेषत: इराणचे सर्वोच्च नेता अयातुल्ला अली खामैनी, राष्ट्रपती मसूद पेजेक्शियान, परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची आणि इस्लामिक रिव्हॉल्युशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या प्रमुख कमांडर्स हे हल्ल्याच्या यादीत आहेत. ह्या रणनीतीमुळे इराणमध्ये राजकीय अस्थिरता वाढेल आणि अमेरिकेच्या हेतूप्रमाणे सत्तांतराचे वातावरण तयार होऊ शकते.
इराणची प्रतिक्रिया
इराणने ही माहिती ऐकून आपले संरक्षण तंत्र मजबूत केले आहे. देशातील सैन्य आणि मिसाईल प्रणालीसह लोकप्रतिनिधी आणि सुरक्षा दल सतर्क ठेवले आहेत. इराणने चेतावणी दिली आहे की, जर अमेरिका कोणतीही आक्रमक कारवाई केली, तर ती “पूर्ण सामर्थ्याने” प्रत्युत्तर देईल.
इराणमध्ये अणुकार्यक्रमावर जागतिक दबाव असूनही ते आपली अणु साधने सक्षम ठेवण्यासाठी प्रयत्नशील आहे. इराणचे नेतृत्व जगाला दाखवण्याचा प्रयत्न करत आहे की, देशावर कोणताही हल्ला केला गेला तर त्याचे परिणाम केवळ प्रदेशपुरते मर्यादित राहणार नाहीत.
जागतिक स्तरावर चिंता
अमेरिका-इराण संघर्षामुळे मध्यपूर्वेतील स्थिरतेवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. तेल पुरवठा, जागतिक अर्थव्यवस्था आणि जागतिक सुरक्षा या सर्व क्षेत्रांवर या संघर्षाचा परिणाम होईल, असे आंतरराष्ट्रीय विश्लेषक सांगतात. तेल निर्यात आणि व्यापार मार्ग अवरुद्ध होऊ शकतात, ज्यामुळे जागतिक किमती वाढतील.
याशिवाय, इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्षामुळे लष्करी संघर्षाचा पर्याय उभा राहिला आहे. मिडल ईस्टमधील इतर राष्ट्रे देखील या संघर्षाचा थेट किंवा अप्रत्यक्ष परिणाम भोगू शकतात. यामध्ये इराक, सिरिया आणि गल्फ क्षेत्रातील देशांचा समावेश आहे.
अमेरिकेचे हेतू
अमेरिकेचे ध्येय फक्त इराणवर हल्ला करणे नाही, तर इराणच्या सत्तेवर दबाव आणून राजकीय बदल घडवणे देखील आहे. अमेरिकेचा उद्देश असा आहे की, इराणचे नेतृत्व आपले अणु कार्यक्रम थांबवावे आणि आंतरराष्ट्रीय दबाव स्वीकारावे.
विशेषत: डोनाल्ड ट्रम्प यांची धोरणे “अत्यंत निर्णायक आणि तात्काळ” अशा स्वरूपाची आहेत. त्यामुळे, अमेरिकेच्या हल्ल्याच्या निर्णयाने जागतिक स्तरावर चिंता वाढली आहे.
धोरणात्मक विचार
सैन्य हल्ल्याच्या तयारीमध्ये अमेरिकेने अनेक पर्यायी उपाय योजना आखल्या आहेत. या उपाययोजनांमध्ये ड्रोन स्ट्राईक, मिसाईल हल्ले, अणु सुविधा लक्ष्य करणे आणि आर्थिक प्रतिबंधांचा समावेश आहे. या सर्व गोष्टी अमेरिकेच्या धोरणात्मक नियोजनाचा भाग आहेत.
विशेषत: इराणमधील नेते आणि सैन्य अधिकारी हे हल्ल्याच्या यादीत असल्याने, परिस्थिती गंभीर बनत आहे. या हल्ल्यामुळे युद्धाची शक्यता वाढत आहे, आणि जागतिक स्तरावर सुरक्षा चिंता वाढत आहे.
परिणामांची शक्यता
जर अमेरिका-इराण संघर्ष प्रत्यक्षात आला, तर मध्यपूर्वेतील स्थिरता धोक्यात येईल. तेल वाहतूक मार्ग अडथळ्यात येऊ शकतात, तेलाच्या किमती वाढतील आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दबाव वाढेल. युद्धामुळे इराणमध्ये नागरिकांचे जीवन संकटात येऊ शकते आणि शरणार्थी संकटही वाढू शकते.
आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया
जगभरातील देश या घटनेवर लक्ष ठेवून आहेत. युरोपियन युनियन, रशिया आणि चीन यांनी शांतता राखण्याचे आवाहन केले आहे. संयुक्त राष्ट्र संघाने देखील युद्ध टाळण्यासाठी मध्यस्थी करण्याची तयारी दर्शवली आहे.
अमेरिका-इराण संघर्ष जगाच्या राजकारणावर गंभीर परिणाम करू शकतो. डोनाल्ड ट्रम्प यांचा हल्ला हा केवळ सैन्यात्मक कारवाई नसून, राजकीय दबावाचा आणि धोरणात्मक नियोजनाचा भाग आहे. इराणची स्थिती, मध्यपूर्वेतील स्थिरता आणि जागतिक अर्थव्यवस्था या सर्वावर त्याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे, जागतिक समुदाय आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांना या परिस्थितीवर तातडीने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
