रशियात खळबळ उडवणारी भीषण कारवाई, नेमकं प्रकरण काय ?

रशियात

रशियात खळबळ : पुतीन यांच्याविरोधात ICCचे अटक वॉरंट; भारत दौऱ्यावर काय परिणाम?

 आंतरराष्ट्रीय राजकारणात खळबळ उडवणारी घडामोड समोर आली आहे. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांच्याविरोधात आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायालयाने (ICC) अटक वॉरंट जारी केले आहे. युक्रेन युद्धादरम्यान बालकांचे जबरदस्तीने अपहरण व स्थलांतर केल्याच्या आरोपावरून हे वॉरंट काढण्यात आले आहे. विशेष म्हणजे, पुतीन हे ४ व ५ डिसेंबर रोजी भारत दौऱ्यावर येणार असल्याने या निर्णयामुळे चर्चेला उधाण आले आहे.

युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यापासून नागरिकांवर होणारे अत्याचार, खासकरून बालकांशी संबंधित गुन्ह्यांचे अनेक अहवाल समोर आले होते. त्यावरून प्राथमिक पुरावे तपासल्यानंतर ICC ने पुतीन व रशियाच्या बालहक्क आयुक्त मारिया ल्वोव्हा-बेलोव्हा यांच्याविरोधात ही कारवाई केली आहे. न्यायालयाच्या मते, युद्धकाळात मुलांना पालकांपासून वेगळे करणे व त्यांना जबरदस्तीने दुसऱ्या देशांत हलवणे हा युद्ध गुन्हा ठरतो.

ICC हे नेदरलँड्समधील हेग येथे असलेले आंतरराष्ट्रीय न्यायालय असून नरसंहार, युद्ध गुन्हे व मानवतेविरुद्धच्या गंभीर गुन्ह्यांवर खटले चालवते. २००२ साली स्थापन झालेल्या या न्यायालयाला सध्या १२४ देशांनी मान्यता दिलेली आहे. मात्र भारत, अमेरिका, चीन आणि रशिया यांनी या करारावर स्वाक्षऱ्या केलेल्या नाहीत.

Related News

वॉरंट जाहीर होताच रशियाने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. रशियन सरकारचे प्रवक्ते दिमित्री पेस्कोव्ह यांनी सांगितले की, “रशियाने ICC च्या करारावर स्वाक्षरी केलेली नाही. त्यामुळे या न्यायालयाच्या निर्णयांना आमच्यासाठी कोणतेही कायदेशीर महत्त्व नाही.” रशियाने हा निर्णय राजकीय असल्याचा आरोपही केला आहे.

दरम्यान, या वॉरंटचा पुतीन यांच्या भारत दौऱ्यावर नेमका काय परिणाम होणार, याबाबत चर्चा सुरू झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय कायदेतज्ज्ञांच्या मते, भारत ICC चा सदस्य देश नसल्याने न्यायालयाचे आदेश पाळण्याचे भारतावर बंधन नाही. त्यामुळे भारतात आल्यावर पुतीन यांच्यावर अटकेची कारवाई होण्याची शक्यता जवळजवळ नाही. याशिवाय, राष्ट्राध्यक्ष किंवा पंतप्रधानांच्या अधिकृत भेटीदरम्यान त्यांना राजनैतिक संरक्षण मिळते.

याआधीही ICC वॉरंट असलेले नेते भारत दौऱ्यावर आले होते. २०१५ मध्ये सुदानचे तत्कालीन अध्यक्ष ओमर हसन अल-बशीर यांच्याविरोधात वॉरंट असूनही ते भारत-आफ्रिका शिखर परिषदेसाठी भारतात आले होते आणि त्यावेळी कोणतीही कारवाई करण्यात आलेली नव्हती.

आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मात्र परिस्थिती वेगळी आहे. ICC चे सदस्य असलेल्या देशांमध्ये पुतीन गेल्यास त्यांना अटक होऊ शकते. त्यामुळे त्यांच्या परदेश दौर्‍यांवर मर्यादा येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. युरोपियन देशांनी ICC च्या निर्णयाचे स्वागत केले असून युद्ध गुन्ह्यांना शिक्षा झालीच पाहिजे, अशी भूमिका मांडली आहे. काही देशांनी मात्र हा निर्णय राजकीय दबावातून घेतला गेल्याचा आरोप केला आहे.

एकंदर, पुतीन यांच्याविरोधातील अटक वॉरंट ही आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाची घडामोड ठरली आहे. भारत ICC चा सदस्य नसल्यामुळे पुतीन यांचा भारत दौरा सध्या तरी सुरक्षित मानला जात आहे. मात्र या निर्णयामुळे रशिया-युक्रेन युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक राजकीय संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.

read also : https://ajinkyabharat.com/indias-richest-woman-savitri-jindal-396-billion-dollars-worth-of-property-and-business-conquests/

 

Related News