भारताच्या उद्योगविश्वात ‘रेमंड मॅन’ म्हणून ओळखले जाणारे Vijaypat Singhania यांचे निधन झाले आणि त्यासोबतच त्यांच्या आयुष्यातील एक मोठा धडा पुन्हा चर्चेत आला आहे. एकेकाळी प्रचंड संपत्ती, प्रतिष्ठा आणि यशाच्या शिखरावर असलेल्या सिंघानिया यांनी शेवटच्या काळात दिलेला सल्ला आज प्रत्येक पालकासाठी विचार करायला लावणारा ठरत आहे.
विजयपत सिंघानिया हे Raymond Group या प्रसिद्ध वस्त्रनिर्मिती कंपनीचे माजी चेअरमन होते. त्यांच्या नेतृत्वाखाली कंपनीने मोठी प्रगती केली होती. एक काळ असा होता की ते देशातील सर्वात श्रीमंत उद्योगपतींपैकी एक मानले जात होते. परंतु त्यांच्या आयुष्यातील एक निर्णय त्यांना अत्यंत महागात पडला.
२०१५ साली त्यांनी आपला संपूर्ण व्यवसाय आणि मालमत्ता मुलगा Gautam Singhania याच्या नावावर केली. वडिल म्हणून मुलावर असलेल्या विश्वासामुळे त्यांनी हा निर्णय घेतला, मात्र हाच निर्णय त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात मोठी चूक ठरला. यानंतर बाप-लेकातील संबंध हळूहळू बिघडत गेले आणि वाद इतका वाढला की २०१७ मध्ये विजयपत सिंघानिया यांना स्वतःच्या घरातून बाहेर पडावं लागलं.
मुंबईतील ‘JK House’ किंवा ‘Raymond House’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आलिशान घरातून त्यांना बाहेर काढण्यात आल्याची घटना देशभरात चर्चेचा विषय ठरली. एकेकाळी हजारो कोटींचा मालक असलेला उद्योगपती नंतर भाड्याच्या घरात राहण्यास मजबूर झाला, ही गोष्ट अनेकांसाठी धक्कादायक होती.
या सगळ्या पार्श्वभूमीवर विजयपत सिंघानिया यांनी दिलेला सल्ला आज खूप महत्त्वाचा ठरतो. एका मुलाखतीत त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते की, “जिवंत असताना आपल्या मुलांना सर्व काही देणे ही फार मोठी चूक आहे.” त्यांनी पालकांना सावध करत सांगितले की, संपत्ती, मालमत्ता किंवा व्यवसाय मुलांच्या नावावर करण्यापूर्वी हजार वेळा विचार करा.
त्यांच्या मते, पालकांनी स्वतःच्या भविष्यासाठी आर्थिक सुरक्षितता राखणे अत्यंत आवश्यक आहे. मुलांवर विश्वास ठेवणे चुकीचे नाही, पण पूर्णपणे अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते. जीवनाच्या शेवटच्या टप्प्यात आर्थिक स्वावलंबन गमावल्यास परिस्थिती अत्यंत कठीण होऊ शकते, हे त्यांनी स्वतः अनुभवलं.
विजयपत सिंघानिया यांनी आपल्या मुलाखतीत सांगितले होते की, “मी सर्व काही दिलं, पण माझ्याकडे चुकून थोडे पैसे शिल्लक राहिले. त्यावरच मी आज जगत आहे. अन्यथा मी रस्त्यावर आलो असतो.” त्यांच्या या वक्तव्याने समाजाला मोठा संदेश दिला आहे.
या घटनेतून काही महत्त्वाचे धडे समोर येतात. पहिला म्हणजे, पालकांनी आपल्या संपत्तीचे नियोजन करताना कायदेशीर आणि आर्थिक सल्ला घ्यावा. दुसरे म्हणजे, संपत्ती हस्तांतरण करताना अटी व शर्ती ठेवणे गरजेचे आहे. तिसरे म्हणजे, स्वतःसाठी आर्थिक सुरक्षितता ठेवणे अत्यावश्यक आहे.
भारतातील पारंपरिक कुटुंब व्यवस्थेत पालक आपल्या मुलांवर पूर्ण विश्वास ठेवतात आणि त्यांच्यासाठी सर्व काही देण्यास तयार असतात. मात्र बदलत्या काळात नातेसंबंधांची समीकरणेही बदलत आहेत. अशा परिस्थितीत विजयपत सिंघानिया यांचा अनुभव प्रत्येकासाठी डोळे उघडणारा ठरतो.
त्यांच्या निधनानंतर पुन्हा एकदा हा विषय चर्चेत आला आहे. संपत्तीपेक्षा नातेसंबंध महत्त्वाचे असले तरी, आर्थिक स्वातंत्र्य टिकवणेही तितकेच गरजेचे आहे. पालकांनी भावनेत वाहून न जाता वास्तवाचा विचार करून निर्णय घेणे आवश्यक आहे.आज अनेक कुटुंबांमध्ये मालमत्ता वाटप, व्यवसाय हस्तांतरण आणि वारसाहक्क यावरून वाद होताना दिसतात. अशा वेळी विजयपत सिंघानिया यांची कथा एक इशारा देणारी आहे. त्यांनी केलेली चूक इतरांनी टाळावी, हा त्यामागचा मुख्य उद्देश होता.शेवटी, पालकांनी आपल्या मुलांना मदत करावी, त्यांना सक्षम बनवावे, पण स्वतःची सुरक्षा धोक्यात घालून नाही. आयुष्यभराच्या कष्टाची कमाई एका निर्णयामुळे हातातून जाऊ नये, यासाठी योग्य नियोजन आणि सावधगिरी आवश्यक आहे.
