Pariksha Pe Charcha : विद्यार्थ्यांचा उत्साह, मोदींसाठी खास टिफिन; महाराष्ट्राची चकली अन् छत्तीसगडची खुरमी चर्चेत
देशभरातील विद्यार्थ्यांशी थेट संवाद साधणारा ‘परीक्षा पे चर्चा’ हा कार्यक्रम यंदाही उत्साहात पार पडला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी विद्यार्थ्यांशी मनमोकळ्या गप्पा मारत परीक्षेचा ताण कसा हाताळावा, अभ्यासाचे नियोजन कसे करावे आणि भविष्यातील संधी कशा ओळखाव्यात याबाबत मार्गदर्शन केले. मात्र यावेळी कार्यक्रमात एक वेगळीच रंगत पाहायला मिळाली. विद्यार्थ्यांनी पंतप्रधानांसाठी घरून खास टिफिन आणला होता. महाराष्ट्र आणि छत्तीसगडमधील पारंपरिक पदार्थांचा समावेश असलेल्या या टिफिनने कार्यक्रमात आपुलकीची आणि जिव्हाळ्याची छटा निर्माण केली.
संवादाचा अनोखा धडा
‘परीक्षा पे चर्चा’ हा केवळ मार्गदर्शनाचा कार्यक्रम नसून संवादातून शिकण्याचा एक प्रयत्न असल्याचे मोदी यांनी सुरुवातीलाच स्पष्ट केले. देशाच्या विविध भागांत हा कार्यक्रम आयोजित करण्यामागील उद्देश विद्यार्थ्यांपर्यंत थेट पोहोचण्याचा असल्याचे त्यांनी सांगितले. यावेळी तामिळनाडूच्या कोयंबतूर येथे विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना त्यांनी अभ्यासाबरोबरच मानसिक आरोग्याचे महत्त्व अधोरेखित केले.
परीक्षेचा ताण टाळण्यासाठी स्वतःवर अनावश्यक दबाव आणू नये, असा सल्ला देताना मोदी म्हणाले, “वर्गातील सर्वात ढ मुलांशी मैत्री करा. त्यांना शिकवा. जेव्हा तुम्ही एखाद्याला शिकवता, तेव्हा स्वतःचाही विषय अधिक चांगला पक्का होतो.” या टिप्समुळे विद्यार्थ्यांमध्ये उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.
स्टार्टअप्स आणि भविष्यातील संधी
विद्यार्थ्यांनी स्टार्टअप्सविषयी प्रश्न विचारताच मोदींनी त्यांना भविष्याचा विचार करून नियोजन करण्याचा सल्ला दिला. “तुम्हाला आयुष्यात काय करायचं आहे, हे आधी ठरवा. टेक्नॉलॉजी, कृषी, आरोग्य, पर्यावरण – कोणत्याही क्षेत्रात संधी आहेत. मित्रांमध्ये वेगवेगळ्या कौशल्यांचा मेळ घालून स्टार्टअप सुरू करता येतो,” असे त्यांनी सांगितले.
विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अपयशाबाबत महत्त्वपूर्ण संदेश दिला. त्यांनी स्पष्ट सांगितले की, अपयशाची भीती बाळगून पुढे जाणे थांबवू नये. “अपयश म्हणजे शेवट नाही, तर शिकण्याची एक मौल्यवान संधी आहे,” असे ते म्हणाले. प्रत्येक यशस्वी व्यक्तीच्या आयुष्यात अपयशाचे टप्पे आलेले असतात, मात्र त्या अनुभवांतून शिकून पुढे जाणे हेच खरे यशाचे गमक आहे, असे त्यांनी विद्यार्थ्यांना समजावले. प्रयोगशील वृत्ती ठेवा, नवनवीन कल्पना आजमावण्यास घाबरू नका आणि स्वतःवर विश्वास ठेवा, असा सल्लाही त्यांनी दिला. परीक्षेत कमी गुण मिळाले किंवा अपेक्षित यश मिळाले नाही तरी निराश होऊ नये, तर त्या अनुभवातून काय शिकता येईल याचा विचार करावा, असे त्यांनी सांगितले. सकारात्मक दृष्टिकोन आणि आत्मविश्वास यांच्या जोरावर कोणतीही अडचण पार करता येते, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.
मोदींसाठी खास टिफिन
कार्यक्रमात सर्वाधिक चर्चेचा विषय ठरला तो विद्यार्थ्यांनी आणलेला टिफिन. महाराष्ट्रातून आलेल्या एका विद्यार्थ्याने पंतप्रधानांना चकली दिली. चकली कशी बनवतात, असा प्रश्न मोदींनी विचारताच त्या विद्यार्थ्याने बेसन किंवा तांदळाच्या पिठापासून गोल आकार देऊन ती तळली जाते, ती कुरकुरीत आणि तिखट असते, असे सांगितले. दिवाळीत विशेषतः चकली बनवली जाते, अशी माहितीही त्याने दिली.
यानंतर छत्तीसगडमधील एका विद्यार्थिनीने ‘खुरमी’ हा पारंपरिक गोड पदार्थ आणला होता. गूळ, पीठ आणि सूजीपासून तयार होणारी ही खुरमी सणासुदीला बनवली जाते, असे तिने सांगितले. पंतप्रधानांनी या दोन्ही पदार्थांचा आस्वाद घेतला आणि इतर विद्यार्थ्यांनाही स्वतःच्या हाताने खाऊ घातले. या प्रसंगामुळे कार्यक्रमात एक आत्मीय आणि कुटुंबवत्सल वातावरण निर्माण झाले.
देशभरातील सांस्कृतिक वैविध्याचा संगम
‘परीक्षा पे चर्चा’ या कार्यक्रमातून केवळ अभ्यास, नियोजन आणि परीक्षेतील ताणतणाव यांवरच संवाद झाला नाही, तर देशाच्या सांस्कृतिक वैविध्याचाही सुंदर आविष्कार पाहायला मिळाला. विविध राज्यांतून आलेल्या विद्यार्थ्यांनी आपल्या परंपरा, खाद्यसंस्कृती आणि स्थानिक वैशिष्ट्यांचा अभिमानाने परिचय करून दिला. महाराष्ट्रातून आणलेली कुरकुरीत चकली आणि छत्तीसगडची गोड खुरमी या दोन पारंपरिक पदार्थांनी कार्यक्रमात वेगळीच रंगत आणली. या पदार्थांमधून केवळ चव नव्हे, तर त्या-त्या राज्यांच्या संस्कृतीची ओळखही समोर आली. विद्यार्थ्यांनी प्रेमाने आणलेला टिफिन आणि पंतप्रधानांनी घेतलेला आस्वाद हा केवळ खाद्याचा क्षण नव्हता, तर ‘एक भारत, श्रेष्ठ भारत’ या भावनेचा प्रत्यय होता. अशा संवादातून शिक्षणाबरोबरच सांस्कृतिक एकात्मतेचा संदेशही दृढ झाला. विविधतेत एकता हा भारताचा मूलमंत्र या कार्यक्रमातून पुन्हा अधोरेखित झाला.
विद्यार्थ्यांची प्रतिक्रिया
कार्यक्रमानंतर विद्यार्थ्यांनी समाधान व्यक्त केले. “पंतप्रधानांशी थेट संवाद साधण्याची संधी मिळणे ही आमच्यासाठी मोठी गोष्ट आहे,” असे अनेक विद्यार्थ्यांनी सांगितले. त्यांच्या मते, अभ्यासाबरोबर आत्मविश्वास आणि सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवण्याचा संदेश त्यांना सर्वाधिक महत्त्वाचा वाटला.
‘परीक्षा पे चर्चा’ हा कार्यक्रम दरवर्षी विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. यंदाच्या सत्रात परीक्षेचा ताण कमी करण्याबरोबरच भविष्याचे नियोजन, स्टार्टअप्स आणि नवकल्पना यावर भर देण्यात आला. त्यातच विद्यार्थ्यांनी आणलेल्या पारंपरिक टिफिनमुळे कार्यक्रमाला एक वेगळीच उब मिळाली.
महाराष्ट्राची चकली आणि छत्तीसगडची खुरमी यांची चव चाखत पंतप्रधानांनी विद्यार्थ्यांशी साधलेला संवाद हा केवळ औपचारिक कार्यक्रम न राहता, एक स्नेहमेळावा ठरल्याचे चित्र दिसून आले.
