दही हे घरच्या जेवणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. सकाळच्या पोळ्या, दुपारी भात, किंवा रात्रीच्या जेवणात दही मुळे जेवणाचे स्वाद वाढते आणि पचन सुधारते. तरीही बऱ्याचदा आपण तयार केलेले दही पातळ येते, नीट घट्ट होत नाही किंवा त्याचा स्वाद कमी पडतो. याच कारणास्तव अनेक जण बाजारातील दही वापरतात, जे कधी कधी स्वयंपाकात हवे तसे स्वाद किंवा ताजेपणा देत नाही. पण आता काळजी करण्याची गरज नाही, कारण खाद्यप्रेमी तेजश्री डोखे यांनी सोशल मीडियावर दही नीट घट्ट होण्यासाठी अगदी सोपी आणि प्रभावी पद्धत शेअर केली आहे.
ही पद्धत घरच्या सामान्य भांड्यात करता येते, जास्त मेहनत लागत नाही आणि तुम्हाला प्रत्येकवेळेस परफेक्ट, कापता येणारे दही मिळते. तसेच या दह्याचा स्वाद ताजेसारखा राहतो, आणि तो जास्त काळ टिकतो.
दही नीट न होण्याची सामान्य कारणे
१. दूध पातळ असणे – पातळ दूध वापरल्यास दहीही पातळ येतो. म्हणून फुल फॅट दूध वापरणे गरजेचे आहे.
२. तापमान चुकीचे असणे – दूध खूप गरम किंवा खूप थंड असले तर दही नीट सेट होत नाही. योग्य तापमान म्हणजे बोट टाकल्यावर उबदार वाटेल, पण जळवणार नाही.
३. योग्य दही स्टार्टर न वापरणे – जुना किंवा पातळ दही वापरल्यास दही नीट जमत नाही.
४. दूध नीट उकळवले न जाणे – दूध झटपट उकळल्यास त्यातील प्रोटीन नीट सक्रिय होत नाही, ज्यामुळे दही घट्ट होत नाही.
५. स्टार्टर दही पुरेसा सक्रिय न असणे – दही तयार करण्यासाठी वापरलेला दही ताजा, सक्रिय आणि घट्ट असणे आवश्यक आहे.
Related News
20 मिनिटांत तयार! प्रोटीनने भरपूर राजस्थानी चिला रायता तुमच्या उन्हाळ्याचा सुपरहिट डिश
ही सर्व कारणे लक्षात घेऊन, तुम्ही अगदी घरच्या सोप्या साहित्यावर आधारित ही पद्धत वापरू शकता.
साहित्य
फुल फॅट दूध – १ लिटर
दही (स्टार्टर) – २–३ टेबलस्पून
भांडी / कढई
झाकण
चरण-दर-चरण पद्धत
१. दूध नीट उकळवा
दूध कढईत घ्या आणि मध्यम आचेवर हलवत उकळवा. उकळल्यानंतर २–३ मिनिटे उकळून ठेवा. या वेळेत दूधातील प्रोटीन सक्रिय होतात, ज्यामुळे दही घट्ट येते. पण लक्ष ठेवा की दूध जाळू नये. जास्त गरम केल्यास दही नीट जमत नाही.
२. दूध थोडे थंड होऊ द्या
दूध उकळवल्यानंतर त्याला साधारण ४०–४५°C तापमानावर येऊ द्या. बोट टाकल्यावर उबदार वाटेल, पण जळणार नाही. हे तापमान दही नीट जमण्यासाठी अत्यंत महत्वाचे आहे.
३. दही स्टार्टर तयार करा
स्टार्टर दही एक ग्लास किंवा छोट्या भांड्यात ठेवा. त्यात थोडे थंड झालेले दूध मिसळून एकसारखे करा. ही पद्धत दहीमध्ये बॅक्टेरिया नीट मिसळण्यासाठी आणि दही लवकर घट्ट होण्यासाठी उपयुक्त आहे.
४. दूधात स्टार्टर मिसळा
थोडे थंड झालेले दूध थेट दही स्टार्टरमध्ये घालून नीट मिक्स करा. नंतर हे मिश्रण परत उरलेल्या दूधात घालून हलके हलके मिसळा. खूप जोरात हलवू नका, नाहीतर दही फुगट किंवा पातळ होऊ शकतो.
५. दही झाकून ठेवा
मिश्रण झाकणाने झाकून थंड, स्थिर ठिकाणी ठेवा. दही जमण्यासाठी साधारण ६–८ तास लागतात. उन्हाळ्यात दही लवकर जमतो, तर हिवाळ्यात ८–१० तास लागू शकतात.
६. दही सेट झाल्यानंतर थंड करून ठेवा
दही नीट सेट झाल्यावर फ्रिजमध्ये ठेवून थंड करा. थंड दही अधिक घट्ट आणि स्वादिष्ट लागतो.
टिप्स आणि ट्रिक्स
फुल फॅट दूध वापरा – पातळ दूध वापरल्यास दही घट्ट होत नाही.
दूधाचे तापमान योग्य ठेवा – खूप गरम किंवा खूप थंड दूध वापरू नका.
दही स्टार्टर ताजा असावा – जुना किंवा पातळ दही वापरल्यास दही नीट जमत नाही.
हलके हलवा – दुधात स्टार्टर मिसळताना जोरात हलवू नका.
ठिकाण स्थिर असावे – दही जमण्यासाठी हलके थंड, स्थिर ठिकाण निवडा.
दहीपासून बनवता येणारे पदार्थ
घट्ट दही तयार झाल्यानंतर तुम्ही त्यापासून अनेक स्वादिष्ट पदार्थ तयार करू शकता:
लस्सी
रायता
दही भाजी
दही भात
दही वडे
फरसाणसह दही थाली
ही पद्धत अगदी सोपी आहे, जास्त मेहनत लागत नाही आणि तुम्हाला प्रत्येकवेळेस परफेक्ट, कापता येणारे दही मिळते.घरच्या घरी घट्ट दही बनवण्यासाठी जास्त साहित्य किंवा जटिल उपायांची आवश्यकता नाही. फक्त फुल फॅट दूध, ताजा स्टार्टर दही, योग्य तापमान आणि थोडी काळजी घेणे आवश्यक आहे. तेजश्री डोखे यांनी दिलेल्या या सोप्या स्टेप्सनुसार, तुम्ही प्रत्येकवेळेस स्वादिष्ट, घट्ट दही तयार करू शकता. आता दही पातळ येण्याची किंवा नीट न जमण्याची काळजी संपली!
