Sergio Gor On Kashmir : भारताला जे अपेक्षित नाही ते घडलं; सर्जियो गोर यांचा लडाख दौरा रद्द, काश्मीरच्या मुद्द्यावर अमेरिका पाकिस्तानच्या बाजूने का?
सर्जियो गोर यांच्या वक्तव्यानंतर पाकिस्तानची नाराजी
Sergio Gor On Kashmir : जम्मू-काश्मीरच्या मुद्द्यावर भारत आणि पाकिस्तानमधील संवेदनशीलता पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. अमेरिकेचे भारतातील राजदूत आणि दक्षिण आशियासाठी विशेष दूत सर्जियो गोर यांनी नुकताच जम्मू-काश्मीरचा दौरा केला. या दौऱ्यात त्यांनी जम्मू-काश्मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचे स्पष्टपणे म्हटले. मात्र, त्यानंतर त्यांचा नियोजित लडाख दौरा रद्द झाल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे अमेरिका काश्मीरच्या प्रश्नावर नेमकी कोणती भूमिका घेत आहे, याबाबत चर्चेला उधाण आले आहे.
सर्जियो गोर हे जम्मू-काश्मीर आणि लडाखच्या दौऱ्यावर होते. त्यांच्या दौऱ्यात स्थानिक परिस्थितीचा आढावा घेण्याबरोबरच विविध स्तरांवर बैठका आणि भेटींचे नियोजन करण्यात आले होते. लडाख दौऱ्यादरम्यान त्यांचा नियंत्रण रेषेजवळील भागाला भेट देण्याचा कार्यक्रम असल्याची माहिती होती. मात्र, हा दौरा अचानक रद्द करण्यात आला.
गोर यांचा लडाख दौरा रद्द होण्यामागचे अधिकृत कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. विशेष म्हणजे, जम्मू-काश्मीरबाबत त्यांनी केलेल्या वक्तव्यानंतर पाकिस्तानने अमेरिकेकडे नाराजी व्यक्त केली होती. त्यामुळे या संपूर्ण घडामोडीकडे भारत-पाकिस्तान आणि अमेरिका यांच्यातील राजनैतिक समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिले जात आहे.
Related News
ओमर अब्दुल्ला यांची भेट आणि गोर यांचे मोठे वक्तव्य
सर्जियो गोर यांनी जम्मू-काश्मीर दौऱ्यात मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांची त्यांच्या निवासस्थानी भेट घेतली. या भेटीनंतर झालेल्या संयुक्त पत्रकार परिषदेत गोर यांनी जम्मू-काश्मीरबाबत अमेरिकेची भूमिका स्पष्ट करणारे महत्त्वाचे वक्तव्य केले.
जम्मू-काश्मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्याचबरोबर हा प्रदेश अतिशय सुंदर असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. गोर यांच्या या वक्तव्याकडे विशेष महत्त्वाने पाहिले जात आहे, कारण काश्मीरचा मुद्दा भारत आणि पाकिस्तानमधील सर्वात संवेदनशील विषयांपैकी एक आहे.
गोर यांनी जम्मू-काश्मीरमधील सुरक्षा परिस्थितीचाही उल्लेख केला. नवी दिल्लीतील केंद्र सरकार आणि जम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री यांनी प्रदेश अधिक सुरक्षित करण्यासाठी अनेक सकारात्मक पावले उचलल्याचे त्यांनी म्हटले.
अमेरिकेच्या Travel Advisory मध्ये बदल होणार?
सर्जियो गोर यांच्या दौऱ्यात आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा समोर आला तो म्हणजे जम्मू-काश्मीरसाठी अमेरिकेकडून जारी करण्यात आलेली Travel Advisory.
अमेरिका आपल्या नागरिकांसाठी विविध देश आणि प्रदेशांबाबत वेळोवेळी प्रवासविषयक सूचना जारी करते. परिस्थितीमध्ये बदल झाल्यानंतर या सूचनांचा आढावा घेतला जातो. जम्मू-काश्मीरमधील परिस्थिती सुधारत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या Travel Advisory च्या स्तराचा पुनर्विचार केला जाऊ शकतो, असे संकेत गोर यांनी दिले.
जम्मू-काश्मीरला अमेरिकन नागरिकांनी भेट द्यावी आणि येथील नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घ्यावा, अशी सकारात्मक भूमिका त्यांच्या वक्तव्यातून दिसून आली. त्यामुळे गोर यांच्या वक्तव्याला भारतासाठी महत्त्वपूर्ण राजनैतिक संदेश म्हणून पाहिले जात आहे.
डल लेकमध्ये शिकारा सफरीचा घेतला आनंद
जम्मू-काश्मीर दौऱ्यादरम्यान सर्जियो गोर यांनी श्रीनगरमधील प्रसिद्ध डल लेकला भेट दिली. यावेळी त्यांनी शिकारा सफरीचा आनंद घेतला. जवळपास एक तास त्यांनी डल तलावात विहार केला.
काश्मीरच्या पर्यटन क्षमतेबाबतही गोर यांनी सकारात्मक मत व्यक्त केले. जम्मू-काश्मीर हा सुंदर प्रदेश असून मोठ्या संख्येने अमेरिकन नागरिकांना येथे येऊन काश्मीरचे सौंदर्य पाहण्याची इच्छा असू शकते, असे त्यांनी सांगितले.
त्यांच्या या भूमिकेमुळे जम्मू-काश्मीरच्या पर्यटन क्षेत्रासाठीही हा दौरा महत्त्वाचा मानला जात आहे.
पाकिस्तानने अमेरिकन अधिकाऱ्यांना तलब केलं
सर्जियो गोर यांनी जम्मू-काश्मीर भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचे वक्तव्य केल्यानंतर पाकिस्तानने त्यावर तीव्र आक्षेप घेतला. पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने इस्लामाबादमधील अमेरिकन दूतावासाच्या प्रभारी नताली बेकर यांना तलब करून गोर यांच्या वक्तव्याबाबत नाराजी व्यक्त केली.
पाकिस्तानकडून अमेरिकेकडे या वक्तव्याबाबत आक्षेप नोंदवण्यात आला. त्यामुळे गोर यांच्या वक्तव्यामुळे अमेरिका-पाकिस्तान संबंधांमध्येही राजनैतिक चर्चेला सुरुवात झाल्याचे दिसून आले.
विशेष म्हणजे, पाकिस्तानकडून नाराजी व्यक्त केल्यानंतरच गोर यांचा लडाख दौरा रद्द झाल्याची माहिती समोर आली. त्यामुळे या दोन्ही घटनांमध्ये काही संबंध आहे का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. मात्र, लडाख दौरा रद्द करण्यामागे पाकिस्तानचा दबाव होता, असे अधिकृतपणे अद्याप सांगण्यात आलेले नाही.
अमेरिका पाकिस्तानच्या बाजूने आहे का?
लडाख दौरा रद्द झाल्यानंतर सोशल मीडियापासून राजकीय वर्तुळापर्यंत विविध चर्चांना सुरुवात झाली आहे. अमेरिका काश्मीरच्या बाबतीत पाकिस्तानच्या बाजूने झुकत आहे का, असा सवालही उपस्थित केला जात आहे.
मात्र, केवळ दौरा रद्द झाल्याच्या आधारावर अमेरिकेने आपली भूमिका बदलली आहे, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरू शकते. कारण सर्जियो गोर यांनी स्वतः जम्मू-काश्मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याचे वक्तव्य केले आहे. तसेच काश्मीरमधील सुरक्षा परिस्थिती सुधारत असल्याचे आणि Travel Advisory चा पुनर्विचार करण्याचे संकेतही त्यांनी दिले आहेत.
त्यामुळे सध्याच्या घडामोडींमध्ये एकीकडे भारताच्या भूमिकेला पूरक ठरणारे गोर यांचे वक्तव्य आणि दुसरीकडे त्यांच्या लडाख दौऱ्याचे अचानक रद्द होणे, या दोन्ही बाबी चर्चेचा विषय ठरत आहेत.
पुढे अमेरिकेची भूमिका काय असणार?
सर्जियो गोर यांच्या काश्मीर दौऱ्यानंतर अमेरिका जम्मू-काश्मीरकडे कशा पद्धतीने पाहते, याबाबत उत्सुकता वाढली आहे. विशेषतः Travel Advisory मध्ये बदल होतो का, तसेच लडाख दौरा रद्द होण्यामागचे नेमके कारण काय होते, हे स्पष्ट झाल्यानंतर परिस्थिती अधिक स्पष्ट होऊ शकते.
दरम्यान, गोर यांच्या वक्तव्यामुळे भारताच्या भूमिकेला राजनैतिक पातळीवर महत्त्वपूर्ण समर्थन मिळाल्याची चर्चा आहे. पाकिस्तानने यावर आक्षेप घेतल्याने भारत-पाकिस्तान प्रश्नात अमेरिकेची भूमिका पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे.
सध्या सर्वांचे लक्ष अमेरिकेकडून येणाऱ्या पुढील अधिकृत प्रतिक्रियेकडे लागले आहे. लडाख दौरा नेमका का रद्द करण्यात आला आणि त्याचा काश्मीरवरील अमेरिकेच्या धोरणाशी काही संबंध आहे का, याचे उत्तर आगामी काळात स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
