पश्चिम आशियातील तणावात भारतासाठी महत्त्वाचा राजनैतिक विजय
पश्चिम आशियात वाढलेल्या युद्धजन्य तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताला मोठा राजनैतिक दिलासा मिळाला आहे. Subrahmanyam Jaishankar आणि Abbas Araghchi यांच्यात झालेल्या महत्त्वपूर्ण दूरध्वनी चर्चेनंतर इराणने भारतीय ध्वज असलेल्या तेलवाहू टँकर्सना Strait of Hormuz मधून सुरक्षित प्रवासाची परवानगी दिली आहे.
भारत आणि Iran यांच्यातील उच्चस्तरीय राजनैतिक संवादामुळे हा निर्णय शक्य झाला असून, या निर्णयामुळे भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला आणि व्यापाराला मोठा दिलासा मिळाला आहे. सध्या Israel, United States आणि काही युरोपीय देशांच्या जहाजांवर हल्ल्यांचा धोका कायम असताना भारतासाठी हा निर्णय विशेष महत्त्वाचा मानला जात आहे.
जयशंकर–आराघची यांच्यात महत्त्वाची चर्चा
मिळालेल्या माहितीनुसार, भारताचे परराष्ट्र मंत्री Subrahmanyam Jaishankar यांनी इराणचे परराष्ट्र मंत्री Abbas Araghchi यांच्याशी दूरध्वनीवर सविस्तर चर्चा केली.
Related News
आखाती युद्धात भारताचा ‘ऑइल सेफ्टी’ प्लॅन! भूमिगत गुहांमध्ये 60 दिवस पुरेल इतका तेल साठा; संकटात ‘काळं सोनं’च ठरणार तारणहार
Iran–Israel–US War : युद्ध थांबवण्यासाठी इराणच्या 3 अटी; डोनाल्ड ट्रम्प मान्य करणार?
होर्मुझच्या खाडीत महाकाय जहाजावर अचानक हल्ला; भारताचा थेट संबंध उघडकीस !
‘सब चंगा सी’चा दावा फोल; गॅस टंचाईवरून प्रकाश आंबेडकरांचा मोदी सरकारवर हल्लाबोल
गॅससाठी भारत तीन देशांवर अवलंबून, एकाने पुरवठा थांबवला तर देशात मोठं संकट
इराण युद्धात आता US ला मोजावी लागतेय मोठी किंमत
Iran-Israel War Oil Crisis : 18 कोटी बॅरल तेलाचा मोठा फटका; Saudi Aramco CEO ने दिला भयंकर परिणामांचा इशारा
डुबवण्यातच मजा…! डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानाने जगात खळबळ; इराण-अमेरिका युद्ध आणखी भडकण्याची शक्यता
भारताकडे किती हजार कोटी लीटर तेलाचा राखीव साठा? जगातील किती देशांकडून येते तेल, होर्मुझ मार्गाचं महत्त्व काय?
Iran Israel War Impact: जगात हाहाकार! 5 मोठे परिणाम, अमेरिकेची इराणला घातक धमकी
Donald Trump आणि Vladimir Putin यांच्यात 1 तास चर्चा; Mojtaba Khamenei प्रकरणावरही संवा
इराण-इस्रायल युद्ध : रशियाला फायदा, चीनला अब्जावधी डॉलर्सचा तोटा
या चर्चेत पश्चिम आशियातील तणावपूर्ण परिस्थिती, सागरी सुरक्षा, व्यापारी जहाजांची सुरक्षितता आणि जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर होणारा परिणाम याबाबत चर्चा झाली. भारताकडून विशेषतः भारतीय व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षिततेचा मुद्दा ठामपणे मांडण्यात आला.भारतीय खलाशांचे जीवित रक्षण, ऊर्जा पुरवठा अखंड ठेवणे आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापार सुरक्षित ठेवणे हे भारताचे प्रमुख उद्दिष्ट असल्याचे जयशंकर यांनी स्पष्ट केले.या चर्चेनंतर इराणने सकारात्मक प्रतिसाद देत भारतीय ध्वज असलेल्या जहाजांना Strait of Hormuz मधून सुरक्षित मार्ग देण्याची हमी दिली.
दोन भारतीय जहाजांचा सुरक्षित प्रवास
राजनैतिक चर्चेनंतर लगेचच दोन भारतीय तेलवाहू जहाजांनी या सामुद्रधुनीतून सुरक्षित प्रवास केल्याची माहिती समोर आली आहे.
“पुष्पक” आणि “परिमल” या भारतीय जहाजांनी Strait of Hormuz मधून कोणत्याही अडथळ्याशिवाय प्रवास केला.या भागात अलीकडच्या काही दिवसांत ड्रोन हल्ले, क्षेपणास्त्र हल्ले आणि जहाजांवर हल्ल्यांच्या घटना घडत असल्यामुळे अनेक देशांच्या जहाजांना धोका निर्माण झाला आहे. अशा परिस्थितीत भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग मिळणे हा भारतासाठी मोठा दिलासा मानला जात आहे.
वाढत्या तणावामुळे जागतिक व्यापारावर परिणाम
पश्चिम आशियातील तणावामुळे जागतिक सागरी वाहतुकीवर मोठा परिणाम होत आहे. काही दिवसांपूर्वी या भागात तेलवाहू जहाजांवर हल्ले झाल्यामुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय जहाजांनी आपला मार्ग बदलण्याचा निर्णय घेतला होता.या तणावामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारातही अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. कच्च्या तेलाच्या किंमतीत चढउतार होत असून, अनेक देशांना ऊर्जा पुरवठ्याबाबत चिंता निर्माण झाली आहे.
‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’चे सामरिक महत्त्व
Strait of Hormuz हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक मानला जातो. हा मार्ग Iran आणि Oman यांच्या दरम्यान असून, मध्यपूर्वेतील तेल निर्यात करणाऱ्या देशांसाठी हा अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग आहे.जगातील एकूण कच्च्या तेलाच्या व्यापारापैकी सुमारे 20 ते 30 टक्के तेल वाहतूक याच मार्गातून होते. त्यामुळे या सामुद्रधुनीतील कोणताही तणाव जागतिक ऊर्जा बाजारावर थेट परिणाम करू शकतो.गेल्या काही वर्षांत या भागात अनेक वेळा तणाव निर्माण झाला आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय जहाजांच्या सुरक्षेबाबत नेहमीच चिंता व्यक्त केली जाते.
भारतासाठी या निर्णयाचे महत्त्व
इराणच्या या निर्णयामुळे भारताला अनेक पातळ्यांवर फायदा होणार आहे.
प्रथम, भारताची कच्च्या तेलाची मोठी आयात मध्यपूर्वेतून होते आणि त्यातील मोठा हिस्सा Strait of Hormuz मार्गे भारतात पोहोचतो. त्यामुळे या मार्गावर सुरक्षितता मिळणे भारतासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.दुसरे म्हणजे, भारतीय जहाजांवर काम करणाऱ्या खलाशांच्या सुरक्षेची हमी मिळाली आहे. युद्धजन्य परिस्थितीत जहाजांवर हल्ले होण्याचा धोका असल्याने खलाशांच्या जीविताला धोका निर्माण होऊ शकतो.तिसरे म्हणजे, भारत आणि Iran यांच्यातील राजनैतिक संबंध अधिक मजबूत होत असल्याचे या निर्णयातून दिसून येते.
भारताची संतुलित परराष्ट्र धोरणाची भूमिका
या संपूर्ण घडामोडीत भारताने अत्यंत संतुलित परराष्ट्र धोरण अवलंबल्याचे दिसून आले आहे. भारताचे संबंध एकीकडे Israel आणि United States यांच्याशी मजबूत आहेत, तर दुसरीकडे Iran सोबतही भारताने संवाद कायम ठेवला आहे.या संतुलित धोरणामुळेच भारताला या संवेदनशील परिस्थितीत आपल्या जहाजांसाठी सुरक्षित मार्ग मिळवता आला, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
जागतिक परिस्थितीत भारताचा वाढता प्रभाव
या घटनेमुळे आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक क्षेत्रात भारताचा वाढता प्रभावही अधोरेखित झाला आहे. युद्धजन्य तणावाच्या परिस्थितीतही भारताने संवाद आणि राजनैतिक मार्गाने प्रश्न सोडवण्याचा प्रयत्न केला आणि त्यात यश मिळवले.त्यामुळे पश्चिम आशियातील संकटाच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला दिलासा मिळाला असून, भारतीय व्यापारी जहाजांसाठी महत्त्वाचा सागरी मार्ग खुला राहणार आहे.
