थंडीच्या लाटेमुळे Brain वर होणाऱ्या Stroke चा धोका वाढतो, डॉक्टरांचा इशारा
Risk of Brain Stroke in Winter : उत्तर भारतातील अनेक भागांमध्ये सध्या तीव्र थंडीची लाट सुरू आहे. थंड हवामानामुळे शरीरावर अनेक प्रकारचे परिणाम होतात, पण सर्वात मोठा धोका मेंदूच्या स्ट्रोकचा (Brain Stroke) वाढणे असा आहे, असा इशारा डॉक्टरांकडून दिला जात आहे. तज्ञांचे म्हणणे आहे की थंड हवामानात रक्तवाहिन्या सडसडीत होतात, रक्तदाब वाढतो आणि शरीरातील रक्त जाड होते, ज्यामुळे रक्तस्राव किंवा रक्तघटक तयार होण्याचा धोका वाढतो. विशेषत: हृदयविकार, उच्च रक्तदाब किंवा आधीच कोणत्यातरी आजाराची समस्या असलेल्या व्यक्तींना अधिक काळजी घेणे गरजेचे आहे.
डॉक्टरांचा इशारा आहे की Stroke हा वैद्यकीय आणीबाणीचा प्रकरण आहे. वेळेवर उपचार मिळाले तर जीवन वाचवणे शक्य असते आणि दीर्घकालीन अपंगत्व टाळता येऊ शकते. त्यामुळे थंडीच्या या हंगामात योग्य काळजी घेणे अत्यावश्यक आहे.
थंडी Brain Strokeसाठी का धोका वाढवते?
थंड हवामानात शरीराच्या अनेक कार्यप्रणालींवर परिणाम होतो. शरीर आपले तापमान राखण्यासाठी अतिरिक्त उर्जा खर्च करते. याचा थेट परिणाम हृदय, रक्तवाहिन्या आणि मेंदू यांच्यावर होतो.
Related News
शॉकिंग अपडेट: B Praakला लॉरेन्स बिश्नोई गँगकडून 10 कोटींची धमकी, पोलिस तपास सुरु
सुपरहिट ‘Aaj Ki Raat ’: तमन्ना भाटियाने 1 अब्ज व्ह्यूजने इतिहास रचला
Tea or Black Coffee in the Morning ? आरोग्यासाठी जबरदस्त फायदे देणारा 1 योग्य पर्याय कोणता?
High Heat vs Low Heat : 8 प्रभावी टिप्स जे घरच्या स्वयंपाकात क्रांती घडवू शकतात
Anupamaa 2026 : प्रर्नाच्या भूमिकेमुळे 3 मोठ्या रहस्यांचे खुलासा होणार!
‘Bigg Boss Marathi 6’ : पहिल्या आठवड्यातील 9 स्पर्धकांचे रोमांचक व्होटिंग ट्रेंड
Hyderabadi Biryani : 8 कारणे का ती भारताची सर्वोत्तम आहे
फक्त 3 fruits खा, थंडीमध्येही त्वचा राहील मऊ आणि तजेलदार
फक्त 3 fruits खा आणि हिवाळ्यात त्वचा मऊ, टवटवीत व निरोगी बनवा!
Poha for Weight Loss : 7 जबरदस्त फायदे जे तुम्हाला माहित असायला हवे!
Antilia : मुकेश अंबानींच्या घरातील 70 लाखांचा मासिक वीज बिल पाहून थक्क व्हाल!
Gold prices have fallen : 10 ग्रॅम 24 कॅरेट सोन्यासाठी आता फक्त 1,43,180 रुपये!
रक्तवाहिन्यांचा आकुंचन: थंड हवामानामुळे रक्तवाहिन्या आकुंचित होतात. यामुळे रक्तदाब वाढतो, आणि रक्तवाहिन्या फुटण्याचा किंवा रक्तघटक तयार होण्याचा धोका वाढतो.
रक्त जाड होणे: थंडीमध्ये शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होते, कारण हिवाळ्यात आपल्याला तहान कमी वाटते. त्यामुळे रक्त जाड होते आणि त्याचा प्रवाह संथ होतो.
त्वरित तापमान बदल: घरातील हीटिंग चालू असताना अचानक थंड बाहेरच्या हवेशी संपर्क झाल्यास रक्तप्रवाहावर ताण येतो, ज्यामुळे स्ट्रोकचा धोका अधिक वाढतो.
थंडीचा परिणाम फक्त शरीरावरच नाही तर मेंदूच्या रक्तपुरवठ्यावरही थेट होतो. रक्तपुरवठा अडथळा झाल्यास मेंदूतील पेशी त्वरित बळी पडू लागतात आणि गंभीर अपंगत्व किंवा मृत्यूचा धोका निर्माण होतो.
Brain Strokeम्हणजे काय?
Brain Stroke (Cerebrovascular Accident) म्हणजे मेंदूच्या एखाद्या भागात रक्तपुरवठा अडथळा निर्माण होणे किंवा रक्तवाहिन्याचा फूटणे. यामुळे त्या भागातील मेंदूच्या पेशींना ऑक्सिजन आणि पोषक तत्वे मिळत नाहीत आणि त्या पेशी त्वरीत नष्ट होतात.
Strokeच्या दोन मुख्य प्रकार आहेत:
इसकेमिक स्ट्रोक (Ischemic Stroke): रक्तवाहिन्या ब्लॉक होऊन मेंदूच्या भागाला रक्त मिळत नाही.
हेमरेजिक स्ट्रोक (Hemorrhagic Stroke): मेंदूतील रक्तवाहिन्या फुटल्यामुळे रक्त स्राव होतो.
डॉक्टरांच्या मते, Stroke हा जागतिक पातळीवर दुसऱ्या क्रमांकाचा मृत्यू कारण आहे. सर्व वयोगटातील लोकांना हा धोका आहे, पण ज्यांना आधीच उच्च रक्तदाब, हृदयविकार किंवा डायबेटिस आहे त्यांच्यासाठी हा विशेष धोका आहे.
Strokeची लक्षणे
Strokeची लक्षणे मेंदूच्या प्रभावित भागावर अवलंबून बदलतात. काही सामान्य लक्षणे अशी आहेत:
बोलण्यात अडचण किंवा अचूकपणे बोलू न शकणे (Aphasia)
दृष्टी धूसर होणे
चक्कर येणे किंवा चक्कर आढळणे
अचानक आणि तीव्र डोकेदुखी
चेहऱ्याच्या एका बाजूची स्नायू नियंत्रण गमावणे
समन्वय गमावणे
स्मरणशक्ती कमी होणे
मूड बदल किंवा चिडचिडेपणा
उलटी किंवा मळमळ
मान घट्ट होणे
भाषण गोंधळलेले किंवा अस्पष्ट होणे
शरीराच्या एका बाजूला दुर्बलता किंवा पक्षाघात
जर ही लक्षणे आढळली, तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे.
हिवाळ्यात Stroke टाळण्यासाठी उपाय
डॉक्टरांनी थंडीच्या काळात काही सोपे पण अत्यंत प्रभावी उपाय सुचवले आहेत.
तापमान राखा:
बाहेर पडताना हॅट, ग्लोव्हज, शॉल किंवा साडी वापरा. थंड हवेशी संपर्क होऊ नये म्हणून कपडे थरांनी (layers) घालावेत.रक्तदाब तपासणे:
नियमितपणे रक्तदाब मोजा. विशेषतः थंड सकाळी आणि संध्याकाळी रक्तदाब जास्त असतो. उच्च रक्तदाब असलेल्या लोकांनी अधिक काळजी घ्यावी.पाणी प्या:
थंडीमध्ये तहान कमी वाटते, पण शरीराला पुरेसा पाणी मिळणे आवश्यक आहे. हायड्रेशनमुळे रक्त जाड होत नाही आणि रक्तप्रवाह सुरळीत राहतो.व्यायाम करा:
जरी थंडीमुळे घराबाहेर जाण्याची इच्छा कमी असली तरी हलके स्ट्रेचिंग, घरात चालणे किंवा सौम्य व्यायाम करणे आवश्यक आहे. १०–१५ मिनिटांचा हलका व्यायाम दिवसातून अनेक वेळा स्ट्रोक टाळण्यास मदत करतो.उष्ण आहार घ्या:
शरीरास ऊर्जा मिळवण्यासाठी उष्ण सूप, भाज्या, संपूर्ण धान्य आणि हिवाळ्याच्या फळांचा आहार करा. उष्ण आणि पौष्टिक आहारामुळे शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढते आणि रक्ताभिसरण सुधारते.
डॉक्टरांचा संदेश
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, थंडीत स्ट्रोक टाळण्यासाठी योग्य काळजी घेणे केवळ वैयक्तिक आरोग्यासाठी नव्हे, तर कुटुंब आणि समाजाच्या आरोग्यासाठीही अत्यंत आवश्यक आहे.
डॉक्टरांनी नागरिकांना काही महत्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवण्याचा सल्ला दिला आहे:
थंडीच्या वेळेस बाहेर जाऊ नका, शक्य असल्यास घरातच रहा.
उच्च रक्तदाब किंवा हृदयविकाराच्या समस्या असलेल्यांनी डॉक्टरांचा नियमित सल्ला घ्या.
लक्षणे दिसताच विलंब न करता तात्काळ वैद्यकीय उपचार सुरु करा.
घरात उष्ण पेय, सूप, हलका व्यायाम आणि थरांनी कपडे वापरणे या सर्व गोष्टी करून शरीराचा तापमान संतुलित ठेवा.
थंडीचा हंगाम अनेकांसाठी सुखदायक असला तरी, Brain Strokeसाठी हा संवेदनशील काळ आहे. शरीरातील रक्तवाहिन्यांवर होणारे परिणाम, जाड होणारे रक्त आणि अचानक तापमान बदल स्ट्रोकचा धोका वाढवतात.
यासाठी नियमित रक्तदाब तपासणे, पुरेशी पाणी पिणे, शरीर उबदार ठेवणे, हलकी व्यायाम आणि पौष्टिक आहार घेणे आवश्यक आहे. यामुळे मेंदूचा स्ट्रोक होण्याचा धोका मोठ्या प्रमाणावर कमी करता येतो.
तज्ज्ञांचा संदेश स्पष्ट आहे: थंडीचा काळ सावधगिरीचा असावा, आणि आपल्या आरोग्याकडे लक्ष ठेवणे हे आपले प्रमुख कर्तव्य आहे.
