ट्रोलिंगपासून ट्रॉफीपर्यंतचा प्रवास

काही वर्षांपूर्वीपर्यंत RCB हा आयपीएलमधील सर्वात लोकप्रिय पण सर्वाधिक ट्रोल होणारा संघ म्हणून ओळखला जात होता. विराट कोहली, एबी डिव्हिलियर्स, ख्रिस गेल यांसारखे जागतिक दर्जाचे खेळाडू असूनही संघाला एकदाही विजेतेपद मिळाले नव्हते.

प्रत्येक हंगामात मोठ्या अपेक्षा निर्माण होत असत, पण निर्णायक क्षणी संघ अपयशी ठरत असे. त्यामुळे अनेक क्रिकेट चाहत्यांनी RCB ची तुलना फुटबॉल क्लब पॅरिस सेंट जर्मेनशी (PSG) केली होती. स्टार खेळाडू असूनही ट्रॉफीपासून दूर राहणारा संघ अशी त्यांची प्रतिमा झाली होती.मात्र 2023 मध्ये अँडी फ्लॉवर यांनी मुख्य प्रशिक्षकपदाची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर चित्र बदलायला सुरुवात झाली. त्यांनी केवळ संघाचे तांत्रिक दोष दूर केले नाहीत, तर मानसिकदृष्ट्याही संघाला विजेता बनवले.

अँडी फ्लॉवर : शांत पण प्रभावी नेतृत्व

झिम्बाब्वेचा माजी कर्णधार आणि जगातील सर्वोत्तम प्रशिक्षकांपैकी एक मानले जाणारे अँडी फ्लॉवर यांच्याकडे प्रशिक्षक म्हणून मोठा अनुभव आहे.त्यांनी इंग्लंड संघाला 2010 चा टी-20 विश्वचषक जिंकून दिला. 2012 मध्ये भारतात कसोटी मालिका जिंकण्याचा पराक्रम केला. 2005 नंतर इंग्लंड क्रिकेटच्या पुनरुत्थानामध्येही त्यांचा मोठा वाटा मानला जातो.फ्लॉवर यांची खासियत म्हणजे संघातील प्रत्येक खेळाडूकडून त्याची सर्वोत्तम कामगिरी करून घेणे. ते स्टार संस्कृतीपेक्षा संघ संस्कृतीवर अधिक विश्वास ठेवतात. याच विचारसरणीचा फायदा RCB ला झाला.

गोलंदाजी मजबूत करण्यावर दिला भर

RCB च्या अपयशाचे सर्वात मोठे कारण अनेकदा कमकुवत गोलंदाजी ठरली होती. फलंदाजी दमदार असली तरी गोलंदाज प्रतिस्पर्धी संघांवर नियंत्रण ठेवण्यात अपयशी ठरत होते.

अँडी फ्लॉवर यांनी पदभार स्वीकारताच ही समस्या ओळखली. त्यांनी संघ व्यवस्थापनासोबत चर्चा करून गोलंदाजी विभाग मजबूत करण्यासाठी विशेष रणनीती आखली.यामध्ये अनुभवी खेळाडूंना संधी देतानाच नवोदित गोलंदाजांनाही विश्वास दिला गेला. संघात रसिख सलाम, सुयश शर्मा, अभिनंदन सिंग आणि मंगेश यादव यांसारख्या तरुण खेळाडूंना स्थान देण्यात आले.या सर्वांनी हंगामभर उत्कृष्ट कामगिरी करत प्रशिक्षकांचा विश्वास सार्थ ठरवला.

रजत पाटीदारवर दाखवलेला विश्वास

कर्णधारपदाची जबाबदारी रजत पाटीदार यांच्याकडे सोपवण्याचा निर्णय अनेकांना धक्कादायक वाटला होता. विराट कोहलीसारखा अनुभवी खेळाडू संघात असताना तुलनेने कमी अनुभवी पाटीदारला नेतृत्व देणे हा मोठा जुगार मानला जात होता.

मात्र अँडी फ्लॉवर यांनी हा निर्णय ठामपणे घेतला. त्यांनी पाटीदारच्या नेतृत्वक्षमतेवर विश्वास दाखवला.पाटीदारनेही या विश्वासाचे सोने केले. शांत स्वभाव, योग्य निर्णयक्षमता आणि संघातील सर्व खेळाडूंना सोबत घेऊन जाण्याच्या वृत्तीमुळे तो यशस्वी कर्णधार ठरला.

विराट कोहलीसोबत उत्कृष्ट समन्वय

विराट कोहली हा RCB चा चेहरा आहे. अनेक वर्षांपासून तो संघाचा आधारस्तंभ राहिला आहे.फ्लॉवर यांनी विराटच्या अनुभवाचा योग्य वापर केला. संघातील तरुण खेळाडूंना मार्गदर्शन करण्यासाठी विराटला प्रोत्साहन दिले. यामुळे संघात अनुभव आणि तरुणाई यांचा सुंदर समतोल निर्माण झाला.विराटलाही आपल्या नैसर्गिक शैलीत खेळण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य देण्यात आले. परिणामी त्याने महत्त्वाच्या सामन्यांमध्ये निर्णायक भूमिका बजावली.

भुवनेश्वर कुमारची जादू कायम

36 वर्षीय भुवनेश्वर कुमारने यंदाच्या हंगामात पुन्हा एकदा स्वतःची गुणवत्ता सिद्ध केली. अनेकांनी त्याला वयामुळे कमी लेखले होते. मात्र त्याने आपल्या स्विंग गोलंदाजीच्या जोरावर प्रतिस्पर्धी फलंदाजांना सतत अडचणीत टाकले.

दोन्ही बाजूंनी चेंडू स्विंग करण्याची क्षमता आणि दबावाच्या क्षणी विकेट घेण्याची कला यामुळे तो RCB चा प्रमुख शस्त्र ठरला.16 सामन्यांत 28 विकेट्स घेत त्याने संघाच्या यशात मोलाचा वाटा उचलला. पर्पल कॅपच्या शर्यतीतही तो अखेरपर्यंत आघाडीवर राहिला.

युवा खेळाडूंना मिळाले व्यासपीठ

अँडी फ्लॉवर यांची आणखी एक मोठी जमेची बाजू म्हणजे युवा खेळाडूंवर विश्वास.त्यांनी अनेक नवोदित क्रिकेटपटूंना मोठ्या सामन्यांमध्ये संधी दिली. चुका झाल्या तरी त्यांना पाठिंबा दिला. त्यामुळे तरुण खेळाडूंमध्ये आत्मविश्वास निर्माण झाला.याच आत्मविश्वासामुळे अनेक सामन्यांमध्ये युवा खेळाडूंनी संघाला संकटातून बाहेर काढले.

संघसंस्कृतीत झाला आमूलाग्र बदल

अनेक तज्ज्ञांच्या मते RCB च्या यशामागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे संघातील बदललेले वातावरण.पूर्वी व्यक्तिगत कामगिरीवर अधिक भर दिला जात असल्याची टीका होत होती. मात्र फ्लॉवर यांनी प्रत्येक खेळाडूला संघासाठी खेळण्याची मानसिकता दिली.कोणताही खेळाडू स्वतःला संघापेक्षा मोठा समजू लागला नाही. सर्वांनी एकाच ध्येयासाठी काम केले आणि त्याचे फळ म्हणजे सलग दोन आयपीएल ट्रॉफी.

पडद्यामागील हिरोचे कौतुक व्हायलाच हवे

क्रिकेटमध्ये अनेकदा खेळाडूंना प्रसिद्धी मिळते, पण प्रशिक्षकांचे योगदान दुर्लक्षित राहते. RCB च्या या ऐतिहासिक यशातही विराट, पाटीदार आणि भुवनेश्वर कुमार यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव होत आहे.मात्र संघाची रचना, खेळाडूंची निवड, रणनीती, मानसिक तयारी आणि संघातील एकजूट निर्माण करण्याचे काम अँडी फ्लॉवर यांनी केले. त्यामुळे RCB च्या या यशाचा खरा शिल्पकार म्हणून त्यांचे नाव घेतले जात आहे.

सलग दोन आयपीएल विजेतेपदे जिंकणे ही साधी गोष्ट नाही. त्यासाठी सातत्य, नियोजन आणि योग्य नेतृत्व आवश्यक असते. फ्लॉवर यांनी हे सर्व गुण दाखवत RCB ला एका नव्या उंचीवर नेऊन ठेवले आहे.आज RCB चॅम्पियन म्हणून ओळखला जात असला, तरी या यशामागे शांतपणे काम करणाऱ्या अँडी फ्लॉवर यांच्या योगदानाचे स्मरण क्रिकेटविश्व कायम ठेवेल. विराट, भुवी आणि पाटीदार यांच्यासोबतच RCB च्या या सुवर्णयुगाचा सर्वात मोठा हिरो म्हणून अँडी फ्लॉवर यांचे नाव नक्कीच घेतले जाईल.