रेशन कार्ड e-KYC आता घरबसल्या; 6 सोप्या स्टेप्समध्ये पूर्ण करा प्रक्रिया, रेशन बंद होण्याचा धोका टाळा
देशभरातील कोट्यवधी रेशन कार्डधारकांसाठी एक मोठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. रेशन कार्डची e-KYC करण्यासाठी आता नागरिकांना रेशन दुकानात किंवा शासकीय कार्यालयांमध्ये फेऱ्या मारण्याची गरज राहिलेली नाही. केंद्र सरकारने डिजिटल सेवांना अधिक प्रोत्साहन देत ‘Mera eKYC’ हे विशेष मोबाईल अॅप उपलब्ध करून दिले आहे. या अॅपच्या माध्यमातून नागरिक आपल्या घरातूनच काही मिनिटांत रेशन कार्डची e-KYC प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात.
यामुळे वेळेची बचत होणार असून नागरिकांना रांगेत उभे राहण्याचा त्रासही सहन करावा लागणार नाही. विशेष म्हणजे ही सेवा पूर्णपणे मोफत आहे. स्मार्टफोन, इंटरनेट कनेक्शन आणि आधारशी लिंक असलेला मोबाईल नंबर असल्यास ही प्रक्रिया सहज पूर्ण करता येते.
Related News
5 वर्षांत सापडली 50 हून अधिक सोन्याची नाणी ; महाराष्ट्रातील ‘गोल्डन व्हिलेज’चा चमत्कार!
मोठा इशारा! दिल्लीतील ऐतिहासिक आंदोलनानंतर अभिजीत दीपके यांची 5 मोठी घोषणा
LPG Price Hike 2026: मोठा झटका! 14.2 किलो गॅस सिलिंडर 29 रुपयांनी महाग, महाराष्ट्रात नवा दर 941.50 रुपये
न्यूजपेपरमध्ये वडापाव विकला तर थेट जेल; 203 छाप्यांनंतर कठोर कारवाई
जगातील पहिली ग्लोबल दिंडी विठ्ठल भक्तांसाठी ऐतिहासिक ठरणार; लंडन ते पंढरपूर 11 देशांचा 50 दिवसांचा भव्य प्रवास
वरळीतील म्युझिक कॉन्सर्टमध्ये 28 वर्षीय तरुणाचा मृत्यू; प्राथमिक तपासात मोठा खुलासा
जालन्यात मृतदेहाची अमानुष विटंबना; 15 दिवसांपूर्वी उद्घाटन झालेली रुग्णवाहिका असताना कचऱ्याच्या गाडीतून नेला मृतदेह
महायुतीतील बेबनाव पुन्हा उघड : 5 धक्कादायक संकेत! शिंदेंना जाणीवपूर्वक डावललं ?
धक्कादायक! वरळी NSCI डोम कॉन्सर्टमध्ये 28 वर्षीय तरुणाचा संशयास्पद मृत्यू, ड्रग्ज कनेक्शनचा तपास
सुनेत्रा पवारांचा दमदार पहाटेचा दौरा; 10 नव्या बसेससह बारामतीकरांना मोठी भेट
Third Mumbai: 124 गावांमध्ये उभारली जाणार भव्य ‘तिसरी मुंबई’, रायगडच्या विकासाला ऐतिहासिक गती
मान्सूनपूर्व 11 महत्त्वाचे अधिकार तहसीलदारांच्या हाती; ‘इन्सिडंट कमांडर’ म्हणून थेट कारवाई
e-KYC का झाली अनिवार्य?
सरकारने सार्वजनिक वितरण प्रणाली (Public Distribution System – PDS) अधिक पारदर्शक आणि प्रभावी करण्यासाठी e-KYC मोहीम सुरू केली आहे. अनेक ठिकाणी बनावट लाभार्थी, मृत व्यक्तींच्या नावावर सुरू असलेले रेशन कार्ड आणि अपात्र व्यक्तींना मिळणारे धान्य यामुळे शासनाला मोठे नुकसान होत असल्याचे आढळून आले आहे.
या पार्श्वभूमीवर सरकारने लाभार्थ्यांची ओळख आधारशी पडताळून पाहण्याचा निर्णय घेतला आहे. e-KYC झाल्यानंतर लाभार्थ्यांची माहिती अद्ययावत राहते आणि शासकीय योजनांचा लाभ खऱ्या गरजूंपर्यंत पोहोचतो.
जर एखाद्या रेशन कार्डधारकाने किंवा त्याच्या कुटुंबातील सदस्याने e-KYC पूर्ण केली नाही, तर भविष्यात त्या सदस्याचे नाव रेशन कार्डमधून वगळले जाऊ शकते. काही प्रकरणांमध्ये रेशन वितरणही तात्पुरते थांबवले जाऊ शकते.
घरबसल्या e-KYC करण्याचे फायदे
नवीन डिजिटल प्रक्रियेमुळे नागरिकांना अनेक फायदे मिळणार आहेत.
- रेशन दुकानात जाण्याची गरज नाही.
- वेळ आणि पैशाची बचत.
- मोबाईलवरून काही मिनिटांत प्रक्रिया पूर्ण.
- आधार पडताळणीमुळे माहिती अचूक राहते.
- कुटुंबातील सर्व सदस्यांची KYC एकाच ठिकाणी करता येते.
- प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत.
ऑनलाइन e-KYC साठी काय आवश्यक आहे?
घरबसल्या e-KYC करण्यापूर्वी काही गोष्टी तयार ठेवणे आवश्यक आहे.
1. Mera eKYC App
हे केंद्र सरकारचे अधिकृत मोबाईल अॅप आहे. याच अॅपद्वारे रेशन कार्डधारकांना KYC प्रक्रिया पूर्ण करता येते.
2. Aadhaar FaceRD App
हे UIDAI चे अधिकृत फेस ऑथेंटिकेशन अॅप आहे. चेहरा पडताळणीसाठी हे अॅप आवश्यक आहे.
3. आधारशी लिंक असलेला मोबाईल नंबर
OTP पडताळणीसाठी आधार कार्डशी जोडलेला मोबाईल नंबर सक्रिय असणे आवश्यक आहे.
4. आधार कार्ड
कुटुंबातील सर्व सदस्यांचे आधार क्रमांक उपलब्ध असणे गरजेचे आहे.
5. इंटरनेट कनेक्शन
फेस ऑथेंटिकेशन आणि माहिती पडताळणीसाठी इंटरनेट आवश्यक आहे.
मोबाईलवरून e-KYC करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया
स्टेप 1 : दोन्ही अॅप्स डाउनलोड करा
सर्वप्रथम Google Play Store उघडा आणि खालील दोन अॅप्स डाउनलोड करा.
- Mera eKYC
- Aadhaar FaceRD
दोन्ही अॅप्स यशस्वीरित्या इन्स्टॉल झाल्यानंतर पुढील प्रक्रिया सुरू करा.
स्टेप 2 : लॉगिन करा
Mera eKYC अॅप उघडा.
- भाषा निवडा.
- राज्य म्हणून महाराष्ट्र निवडा.
- रेशन कार्डमधील मुख्य सदस्याचा 12 अंकी आधार क्रमांक टाका.
स्टेप 3 : OTP पडताळणी
आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर OTP येईल.
- OTP प्रविष्ट करा.
- कॅप्चा कोड भरा.
- Submit बटणावर क्लिक करा.
OTP यशस्वीरित्या पडताळल्यानंतर तुम्ही अॅपमध्ये लॉगिन व्हाल.
स्टेप 4 : सदस्यांची KYC स्थिती तपासा
लॉगिन झाल्यानंतर रेशन कार्डवरील सर्व सदस्यांची यादी दिसेल.
प्रत्येक सदस्यासमोर KYC Status दिसेल.
- Complete
- Pending
- Incomplete
Pending किंवा Incomplete दिसणाऱ्या सदस्यांची KYC पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
स्टेप 5 : Face e-KYC प्रक्रिया
ज्या सदस्याची KYC अपूर्ण आहे त्याच्या नावासमोरील “Face e-KYC” पर्याय निवडा.
यानंतर मोबाईलचा फ्रंट कॅमेरा सुरू होईल.
चेहरा कॅमेऱ्यासमोर योग्य प्रकारे ठेवा.
- प्रकाश व्यवस्थित असावा.
- चेहरा स्पष्ट दिसला पाहिजे.
- डोळे उघडझाप करण्यास सांगितले जाऊ शकते.
UIDAI प्रणाली चेहरा आधार डेटाबेसमधील फोटोशी पडताळून पाहते.
स्टेप 6 : माहिती सबमिट करा
फेस ऑथेंटिकेशन यशस्वी झाल्यानंतर संबंधित सदस्याची माहिती स्क्रीनवर दिसेल.सर्व माहिती तपासून Submit बटणावर क्लिक करा.यासोबतच त्या सदस्याची e-KYC प्रक्रिया पूर्ण झाल्याचा संदेश प्राप्त होईल.
फेस ऑथेंटिकेशन करताना घ्यावयाची काळजी
अनेक नागरिकांना फेस स्कॅनिंग करताना अडचणी येतात. त्या टाळण्यासाठी पुढील बाबी लक्षात ठेवा.
- चेहऱ्यावर मास्क नसावा.
- चष्मा असल्यास काही वेळ काढून ठेवा.
- प्रकाश पुरेसा असावा.
- कॅमेरा स्वच्छ असावा.
- इंटरनेट स्पीड चांगला असावा.
- मोबाईल स्थिर ठेवावा.
वृद्ध व्यक्तींना काय करावे?
अनेक ज्येष्ठ नागरिकांचे फेस ऑथेंटिकेशन पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी होत नाही. चेहऱ्यात वयानुसार झालेल्या बदलांमुळे तांत्रिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात.अशा वेळी घाबरण्याची गरज नाही.सरकारने पर्यायी सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
ऑनलाइन प्रक्रिया जमत नसेल तर हा पर्याय वापरा
जर मोबाईलवरून KYC पूर्ण होत नसेल तर जवळच्या रेशन दुकानात जाऊन प्रक्रिया करता येते.
रेशन दुकानात उपलब्ध e-POS मशीनवर लाभार्थ्याला बायोमेट्रिक पडताळणी करावी लागते.
- अंगठ्याचा ठसा द्यावा लागतो.
- आधार पडताळणी केली जाते.
- KYC तत्काळ पूर्ण होते.
महत्त्वाची बाब म्हणजे या सेवेसाठी कोणतेही शुल्क आकारले जाऊ शकत नाही.
रेशन दुकानदार शुल्क मागत असल्यास काय करावे?
e-KYC प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे.जर कोणताही दुकानदार किंवा एजंट पैसे मागत असेल तर संबंधित जिल्हा पुरवठा कार्यालय किंवा अन्न व नागरी पुरवठा विभागाकडे तक्रार करता येते.नागरिकांनी कोणत्याही परिस्थितीत अतिरिक्त पैसे देऊ नयेत.
e-KYC न केल्यास काय होऊ शकते?
सरकारच्या निर्देशानुसार लाभार्थ्यांनी निश्चित कालावधीत e-KYC पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
KYC न केल्यास पुढील परिणाम होऊ शकतात.
- सदस्याचे नाव रेशन कार्डमधून वगळले जाऊ शकते.
- रेशन वितरण तात्पुरते थांबू शकते.
- लाभार्थी म्हणून पात्रता तपासणी होऊ शकते.
- भविष्यातील योजनांचा लाभ मिळण्यात अडथळे येऊ शकतात.
डिजिटल सेवांमुळे नागरिकांना मोठा दिलासा
गेल्या काही वर्षांत शासनाने विविध सेवा ऑनलाइन उपलब्ध करून दिल्या आहेत. आधार अपडेट, पॅन लिंकिंग, उत्पन्न दाखला, जात प्रमाणपत्र यांसारख्या सेवांनंतर आता रेशन कार्ड e-KYC देखील पूर्णपणे डिजिटल झाली आहे.यामुळे ग्रामीण आणि शहरी भागातील नागरिकांना समान सुविधा उपलब्ध होत आहेत. डिजिटल इंडियाच्या दिशेने हे आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
रेशन कार्डधारकांसाठी e-KYC प्रक्रिया आता अत्यंत सोपी आणि सुलभ झाली आहे. ‘Mera eKYC’ आणि ‘Aadhaar FaceRD’ अॅपच्या मदतीने नागरिक घरबसल्या काही मिनिटांत ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकतात. त्यामुळे रेशन दुकानातील गर्दी कमी होणार असून वेळ आणि पैशाचीही बचत होणार आहे.
ज्या नागरिकांनी अद्याप e-KYC पूर्ण केलेली नाही त्यांनी शक्य तितक्या लवकर ही प्रक्रिया पूर्ण करावी. यामुळे रेशन वितरणात कोणताही अडथळा येणार नाही आणि शासनाच्या अन्नसुरक्षा योजनांचा लाभ नियमितपणे मिळत राहील.
