भारताने SU-57 पाचव्या पिढीच्या फायटर विमानाची ऑफर नाकारून फ्रान्सची 4.5 जनरेशन राफेल फायटर विमानं का खरेदी केली? जाणून घ्या 5 महत्वाची कारणं, टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफर, AMCA प्रोजेक्ट, आणि भारताच्या एअरफोर्सच्या भविष्यातील धोरणांबाबत सविस्तर माहिती.
Rafale Deal : रशिया जवळ असूनही भारत SU-57 ऐवजी फ्रान्सची राफेल फायटर विमानं का विकत घेतोय?
भारताची एअरफोर्स हे फक्त देशाची सुरक्षा राखण्यासाठीच नाही, तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताची सामरिक शक्ती दाखवण्यासाठीही महत्त्वाची आहे. मागील काही दशकांत भारताने आपल्या एअरपॉवरला अधिक आधुनिक बनवण्यासाठी अनेक महत्त्वाचे निर्णय घेतले आहेत. त्यातला एक महत्त्वाचा आणि चर्चेत राहिलेला निर्णय म्हणजे राफेल फायटर जेट्स खरेदी करणे. परंतु, या निर्णयामागील तथ्य आणि कारणे अनेकांना अजूनही स्पष्ट नाहीत. विशेषतः, रशियाने भारताला SU-57 पाचव्या पिढीच्या फायटर जेट्स ऑफर केली होती, तरीही भारताने फ्रान्सची 4.5 जनरेशन राफेल फायटर विमानं खरेदी केली, हे अनेकांसाठी आश्चर्यजनक आहे.
सध्याच्या सामरिक परिस्थितीत, चीन आणि पाकिस्तान यांसारख्या देशांकडे उच्च तंत्रज्ञानाचे फायटर जेट्स आहेत. चीनने तर सहाव्या पिढीच्या स्टेल्थ फायटर जेट्स विकसित केल्याचा दावा केला आहे. पाकिस्तानकडे F-16, JF-17 आणि J-10 यांसारखी 4.5 जनरेशनची फायटर जेट्स आहेत. अशा परिस्थितीत भारताला आपली एअरफोर्स भक्कम आणि अत्याधुनिक ठेवणे आवश्यक होते.
Related News
AMCA Project ला वेग: DRDO कडून 1 मोठी गुडन्यूज, चीन-पाकिस्तानची वाढणार चिंता
पहलगाम हल्ल्यानंतर भारत-पाकिस्तान तणाव, युक्रेनच्या ड्रोन पुरवठ्यावर मोठा खुलासा
7 Powerful Shocking Facts | Russia SU-57 Offer India: भारताचा नकार का धक्कादायक ठरतोय?
Putin India Visit : मोदी–पुतिन भेटीकडे जगाचं लक्ष; संरक्षण करारामुळे पाकिस्तानची धडधड वाढली
भारतीय हवाई दल: 3 कारणे ज्यामुळे ते जगातील तिसऱ्या सर्वात सामर्थ्यशाली हवाई शक्ती आहे
1. भारतीय एअरफोर्सची सध्याची गरज
ऑपरेशन सिंदूर या काळात भारताने आपल्या एअरपॉवरमुळेच पाकिस्तानवर यश मिळवले. अशा अनुभवातून स्पष्ट झाले की, एअरफोर्सची ताकद युद्धातील परिणाम ठरवते. चीन आणि पाकिस्तान या शेजारच्या देशांमुळे भारताच्या एअरफोर्सची आधुनिकता आणि ताकद अत्यावश्यक आहे.
चीनच्या स्टेल्थ फायटर जेट्समुळे भारताला अद्ययावत आणि रडारवर दिसणारी कमी होणारी विमानं आवश्यक आहेत.
पाकिस्तानकडे F-16, JF-17 यांसारखी 4.5 जनरेशन विमानं आहेत.
चीन आणि पाकिस्तानच्या तुलनेत भारताने एअरपॉवरमध्ये मागेपुढे राहायचे नाही.
या गरजेमुळे भारताने त्वरित आणि भरोसेमंद फायटर जेट्स खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला.
2. राफेल व SU-57 : तांत्रिक तुलना
रशियाने भारताला SU-57 फायटर जेट्स ऑफर केली होती, जी पाचव्या पिढीची विमानं आहेत. यात स्टेल्थ तंत्रज्ञान, उच्च गती इंजिन आणि आधुनिक इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर सिस्टिम्स आहेत. या विमानाची एक खासियत म्हणजे टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफरसह ऑफर. भारताला याचा फायदा होऊ शकतो, कारण भारताला सुखोई जेट्सची निर्मितीचा अनुभव आहे, आणि SU-57 भारतात उत्पादन करण्यास तुलनेने सोपे असते.
फ्रान्सची राफेल फायटर जेट्स 4.5 जनरेशनची आहेत. तांत्रिक दृष्ट्या SU-57 पेक्षा राफेल मागे आहे, तरीही भारताने राफेलला प्राधान्य दिले.
राफेलच्या निवडीमागील कारणे
स्थिर आणि भरोसेमंद डिलीव्हरी
फ्रान्सकडून विमानं वेळेत उपलब्ध होतील आणि भारतातच उत्पादन करण्याची व्यवस्था आहे.
AMCA प्रोजेक्टशी सिंक्रोनाइजेशन
भारताने AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) प्रोजेक्ट सुरू केले आहे, ज्यात पाचव्या पिढीचे फायटर जेट्स तयार केले जातील. राफेलसह भागीदारी, साफरान आणि रोल्स रॉईस इंजिनसह, AMCA Mk2 मध्ये महत्वाचे फायदे देतील.
इंजिन आणि सिस्टम्समध्ये सहयोग
राफेलसाठी हाय-थ्रस्ट इंजिनसाठी फ्रान्सकडून तांत्रिक मदत मिळत आहे, जी स्वदेशी तेजस फायटरसाठी उपयुक्त ठरेल.
टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफर मर्यादा
SU-57 ची ऑफर आकर्षक असली तरी, भारताचा स्वदेशी पाचव्या पिढीचा प्रोजेक्ट मागे पडू शकतो. राफेलसह, भारताला AMCA प्रोजेक्टमध्ये भागीदारीचा फायदा मिळतो.
राजकीय आणि सामरिक स्थिरता
राफेल करारामुळे भारत-फ्रान्स संबंध अधिक घट्ट होतात आणि अंतरराष्ट्रीय स्तरावर सामरिक स्थिरता राखली जाते.
3. राफेल कराराची प्रमुख वैशिष्ट्ये
114 राफेल फायटर जेट्स खरेदी करणे
36 विमान आधीच वापरात आहेत.
उर्वरित 114 विमानांचा उत्पादन प्रकल्प भारतात सुरू होणार आहे.
सोर्स कोड मर्यादा
फ्रान्स सरकारने स्पष्ट केले की, राफेलचे सोर्स कोड भारतास दिले जाणार नाहीत.
त्यामुळे भारत स्वतः राफेलमध्ये महत्वाचे बदल करू शकणार नाही, पण AMCA प्रोजेक्टसाठी सहयोग मिळेल.
AMCA प्रोजेक्टला प्रोत्साहन
स्वदेशी 5th generation फायटर विकसित करण्यासाठी फ्रान्सचे सहयोग आवश्यक आहे.
साफरान आणि रोल्स रॉईससह भागीदारी भारताला भविष्यातील फायटर विकासात मदत करेल.
4. SU-57 विकत न घेण्यामागील धोरणात्मक कारणे
AMCA प्रोजेक्टमध्ये अडथळा: SU-57 खरेदी केल्यास भारताचा AMCA प्रोजेक्ट मागे पडू शकतो.
राजकीय अवलंबित्व: रशियावर पूर्ण अवलंबित्व निर्माण होऊ शकते, ज्यामुळे स्वदेशी प्रोजेक्ट प्रभावित होईल.
सामरिक धोरण: राफेलसह भागीदारी, AMCA इंजिन आणि अन्य सिस्टम्समध्ये सहयोग मिळतो, जे भविष्यातील फायटर जेट्ससाठी महत्त्वाचे आहे.
5. भारताची रणनीती : राफेल + AMCA
भारताच्या दृष्टीने, राफेल फायटर जेट्स ही तांत्रिक, सामरिक आणि राजकीय दृष्ट्या योग्य निवड ठरते.
राफेल खरेदीमुळे तातडीच्या गरजांमध्ये त्वरित भर पडतो.
SU-57 जरी अधिक प्रगत असले तरी, स्वदेशी पाचव्या पिढीच्या प्रोजेक्टसाठी राफेलला प्राधान्य देणे जास्त फायदेशीर आहे.
राफेल प्रोजेक्टमध्ये इंजिन, सॉफ्टवेअर आणि AMCA प्रोजेक्टसाठी सहयोग मिळतो.
भविष्यात, भारताला स्वतःच्या पाचव्या पिढीच्या फायटर जेट्सची निर्मिती सुलभ होईल.
भारताने SU-57 सोडून राफेल फायटर जेट्स खरेदी करण्यामागील निर्णय सामरिक, तांत्रिक आणि राजकीय धोरणांचा संगम आहे.
तातडीच्या गरजांसाठी राफेल्स
AMCA प्रोजेक्टला भागीदारीचा फायदा
हाय-थ्रस्ट इंजिनसह सहयोग
राजकीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्थिरता
भविष्यातील पाचव्या पिढीच्या फायटर विकासासाठी मार्ग खुला
यामुळे स्पष्ट होते की, भारताचे धोरण फक्त एका फायटरच्या तांत्रिक क्षमता नाही तर भविष्यातील स्वदेशी फायटर जेट प्रोजेक्ट, सामरिक स्थिरता आणि आंतरराष्ट्रीय भागीदारीवर आधारित आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/president-draupadi-murmu-shegaon-dauriavar-will-visit-saint-gajanan-maharaj/
